ارزش و منزلت خانواده در اسلام
ارزش و منزلت خانواده در اسلام موضوع: مسائل خانواده و زناشویی تاریخ انتشار: 2016-02-27 | بازدید: 694

ارزش و منزلت خانواده در اسلام

 

قبل از اینکه نقش اسلام در بنا و تنظیم خانواده و حمایت از آن را بدانیم لازم است که بدانیم خانواده در زمان قبل از اسلام و نزد غرب امروزه چگونه بوده و هست؟

خانواده قبل از اسلام بر اساس استبداد، ظلم و بی عدالتی بود. و همه چیز فقط به دست مردان بود یا به معنای دقیق تر به دست ذکور بود. در نتیجه زنان یا دختران تحت ظلم و ستم قرار داشتند. به عنوان مثال اگر مردی فوت می کرد و همسرش در قید حیات بود؛ پسرش از همسر دیگر آن مرد حق داشت وی را به ازدواج خود در آورد و بر او زور گویی کند و یا اینکه می توانست او را از ازدواج با شخص دیگر باز دارد.

 

همچنین در زمان جاهلیت فقط مردان ارث می بردند اما زنان و کودکان هیچ حقی در ارث نداشتند. و نگاه آنان به زن نگاه ننگ و حقارت بود چه این زن؛ خواهر باشد و یا دختر، زیرا به نظر آنان دختر مایه ننگ و سرشکستگی و بدبختی بود. به همین دلیل وقتی دختری در خانواده ای به دنیا می آمد؛ در همان طفولیت پدرش وی را زنده به گور می کرد. چنان که الله تعالی در قرآن کریم می فرماید: ( هنگامی که به یکی از آنان مژده تولّد دختر داده می ‌شد؛ صورتش سیاه می ‌گردید و مملو از خشم و غضب و غم و اندوه می شد)[1]. 

 

اما وقتی که اسلام آمد تمام این ظلم و ستم ها را از بین برد و با بر قراری عدالت؛ حق را به صاحبش عطا کرد تا جایی که دستور داد حق کودک شیر خوار و نوزادی که سقط می شود؛  هم داده شود.

 

و اگر به خانواه های غرب نگاه کنیم مشاهده خواهیم کرد که خانواده ها متلاشی و از هم دوراند. طوری که والدین حق تسلط بر فرزندان خویش را ندارند نه حق فکری و نه اخلاقی؛ طوری که پسر به هر مکانی که بخواهد می رود و هر کاری که دوست داشته باشد؛ می تواند انجام دهد. همچنین دختر با هرکسی که بخواهد می تواند هم نشینی کند و با هر که دوست داشته باشد می تواند شب را بگذراند و همه آن به بهانه آزادی.

 

به این ترتیب نتیجه چه خواهد بود؟

در جواب می گوییم نتیجه تمام این اعمال؛ به وجود آمدن خانواده های متلاشی شده و به دنیا آمدن کودکان خارج از ازدواج و پدر و مادر هایی که هیچ حقی بر فرزندان خود ندارند. که به قول برخی از عاقلان اگر می خواهی حقیقت آنها را کشف کنی باید به زندان ها و بیمارستان ها و خانه سالمندان سر بزنی زیرا که فرزندان والدین خود را به جز در مراسم و عیدها وقت دیگری نمی شناسند.

 

و واضح و آشکار است که خانواده  نزد غیر مسلمین از هم پاشیده و متلاشی است. در نتیجه وقتی اسلام آمد بر استواری و پایبندی بین خانواده بسیار اهمیت داد تا از هر خرابی که باعث هم پاشیدگی و گسختگی آن می شود جلوگیری کند. به گونه ای که برای حفظ انسجام خانواده ها به هر عضو از خانواده نقش مهمی داده مثلا:

اسلام زن را چه مادر، چه دختر و چه همسر و یا خواهر باشد؛ مورد احترام قرار می دهد.

مقام مادر را تکریم می کند؛ چنان که در حدیث از ابی هریره رضی الله عنه روایت شده که: (مردی نزد رسول الله صلی الله علیه و سلم آمد و گفت: ای رسول الله چه کسی برای خوش رفتاری من از دیگران، مستحق‌ تراست؟ فرمودند: مادرت. گفت: سپس چه کسی؟ فرمودند: مادرت. گفت: بعد از او چه کسی؟ فرمودند: باز هم مادرت. پرسید: پس از او چه کسی؟ فرمودند: بعد از او پدرت)[2].

و به دختر احترام می گذارد؛ چنان که از ابی سعید خدری رضی الله عنه روایت شده که رسول الله صلی الله علیه و سلم فرمودند: (کسی که صاحب سه دختر یا سه خواهر یا صاحب دو دختر یا دو خواهر باشد و با آنان خوش رفتاری کند و تقوای الله را در حقوق آنان پیشه کند وارد بهشت می شود)[3].

و اگر این زن همسر باشد باز هم وی را مورد تکریم قرار می دهد؛ چنان که از ام المؤمنین عایشه رضی الله عنها روایت شده که فرمودند: (بهترین شما کسی است که بهترین فرد برای خانواده خود باشد، و من بهترین شما در رفتار با خانواده ام هستم)[4].

 

و در کنار تمام این تکریمات اسلام نیز حق زن در میراث و احکام دیگر را هم رعایت می کند همان طور که برای مرد در بسیاری از امور حق و حقوقی قرار داده برای زن نیز حق و حقوق داده است. رسول الله صلی الله علیه و سلم در حدیث می فرمایند: (همانا زنان همتای مردانند)[5].

 

و همچنین در قضیه ازدواج به زن حق انتخاب داده و نیز مسؤولیت بزرگ تربیت فرزند را بر دوش والدین قرار داده است. چنان که از عبدالله بن عمر رضی الله عنه روایت شده که فرمود: (شنیدم رسول الله صلی الله علیه و سلم فرمودند: هر کدام از شما مسئول است، و از هر یک از شما در مورد زیر دستانش سؤال خواهد شد. رهبر جامعه، مسئول رعیت می ‌باشد. مرد، مسئول خانواده و زیر دستانش می‌ باشد. زن در خانه شوهر، مسئول زیر دستان خود است. خدمتگذار، مسئول است و از او در مورد اموال صاحبش و مسئولیت‌های دیگرش، سئوال خواهد شد. راوی می ‌گوید: به گمانم رسول الله صلی الله علیه و سلم این جمله را نیز افزود که: مرد هم مسئول مال پدر خود می ‌باشد. و همه شما مسئول هستید و از شما در مورد مسئولیت تان، سئوال خواهد شد)[6].

 

همچنین اسلام همیشه حریص بوده تا ریشه ی قدر دانی از پدر و مادرها و احترام به آنان را در فرزندان بکارد به گونه ای که تا زمان مرگ آنان هرگز این احترام و قدر دانی را فراموش نکنند. الله سبحانه و تعالی در قرآن می فرماید: (و پروردگارت فرمان داده است که جز او را مپرستید و به پدر و مادر نیکی کنید. اگر یکی از آنها یا هر دوی ایشان در نزد تو به سن پیری رسیدند، به آنان «اف» مگو، و بر سر ایشان فریاد مزن و محترمانه با آن دو سخن بگو)[7].

و همچنین اسلام از آبرو و حیثیت و عفت و پاکی خانواده ها حمایت می کند؛ به همین دلیل آنان را به ازدواج تشویق کرده و از اختلاط کردن مردان و زنان منع نموده است. و برای هر عضو خانواده نقش مهم و تأثیر گذاری قرار داده به گونه ای که وظیفه پدر و مادرها؛ تربیت فرزندان بر اساس اسلام است و در مقابل وظیفه فرزندان اطاعت از والدین و حفظ حقوق والدین بر اساس محبت و بزرگداشت آنان؛ است. و بدانید که بزرگترین دلیل بر ارزش و منزلت خانواده در اسلام اعتراف دشمنان به آن می باشد.

منبع: islamqa.info

مترجم: ام محمد

 

 

[1] ـ نحل:58: " وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِالْأُنْثَیٰ ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَهُوَ کَظِیمٌ".

[2] ـ صحیح بخاری و مسلم: " جَاءَ رَجُلٌ إِلَی رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و سلم فَقَالَ: یَا رَسُولَ اللَّهِ، مَنْ أَحَقُّ النَّاسِ بِحُسْنِ صَحَابَتِی؟ قَالَ: «أُمُّکَ». قَالَ: ثُمَّ مَنْ؟ قَالَ: «ثُمَّ أُمُّکَ». قَالَ: ثُمَّ مَنْ؟ قَالَ: «ثُمَّ أُمُّکَ». قَالَ: ثُمَّ مَنْ؟ قَالَ: «ثُمَّ أَبُوکَ»".

[3] ـ صحیح ابن حبان: " من کان له ثلاث بنات أو ثلاث أخوات أو ابنتان أو أختان فأحسن صحبتهن واتقی الله فیهن دخل الجنة".

[4] ـ جامع ترمذی و امام ترمذی این حدیث را حسن می داند: " خیرکم خیرکم لأهله وأنا خیرکم لأهلی".

[5] ـ سنن ابی داود و شیخ آلبانی آن را صحیح می داند: " النساء شقائق الرجال".

[6] ـ صحیح بخاری: "سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ r یَقُولُ: کُلُّکُمْ رَاعٍ وَکُلُّکُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِیَّتِهِ، الإِمَامُ رَاعٍ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِیَّتِهِ، وَالرَّجُلُ رَاعٍ فِی أَهْلِهِ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِیَّتِهِ، وَالْمَرْأَةُ رَاعِیَةٌ فِی بَیْتِ زَوْجِهَا وَمَسْئُولَةٌ عَنْ رَعِیَّتِهَا، وَالْخَادِمُ رَاعٍ فِی مَالِ سَیِّدِهِ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِیَّتِهِ. قَالَ: وَحَسِبْتُ أَنْ قَدْ قَالَ: وَالرَّجُلُ رَاعٍ فِی مَالِ أَبِیهِ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِیَّتِهِ، وَکُلُّکُمْ رَاعٍ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِیَّتِهِ".

[7] ـ اسراء: " وَقَضَیٰ رَبُّکَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِیَّاهُ وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا ۚ إِمَّا یَبْلُغَنَّ عِنْدَکَ الْکِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ کِلَاهُمَا فَلَا تَقُلْ لَهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَهُمَا قَوْلًا کَرِیمًا ".

 

 

 

    منبع: islamtape

 

نصیحت و حکمت

عن ابن عباس رضی الله تعالی عنه، قال: «قال لی معاویة رضی الله تعالی عنه: أنت علی ملة علی؟ قلت: ولا علی ملة عثمان، أنا علی ملة رسول الله صلی الله علیه وسلم».

عبدالله بن عباس رضی الله عنه فرمود: «معاویه رضی الله عنه به من گفت: آیا تو بر راه و روش علی هستی؟ گفتم: خیر من نه بر راه علی هستم و نه بر راه و سنت عثمان، بلکه من بر راه و سنت رسول خدا صلی الله علیه وسلم هستم».

الحلیة الأولیاء؛ أبی نعیم اصفهانی

 

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.