آداب قرائت قرآن کریم
آداب قرائت قرآن کریم موضوع: قرآن تاریخ انتشار: 2016-03-14 | بازدید: 985

آداب قرائت قرآن کریم

1- قاری قرآن باید اخلاص داشته باشد .

2- در مورد قرآن ، ادب را رعایت نموده و با این تصور ذهنی که در حال مناجات با خداوند عزوجل است ، به قرائت قرآن مبادرت ورزد.

3- بگونه ای قرآن را قرائت کند که انگار خداوند تبارک و تعالی را می بیند – و اگر نمی تواند اینگونه تصور کند  ، حداقل در ذهن داشته باشد که خداوند او را می بیند.

 

4- شایسته است هرگاه تصمیم به قرائت داشت ، مسواک زده و بهتر است مسواکش از چوب درخت اراک باشد اما با دیگر چیزها هم اشکالی ندارد و به صورت عرضی و از طرف راست دهانش شروع به مسواک زدن می کند و به نیت انجام سنت این کار را انجام می دهد .

 

5- مستحب است به هنگام قرائت وضو داشته باشد اما اگر با بی وضویی قرائت کرد جائز است  ، و نمی توان گفت که عمل مکروهی را انجام داده ، بلکه ترک افضل نموده است  اما اگر آب را نیافت یا اینکه آب بود اما امکان استفاده ی از آن بخاطر مریضی و .. وجود نداشت ، تیمم می کند ، زن مستحاضه هم در زمانی که پاک است ، حکم بی وضو را دارد ، اما جنب و حائض ، برخی از علما قائلند که قرائت قرآن برای آنها جائز نیست ، و من می گویم که قرائت و دست زدن به قرآن بدون هیچ گناهی برایشان جائز است – ان شاء الله- چون دلائل افرادی که این امر را جائز نمی دانند ، به درجه ی تحریم نمی رسد ، درست است خلاف افضل است اما نمی توان گفت حرام است . و خداوند بهتر می داند .

 

 

 

ملاحظه

در مورد این مساله با برخی از برادرانمان مناقشه ی علمی داشته ام ، و آنها این حکم را به نسبت زن حائض پذیرفته اند ، چرا که حیضش به دست خودش نمی باشد ، اما در مورد شخص جنب با بنده مخالفت ورزیده  و ابراز داشته اند که ایجاد و رفع حکم جنابت ، در اختیار شخص می باشد ، لذا با این وجود نمی توان حکم ایندو را مساوی دانست ، و بنده هم این قول را نیکو دانستم .. منتها همچنان قائل به این امر هستم که ادله در این زمینه ، گویای تحریم نیست . و خداوند بهتر می داند .

 

اما در مورد اینکه قرآن را بدون تلفظ و در قلبشان مرور کنند ، بدون هیچ اختلافی درست است ، کما اینکه نگاه کردن به مصحف ، چنین حکمی را دارد . علما اجماع دارند که تسبیحات و درود بر رسول الله صلی الله علیه و سلم و دیگر اذکار برای شخص جنب و حائض جائز بوده و همچنین قرائت آیاتی که تلاوتش نسخ شده است هم این حکم را دارد .

 

6- مستحب است قرائت در مکانی پاک و تمیز و خاص انجام گیرد ؛ به این خاطر گروهی از علما ، قرائت در مسجد را مستحب می دانند چرا که این مکان هم تمیز است و هم از اماکن مقدسه به حساب می آید و علاوه بر این ، فضیلت اعتکاف هم عائد شخص می گردد. باید دانست که اعتکاف برای هر کسی فضیلت دارد چه مدت زمان ماندن کم باشد یا زیاد ، همانگونه که بهتر است به هنگام ورود به مسجد ، نیت اعتکاف هم داشته باشیم و این فرهنگی است که باید بدان توجه شود و همه آن را دانسته و انجام دهند ؛ که متاسفانه مغفول مانده است .

اما قرائت در حمام ، در مورد کراهتش سلف باهم اختلاف دارند ، و قرائت در راه ، قول راجح در این زمینه این است که اگر شخص دچار اشتباه نشود ، جائز است ، در غیر این صورت مکروه می باشد همانگونه که رسول الله صلی الله علیه و سلم ، مکروه می دانند که شخص خواب آلود ، اقدام به قرائت کند چرا که شاید در اشتباه بیفتد.

7- مستحب است که قاری رو به قبله باشد و با خشوع و آرامش و وقار و سربه زیر بنشیند و طریقه ی نشستنش در رعایت ادب و احترام به مانند ، نشستن در مقابل معلمش باشد و این کمال رفتار مناسب است ، اما اگر کسی ایستاده یا به پهلو خوابیده یا در رختخواب و.. قرائت کند ، بازهم جائز است اما پاداشی کمتر دارد.

 

8- وقتی خواست قرائت را آغاز کند ، در ابتدا از شیطان به خداوند پناه ببرد و بگوید (( اعوذ بالله السمیع العلیم من الشیطان الرجیم : به خداوند سمیع علیم از شیطان رانده شده ، پناه می برم )) یا اینکه اضافه می کند : من همزه و نفخه و نفثه : از وسوسه و دمیدن و فوت کردنش به الله پناه می برم )).

 

9- در ابتدای هر سوره بجز سوره ی برائت ، (( بسم الله الرحمن الرحیم )) را  بخواند ، و اکثریت علما قائلند که این یکی از آیات محسوب می شود .

 

10- وقتی قرائت را شروع کرد ، در آیات تدبر نموده و با خشوع آنها را بخواند . دلائل در این زمینه آنقدر زیاد و مشهور است که لازم به تکرار آنها نیست ، چرا که هدف این است و به این وسیله سینه ها گشوده شده و قلب ها نورانی می گردد .

 

11- مستحب است بخاطر تدبر ، آیات تکرار شود .

12- گریه کردن به هنگام قرائت ، روش عرفا و شعار بندگان نیک خداوند است ، و به هنگام قرائت مستحب است . راه رسیدن بدان از طریق متاثر ساختن قلب است ، به این صورت که در تهدیدها و پیمان ها و وعده های قرآنی تامل نموده و سپس کوتاهی خود را در آن به یاد آورد ، و اگر امکان متاثر ساختن قلب و گریه کردن به مانند انسانهای نیک خداوند نبود ، بایستی بر فقدان چنین احساسی گریست چرا که آن بزرگترین مصیبت است .

 

13- شایسته است قرآن با تانی و نیکو تلاوت شود ، خداوند تبارک و تعالی می فرمایند : ((و قرآن را شمرده شمرده بخوان.)) [المزمل: 4]؛ چرا که آن به بزرگداشت و احترام نزدیکتر بوده و تاثیر بیشتری در قلب دارد ، و این را بدانیم که از شتاب زدگی در قرائت نهی شده است و این همان چیزی است که (( هذرمة : شتاب کردن)) نامیده می شود .

 

14- هرگاه به آیات عذاب رسید از بدی و عذاب به خداوند پناه ببرد یا اینکه بگوید : خدایا از تو سلامتی را می خواهم ، یا اینکه بگوید : خدایا از تو می خواهم از بدیها در امان بمانم ، و هرگاه به آیاتی رسید که در آن ، تقدیس خداوند است ، پروردگار را منزه بداند و بگوید : سبحانه و تعالی یا بگوید تبارک و تعالی یا اینکه ابراز دارد : عظمت پروردگارمان تجلی یافت .

 

15- قرآن را مورد تعظیم و احترام قرار دهد ، و از کارهایی که برخی در مورد آنها تساهل به خرج می دهند خودداری نماید ، خصوصا اینکه اگر در اجتماعات باشد ، در این زمینه به موارد زیر می توان اشاره کرد :

واجب است از خندیدن و بیهوده گویی و شوخی کردن پرهیز شود.
واجب است از سخن گفتن به هنگام قرائت خودداری شود مگر اینکه ضرورت ایجاب نماید .
از اینکه با دست یا چیز دیگر به بازی مشغول شوی ، بپرهیز ؛ و بدان که در حال مناجات با پروردگارت هستی ، لذا در حضور ایشان به کارهای بیهوده مشغول نشو.
از نگاه کردن به چیزهایی که باعث تشتت ذهنیت می شود ، پرهیز کن .
و بدتر از همه ی اینها ، از نگاه کردن به چیزهایی که نظر به آنها حرام است ، خودداری کن.
کسانی که در مجلس قرائت حضور دارند ، بر آنها واجب است هر گاه یکی از موارد فوق را مشاهده نمودند ، بر حسب امکان از آن نهی نمایند ، آنکس که می تواند عملا وارد شد و در صورتی که امکان نهی عملی وجود نداشته باشد با زبان و در صورت عدم امکان حداقل با قلب آن را ناپسند بداند و انکار قلبی با ترک مجلس ، مشهود می شود و الا بی معنا خواهد بود .
 
16- مستحب است هر گاه سوره ای را تلاوت کرد ، بعد از آن که بدان مرتبط است را هم بخواند ، و هرگاه از وسط سوره آغاز نمود یا قبل از انتهای سوره وقف کرد ، بهتر است بر اساس رعایت پیوند معنایی موضوع باشد و در این زمینه مقید به اعشار و اجزاء قرآن نباشد چرا که احیانا در تعیین آنها ، ارتباط معنایی رعایت نشده است .
 
17- قرائت قرآن از مصحف بهتر از قرائت آن از حافظه است چرا که نگاه کردن در مصحف هم عبادت می باشد ، بنابراین پاداش قرائت و نگاه کردن را به دست خواهد آورد .
18- برای قرائت ، صدایش را همچون زنان ، نازک نگرداند.
19- به هنگام خمیازه کشیدن ، تا رفع آن ، تلاوت نکند.
20- قرائت را به خاطر سخن گفتن با مردم ، قطع ننماید مگر اینکه ضرورتی ایجاب کند ، مانند جواب سلام دادن و .. . بنابراین هرگاه در حال راه رفتن قرائت می کرد و بر گروهی عبور نمود مستحب است ، تلاوت را قطع نموده و بر آنها سلام کند ، سپس به قرائتش برگشته و اعوذ بالله را تکرار نماید .

 

آدابی که همه ی مردم در برابر قرآن باید رعایت کنند :

1- ایمان داشته باشند که آن کلام خداوند متعال است و از جانب او نازل شده است ، هیچ کلامی با آن برابری نکرده و کسی توان آوردن به مانند آن را ندارد ، حتی نمی توانند یک سوره یا یک آیه را شبیه به آن بیاورند .
2- بزرگداشت قرآن و اینکه حق تلاوت و خشوع در مقابل آن را به درستی بجا بیاورند .
3- پی بردن به عظمت کلامی که خداوند متعال بوسیله ی آن بندگانش را مورد خطاب قرار داده و فهم آن را آسان نموده و آنها را با آن مانوس ساخته است از وظائف آنهاست.
4- شناخت خداوند متعال که نازل کننده ی این کلام است به این صورت که در اسما و صفاتش که راه ازدیاد ایمان می باشد ، تفکر نمایند .
5- تفکر نمودن در قرآن و فهم اوامر و نواهی که در آن آمده است تا به عظمت آفریدگار متعال بیشتر پی ببریم .
6- دوری گزیدن از چیزهایی که مانع فهم دقیق قرآن می شود ، به عنوان مثال تمام تلاش خود را برای همیشه مصروف تجوید نموده باوجود اینکه در این فن به مهارت رسیده باشد ، یا اینکه بر گناهان اصرار ورزد یا اینکه دچار تکبر شده و قلبش را با حب دنیا مالامال سازد . و باید اعتقاد داشته باشد  که کل معانی قرآن در تفاسیر محصورنیست .
7- قاری قرآن این احساس را داشته باشد که هر آیه ای از آیات قرآن ، متوجه اوست لذا به هنگام تهدید های قرانی بترسد و در جاهایی که وعده پاداش داده شده است ، خوشحال گردد از آتش دچار هراس شود و به هنگام وصف بهشت بدان مشتاق گردد. 
8- در تلاوت ، حروف را به درستی ادا نموده و تجوید را مراعات کند و با صدایش به قرآن خواندن خوش صدایی نماید.
9- تمام قرآن را تصدیق نماید.
10- احکام و علوم و مثال های قرآنی را یاد گرفته و به مواعظ آن توجه نموده و در آنها تفکر کند.
11- به آیات محکمات عمل کرده و آیات متشابه را مورد تایید قرار دهد .
12- مطلقا قرآن کریم را بزرگ بداند .
13- تفسیر کردن قرآن بدون علم ، حرام است و آنکس که در این زمینه تخصصی ندارد حق اظهار نظر کردن در مورد معانی آن را ندارد.
14- مجادله کردن در مورد قرآن به ناحق ، حرام است .
15- کسی که می پرسد چرا این آیه بر فلان آیه، در مصحف مقدم شده و یا اینکه چرا این آیه در این مکان از سوره قرار گرفته است و .. شایسته است از او پرسیده شود : جواب به این سوال چه حکمتی دارد ؟
16- مکروه است که بگوید : فلان آیه را فراموش کردم ، بلکه می گوید : از یادم برده شد .
17- نباید مانع شد که کافر قرآن را بشنود ؛ بنابرقول خداوند تبارک و تعالی که فرموده اند : ((و اگر یکی از مشرکان از تو پناه خواست پناهش ده تا کلام خدا را بشنود؛ سپس او را به مکان امنش برسان، چرا که آنان قومی نادانند.)) [التوبة: 6].
18-  نوشتن قرآن و اسماء خداوند بر روی دیوار و لباس مکروه است چرا که با عظمت آن منافات دارد.
19- دوست داشتن قرآن و احساس بی نیازی بدان و اینکه از قرائت آن لذت ببرد  از منش یک انسان مسلمان است.
20- عقیده و یقین داشته باشد که با قرآن می توان همه ی  امراض قلبی و جسمی و روحی را مداوا کرد .
: http://www.alukah.net/sharia/0/63635/#ixzz3cRYo8NgF


 

 

 

 

 

    منبع: islamtape

 

نصیحت و حکمت

عن عبد الرحمن بن عبد الله بن مسعود، عن أبیه، قال: أتاه رجل فقال: یا أبا عبد الرحمن علمنی کلمات جوامع نوافع. فقال: «أعبد الله ولا تشرک به شیئاً، وزل مع القرآن حیث زال، ومن جاءک بالحق فاقبل منه وإن کان بعیداً بغیضاً، ومن جاءک بالباطل فاردد علیه وإن کان حبیباً قریباً».

مردی نزد عبدالله بن مسعود آمد و گفت: کلمات مختصر و مفیدی را به من یاد بده، فرمود: «الله را عبادت کن و برای او شریک قرار مده، و همواره عمر خود را با قرآن سپری کن، و هرکس که با حق نزد تو آمد از وی بپذیر هرچند که غریب و دشمن باشد، و هرکس که با باطل نزد تو آمد آنرا نپذیر هرچند که دوست نزدیک باشد».

الحلیة الأولیاء؛ أبی نعیم اصفهانی

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.