مناسبات بین دو سوره نساء و مائده
مناسبات بین دو سوره نساء و مائده موضوع: قرآن تاریخ انتشار: 2015-11-02 | بازدید: 995

مناسبات بین دو سوره نساء و مائده

 

اگر در سوره ها و آیات قرآن کمی تأمل کنیم خواهیم یافت که در این سوره ها و آیات به موضوعات مختلفی پرداخته شده اما موضوع مشترک و پیوند بین همه آنها همان هدفی است که قرآن برای تحقق یافتن آن نازل شده و آن چیزی نیست جز ایجاد و برپایی یک دولت، و تنظیم مجتمع بر اساس آموزه های خاص.

 

برای پیگیری موضوع مناسبات بین سوره های قرآن این مطلب را به ذکر مناسبات بین دو سوره نساء و مائده تخصیص می دهیم.

 

از جمله مناسبات بین  این دو سوره همان طور که امام سیوطی رحمه الله ذکر کردند این است که سوره نساء شامل تعدادی قرارداد ها و پیمان هاست که برخی از آنان روشن و واضح اند مانند پیمان ازدواج، سوگند و غیره مانند آنچهکه در این آیه آمده: (والذین عقدت أیمانکم فآتوهم نصیبهم)[1].

 

اما برخی از آنان ضمنی و غیر صریح هستند مانند قرار داد وصیت، اجاره، وکالت و هر عقد و پیمانی که جزو این آیه: (إن الله یأمرکم أن تؤدوا الأمانات إلی أهلها) است. بدین ترتیب بسیار مناسب است که بعد از این سوره اولین آیه سوره بعد یعنی مائده با مضمون وفا کردن به عهد و پیمان ها آغاز شود مانند اینکه فرموده: (یا أیها الذین آمنوا أوفوا بالعقود)[2]. یعنی به عهد و پیمان هایی که در سوره قبل بیان کرده ایم. بنابراین تناسب بین این دو سوره در نهایت انساجام و ارتباط هستند.

 

و مناسبت دیگر بین این دو سوره تقدیم سوره نساء بر سوره مائده است به عبارت دیگر سوره نساء قبل از سوره مائده قرار گرفته است زیرا که الله عزوجل سوره نساء را با (یا أیها الناس) آغاز کرده سپس در بسیاری از مواضع این سوره نیز از این خطاب استفاده شده است مثل: (یا أیها الناس قد جاءکم الرسول بالحق من ربکم فآمنوا خیرًا لکم) و می دانیم که این خطاب عام است یعنی شامل کفار نیز می شود. در حالی که سوره مائده با خطاب (یا أیها الذین آمنوا) آغاز شده سپس در بیشتر مواضع این سوره نیز تکرار شده مانند: (یا أیها الذین آمنوا إذا قمتم إلی الصلاة فاغسلوا) و بدون شک این خطاب خاص است یعنی فقط مسلمانان مورد خطاب قرار می گیرد. و می دانیم که خطاب عام بر خطاب خاص مقدم می شود و این دلیل بر ارتباط و ترتیب دقیق بین دو سوره است.

 

و همچنین این دو سوره مانند دو سوره قبلش یعنی بقره و آل عمران هماهنگ است، به این ترتیب که دو سوره بقره و آل عمران شامل اصل و اساس دین مثل الوهیت، ربوبیت، و نبوت و دیگر عقاید است و این دو سوره به فروع احکام شریعه اختصاص داده شده است.

 

از دیگر تناسبات بین دو سوره این است که در سوره نساء حکم به صورت کلی ذکر شده سپس در سوره مائده آن حکم به صورت مفصل توضیح داده شده به عنوان مثال: در سوره نساء آیه: (إنا أنزلنا إلیک الکتاب بالحق لتحکم بین الناس بما أراک الله)[3]. همان طور که مفسرین در اسباب نزول آن گفته اندبه خاطرسرقت فردی از انصار در زمان رسول الله صلی الله علیه و سلم نازل شده است اما الله تعالی در این سوره احکام سرقت را به طور مفصل ذکر نمی کند بلکه می آید در سوره بعد از آن یعنی مائده و در این آیه: (والسارق والسارقة فاقطعوا أیدیهما جزاء بما کسبا)[4]. احکام آن را ذکر می کند.

 

وجه تناسب دیگر بین دو سوره مطابقت بین این دو می باشدبه گونه ای که سوره مائده با ذکر صفت قدرت الله تعالی پایان می یابد یعنی با این آیه: (لله ملک السماوات والأرض وما فیهن وهو علی کل شیء قدیر)[5]. و سوره نساء هم با ذکر همین صفت آغاز می شود چنان که می فرماید: (یا أیها الناس اتقوا ربکم الذی خلقکم من نفس واحدة وخلق منها زوجها وبث منهما رجالا کثیرا ونساء)[6].

 

و همچنین سوره نساء با ذکر آغاز خلقت شروع می شود پس سوره مائده با پایان این دنیا یعنی ذکر روز قیامت و جزاء پایان می یابد، مانند اینکه دو سوره یکی هستند و تمام احکام مرتبط به دین را از ابتدای آن تا نهایت توضیح می دهد.

 

پس اگر به این تناسبات و هماهنگی بین دو سوره توجه کنیم به عظمت این کتاب پی خواهیم برد چنان که الله عزوجل فرموده: (کتاب أنزلناه إلیک مبارک لیدبروا آیاته ولیتذکر أولو الألباب)[7]. ترجمه: کتابی است پر برکت، که آن را بر تو نازل کردیم، تا در آیاتش تدبّر کنند، و خردمندان پند گیرند.

 

 

 

 

[1]ـ نساء: 33: (نصیب هر کس را که با او قراری نهاده اید بپردازید). 

[2]ـ مائده:1: (ای کسانی که ایمان آورده اید به عهد و پیمان های خود وفا کنید).

[3]ـ نساء:105: (به راستس ما این کتاب را بر تو نازل کردیم تا بین مردم همانگونه که الله به تو آموخته داوری کنی).

[4]ـ مائده: 38: (دست مرد دزد و زن دزد را به سزای عملی که مرتکب شده اند؛ بعنوان یک عقوبتی از جانب الله قطع کنید).

[5]ـ مائده: 120.

[6]ـ نساء: 1.

[7]ـ ص:29.

 

 

 

 

    منبع: islamweb.net

 

نصیحت و حکمت

عن ابن عباس رضی الله تعالی عنه، قال: «قال لی معاویة رضی الله تعالی عنه: أنت علی ملة علی؟ قلت: ولا علی ملة عثمان، أنا علی ملة رسول الله صلی الله علیه وسلم».

عبدالله بن عباس رضی الله عنه فرمود: «معاویه رضی الله عنه به من گفت: آیا تو بر راه و روش علی هستی؟ گفتم: خیر من نه بر راه علی هستم و نه بر راه و سنت عثمان، بلکه من بر راه و سنت رسول خدا صلی الله علیه وسلم هستم».

الحلیة الأولیاء؛ أبی نعیم اصفهانی

 

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.