فضائل اهل بیت در سنت مطهر
فضائل اهل بیت در سنت مطهر موضوع: اهل بیت و صحابه تاریخ انتشار: 2016-01-24 | بازدید: 576

بسم الله الرحمن الرحیم


فضائل اهل بیت در سنت مطهر

 

امام مسلم رحمه الله در کتاب صحیح‌ اش از واثلة بن الأسقع رضی الله عنه روایت می نماید که فرمود: از رسول الله صلی الله علیه وسلم شنیدم که فرمودند: "براستی که الله از میان فرزندان اسماعیل، کنانه را برگزید، و از کنانه، قریش را برگزید، و از میان قریش، بنی هاشم را برگزید و مرا از میان بنی‌ هاشم برگزید"[1].

 

امام مسلم، همچنین در صحیح ‌اش از عائشه رضی الله عنها روایت کرده که فرمود: "رسول الله صلی الله علیه وسلم صبح‌ گاه در حالی که عبایی از جنس موی سیاه بر تن داشت از خانه بیرون آمد، حسن بن علی آمد و ایشان او را در زیر عبا قرار دادند، سپس حسین آمد و او را به زیر عبا وارد نمودند، سپس فاطمه آمد و او را وارد آن نمودند سپس علی آمده و او را وارد آن نموده سپس فرمودند: {ای اهل بیت! الله می ‌‌خواهد پلیدی را از شما دور کند و چنان که باید شما را پاکیزه گرداند}[2]"[3].

 

امام مسلم همچنین از سعد بن ابی وقاص رضی الله عنه روایت می کند که فرمود: "زمانی که این آیه نازل شد: {بیایید تا فرزندان مان و فرزندانتان را فرا خوانیم}[4] رسول الله صلی الله علیه وسلم علی و فاطمه و حسن و حسین را فراخوانده و فرمودند: بارالها! این ها اهل من هستند"[5].

 

امام مسلم رحمه الله با سندی از یزید بن حیّان روایت می‌ کند که گفتند: "من و حصین بن سبرة و عمر بن مسلم نزد زید بن ارقم رفتیم، هنگامی که نزد او نشستیم، حصین به او گفت: ای زید! تو خیر و خوبی‌ های فراوانی دریافته‌ ای؛ رسول الله صلی الله علیه وسلم را مشاهده نموده و سخنانش را شنیده ‌ای و با او به جهاد رفته و پشت سرش نماز خوانده ‌ای، ای زید! تو خوبی ‌های بسیاری را دریافته ‌ای. ای زید! از آنچه که از رسول الله صلی الله علیه وسلم شنیده ‌ای برای مان سخن بگو. زید رضی الله عنه فرمود: برادر زاده‌ ام! به الله سوگند که سنم بالا رفته و زمان بسیاری بر من گذشته و برخی از چیزهایی که از رسول الله صلی الله علیه وسلم به خاطر داشته ‌ام را فراموش کرده ‌ام، بنابراین آنچه را برای تان گفتم بپذیرید و به آنچه نگفته‌ ام، وادارم نکنید.

 

سپس فرمود: روزی رسول الله صلی الله علیه وسلم در کنار آبی که خُم نام داشت، جایی میان مکه و مدینه، برای مان خطبه خوانده، پس الله را ستایش و سپاس گفتند، و پند و اندرز داد، سپس فرمودند: اما بعد، بدانید ای مردم! من بشر هستم، نزدیک است فرستاده ی پروردگارم نزدم آید پس او را اجابت کنم و من دو چیز سنگین را میان شما به جای می ‌گذارم؛ اول کتاب الله است که در آن هدایت و نور قرار دارد پس کتاب الله را گرفته و بدان چنگ زنید، پس درباره ی کتاب الله تشویق و ترغیب نمودند. سپس فرمودند: و اهل بیتم، در مورد اهل بیتم، الله را به شما یاد آور می ‌شوم، در مورد اهل بیتم، الله را به شما یاد آور می ‌شوم، در مورد اهل بیتم، الله را به شما یاد آور می ‌شوم.

 

حصین گفت: اهل بیت وی چه کسی است ای زید!؟ مگر همسران وی از اهل بیتشان نیستند؟ زید رضی الله عنه فرمود: همسرانش اهل بیتشان هستند، ولی اهل بیت وی کسانی هستند که پس از وی، زکات بر آنها حرام است. حصین گفت: آنها چه کسانی هستند؟ فرمود: آنها خاندان علی و خاندان عقیل و خاندان جعفر و خاندان عباس هستند. حصین گفت:‌ آیا زکات برای همه ی آنان حرام شده است؟ فرمود: بله!"[6].

 

و در لفظ دیگری آمده است: "پس گفتیم: اهل بیت ایشان چه کسانی هستند؟ آیا زنان وی می ‌باشند؟ فرمود: نه، به الله سوگند! زن مدتی از زمانه را با مرد می‌ ماند سپس مرد وی را طلاق می ‌دهد پس به نزد پدر و قومش باز می‌ گردد، اهل بیت او اصل و نسب او می‌ باشند که پس از وی زکات بر آنها حرام شده است"[7].

در اینجا چند چیز را تذکر می ‌دهم:

 

اول: ذکر علی و فاطمه و پسران آنها رضی الله عنهم در حدیث کساء و حدیث مباهله که گذشت، بیانگر محدود شدن اهل بیت به آنها نیست، بلکه نشان می‌ دهد که آنها از اهل بیت ویژه ی‌ او بوده و از شایسته ‌ترین افرادی هستند که شامل لفظ اهل بیت می ‌شوند و پیش از این به آن اشاره کردیم.

 

دوم: ذکر شدن آل عقیل و آل علی و آل جعفر و آل عباس توسط زید رضی الله عنه بیانگر این نیست که حرام بودن زکات فقط محدود به آنان است، بلکه زکات بر هر مرد و زن مسلمانی که از نسل عبدالمطلب باشند حرام است و حدیث عبدالمطلب بن ربیعة بن حارث بن عبدالمطلب در صحیح مسلم، نشان می ‌داد فرزندان ربیعة بن حارث بن عبدالمطلب نیز شامل این تحریم هستند.

 

سوم: با استناد به قرآن و سنت ثابت است که همسران پیامبر صلی الله علیه وسلم از اهل بیت او هستند و زکات بر آنها حرام گشته است؛ اما اینکه در روایت اول زید رضی الله عنه آنها را از اهل بیت برشمرد و در روایت دوم آنها را از اهل بیت ندانست، باید بدانیم که روایت اول معتبر است زیرا دلیلی که زید رضی الله عنه برای شامل نشدن آنها آورد بر زنان دیگر منطبق است، و بر همسران پیامبر صلی الله علیه وسلم صدق نمی ‌کند، زیرا رابطه ی همسران وی رضی الله عنهن‌ مانند رابطه ی نسب است چرا که رابطه ی آنها از بین رفتنی نیست و آنان در دنیا و آخرت همسرانش هستند چنان که در سخن ابن قیم رحمه الله شرح داده شد.

 

چهارم: اهل سنت و جماعت بهتر از هر کسی، سفارش رسول الله صلی الله علیه وسلم در مورد اهل بیتش که در این حدیث آمده را اجرا می ‌کنند؛ زیرا اهل سنت، همه ی آنها را دوست داشته و محبتشان را در دل دارند و آنها را بر اساس دادگری و انصاف در جایگاه شایسته ی خودشان قرار می‌‌ دهند و اما دیگران، در موردشان ابن تیمیه رحمه در مجموع فتاوایش می ‌فرماید:‌ "و دورترین مردم از اجرای این سفارش، رافضه هستند، زیرا آنان با عباس رضی الله عنه و خاندانش دشمنی می ‌ورزند و بلکه با اکثریت اهل بیت دشمن ‌‌اند و کافران را علیه آنان یاری می ‌کنند".

 

"هر سبب و نسبی در روز قیامت گسسته می ‌شود جز سبب و نسب من"[8] این حدیث را شیخ آلبانی رحمه الله در سلسلة الصحیحة آورده و به ابن عباس و عمر و ابن عمر و مِسور بن مخرمة رضی الله عنهم نسبت داده اند و کسانی این حدیث را از آنها نقل کرده‌ اند را ذکر نموده است و فرموده: «به صورت خلاصه می ‌توان گفت که حدیث بر اساس مجموع سندهایی که روایت شده، صحیح است، والله اعلم».

 

در برخی از سندهای این حدیث بیان شده که همین حدیث، عمر رضی الله عنه را به ازدواج با ام کلثوم دختر علی و فاطمه رضی الله عنهما تشویق نموده است.

 

امام احمد رحمه الله در مُسْنَدش از عبدالرزاق، از معمر، از ابن طاووس، از ابوبکر بن محمد بن عمرو بن حزم، از مردی از یاران رسول الله صلی الله علیه وسلم روایت کرده اند که فرمودند: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی أَهْلِ بیْتِهِ، وَعَلَی أَزْوَاجِهِ وَذُرِّیَّتِهِ، کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی آلِ إِبرَاهِیمَ إِنَّکَ حَمِیدٌ، وَبارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی أَهْلِ بیْتِهِ، وَعَلَی أَزْوَاجِهِ وَذُرِّیَّتِهِ، کَمَا بارَکْتَ عَلَی آلِ إِبرَاهِیمَ إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ». پسر طاوس می‌ فرماید: پدرم مانند این را نیز می ‌گفتند.

 

امام بخاری و امام مسلم و اصحاب سنن اربعه رحمهم الله، از رجال این سند، به جز صحابی، روایت کرده ‌اند و آلبانی رحمه الله در کتاب "صفة صلاة النبی صلی الله علیه وسلم" می‌ فرماید: «امام احمد و امام طحاوی آن را با سند صحیح روایت کرده اند».

 

اما درود فرستادن بر همسران و خاندان رسول الله صلی الله علیه وسلم در صحیحین از روایت ابی حمید ساعدی رضی الله عنه ثابت است.

 

ولی این امر دلیل بر اختصاص یافتن اهل بیت به همسران و خاندان نیست، بلکه بر ورود آنها در اهل بیت و عدم خروجشان تأکید می ‌کند و عطف همسران و خاندان بر اهل بیت در حدیثی که گذشت، از باب عطف خاص بر عام است.

 

ابن قیم رحمه الله پس از حدیثی که در آن اهل بیت و همسران و خاندان ذکر شده‌ اند ـ و در مورد سند آن بحث است ـ می‌ فرماید: «پس همسران و خاندان و اهل را یک جا گرد آوردند و با نص آنها را تعیین نمودند، تا بیان کنند که آنان شایستگی ورود در آل را دارند و خارج از آن نیستند بلکه سزاوارترین کسانی هستند که از اهل بیت به شمار می ‌روند و همانند مواردی است که عطف خاص بر عام و یا عکس آن ذکر شده است؛ برای اعلام شرافت است و ویژه قرار دادن آنان از میان هم نوعانشان است، زیرا شایسته ‌ترین افراد در نوع خودشان برای به دست آوردن این شرافت هستند»[9].

 

رسول الله صلی الله علیه وسلم فرموده اند: "همانا زکات سزاوار آل محمد نیست، زیرا از آلودگی ‌های مردم است"[10] امام مسلم رحمه الله این حدیث را در صحیحش از عبدالمطلب بن ربیعه روایت کرده اند.

 

برگرفته از کتاب: فضیلت اهل بیت و جایگاه بلند آنها نزد اهل سنت و جماعت

نویسنده: عبدالمحسن بن حمد العباد البدر

 

ام احمد

 

 

 

[1] "إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَی کِنَانَةَ مِنْ وَلَدِ إِسْمَاعِیلَ، وَاصْطَفَی قُرَیْشًا مِنْ کِنَانَةَ، وَاصْطَفَی مِنْ قُرَیْشٍ بَنِی هَاشِمٍ، وَاصْطَفَانِی مِنْ بَنِی هَاشِمٍ".

[2] {إِنَّمَا یُرِیدُ ٱللَّهُ لِیُذۡهِبَ عَنکُمُ ٱلرِّجۡسَ أَهۡلَ ٱلۡبَیۡتِ وَیُطَهِّرَکُمۡ تَطۡهِیرٗا} احزاب:33

[3] "خَرَجَ النَّبِیّ ـ صلی الله علیه وسلم ـ غَدَاةً، وَعَلَیْهِ مِرْطٌ مُرَحَّلٌ مِنْ شَعْرٍ أَسْوَدَ، فَجَاءَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِیٍّ، فَأَدْخَلَهُ، ثُمَّ جَاءَ الْحُسَیْنُ فَدَخَلَ مَعَهُ، ثُمَّ جَاءَتْ فَاطِمَةُ فَأَدْخَلَهَا، ثُمَّ جَاءَعَلِیٌّ فَأَدْخَلَهُ، ثُمَّ قَالَ: إِنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَیُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیرًا".

[4] {فَقُلۡ تَعَالَوۡاْ نَدۡعُ أَبۡنَآءَنَا وَأَبۡنَآءَکُمۡ} آل عمران:61

[5] "وَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآیَةُ: ﴿فَقُلۡ تَعَالَوۡاْ نَدۡعُ أَبۡنَآءَنَا وَأَبۡنَآءَکُمۡ﴾ دَعَا رَسُولُ اللَّه ـ صلی الله علیه وسلم عَلِیًّا، وَفَاطِمَةَ ،وَحَسَنًا، وَحُسَیْنًا، فَقَالَ: اللَّهُمَّ هَؤُلَاءِ أَهْلِی".

[6] "انْطَلَقْتُ أَنَا وَحُصَیْنُ بْنُ سَبْرَةَ، وَعُمَرُ بْنُ مُسْلِمٍ إِلَی زَیْدِ بْنِ أَرْقَمَ، فَلَمَّا جَلَسْنَا إِلَیْهِ، قَالَ لَهُ حُصَیْنٌ: لَقَدْ لَقِیتَ یَا زَیْدُ خَیْرًا کَثِیرًا، رَأَیْتَ رَسُولَ اللَّه ـ صلی الله علیه وسلم ـ وَسَمِعْتَ حَدِیثَهُ، وَغَزَوْتَ مَعَهُ وَصَلَّیْتَ خَلْفَهُ، لَقَدْ لَقِیتَ یَا زَیْدُ خَیْرًا کَثِیرًا، حَدِّثْنَا یَا زَیْدُ مَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّه ـ صلی الله علیه وسلم ـ قَالَ: یَا ابْنَ أَخِی: وَاللَّهِ لَقَدْ کَبِرَتْ سِنِّی، وَقَدُمَ عَهْدِی وَنَسِیتُ بَعْضَ الَّذِی کُنْتُ أَعِی مِنْ رَسُولِ اللَّه ـ صلی الله علیه وسلم ـ فَمَا حَدَّثْتُکُمْ، فَاقْبَلُوا وَمَا لَا فَلَا تُکَلِّفُونِیهِ، ثُمَّ، قَالَ: قَامَ رَسُولُ اللَّه ـ صلی الله علیه وسلم ـ یَوْمًا فِینَا خَطِیبًا بِمَاءٍ یُدْعَی خُمًّا بَیْنَ مَکَّةَ، وَالْمَدِینَةِ، فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَی عَلَیْهِ، وَوَعَظَ، وَذَکَّرَ، ثُمَّ قَالَ: أَمَّا بَعْدُ، أَلَا أَیُّهَا النَّاسُ، فَإِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ یُوشِکُ أَنْ یَأْتِیَ رَسُولُ رَبِّی فَأُجِیبَ، وَأَنَا تَارِکٌ فِیکُمْ ثَقَلَیْنِ، أَوَّلُهُمَا کِتَابُ اللَّهِ فِیهِ الْهُدَی وَالنُّورُ، فَخُذُوا بِکِتَابِ اللَّهِ وَاسْتَمْسِکُوا بِهِ، فَحَثَّ عَلَی کِتَابِ اللَّهِ وَرَغَّبَ فِیهِ، ثُمَّ قَالَ: وَأَهْلُ بَیْتِی أُذَکِّرُکُمُ اللَّهَ فِی أَهْلِ بَیْتِی، أُذَکِّرُکُمُ اللَّهَ فِی أَهْلِ بَیْتِی، أُذَکِّرُکُمُ اللَّهَ فِی أَهْلِ بَیْتِی، فَقَالَ لَهُ حُصَیْنٌ: وَمَنْ أَهْلُ بَیْتِهِ یَا زَیْدُ أَلَیْسَ نِسَاؤُهُ مِنْ أَهْلِ بَیْتِهِ؟ قَالَ: نِسَاؤُهُ مِنْ أَهْلِ بَیْتِهِ، وَلَکِنْ أَهْلُ بَیْتِهِ مَنْ حُرِمَ الصَّدَقَةَ بَعْدَهُ، قَالَ: وَمَنْ هُمْ؟ قَالَ: هُمْ آلُ عَلِیٍّ، وَآلُ عَقِیلٍ، وَآلُجَعْفَرٍ، وَآلُ عَبَّاسٍ، قَالَ: کُلُّ هَؤُلَاءِ حُرِمَ الصَّدَقَةَ؟ قَالَ: نَعَمْ"

[7] "فَقُلْنَا: مَنْ أَهْلُ بَیْتِهِ نِسَاؤُهُ؟ قَالَ: لَا وَایْمُ اللَّهِ إِنَّ الْمَرْأَةَ تَکُونُ مَعَ الرَّجُلِ الْعَصْرَ مِنَ الدَّهْرِ، ثُمَّ یُطَلِّقُهَا، فَتَرْجِعُ إِلَی أَبِیهَا وَقَوْمِهَا أَهْلُ بَیْتِهِ أَصْلُهُ، وَعَصَبَتُهُ الَّذِینَ حُرِمُوا الصَّدَقَةَ بَعْدَهُ".

[8] "کُلُّ سَبَبٍ وَنَسَبٍ یُقْطَعُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ غَیْرَ سَبَبِی وَنَسَبِی".

[9] جلاء الأفهام: ص:338

[10] "إِنَّ الصَّدَقَةَ لَا تَنْبَغِی لِآلِ مُحَمَّدٍ، إِنَّمَا هِیَ أَوْسَاخُ النَّاسِ".

 

 

 

    منبع: islamtape

 

نصیحت و حکمت
نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.