با راستان باشید .
با راستان باشید . موضوع: امر به معروف و نهی از منکر تاریخ انتشار: 2016-04-06 | بازدید: 679

با راستان باشید .

 

آیه عظیمی در کتاب خدا وجود دارد که اگر ما در آن تدبر کرده و به درستی بفهمیم و بدان عمل نماییم ، وضعیتمان اینگونه نخواهد بود ، و اگر بدان پایبند باشیم ، باعث عزت و سربلندی ما در دنیا قبل از آخرت خواهد شد و هرگز روی خواری و ذلت را نخواهیم دید . خداوند متعال می فرمایند : ((ای کسانی که ایمان آورده‌اید، از خدا پروا کنید و با راستان باشید.)) [التوبة: 119

]

ابن عباس رضی الله عنهما می گوید : یعنی همراه با کسانی باشید که به علت صدق نیت ، قلوب و اعمالشان هم استوار گردید و خالصانه برای شرکت در جنگ تبوک با رسول الله صلی الله علیه و سلم خارج شدند .

 

این آیه بعد از بیان داستان سه نفری که به همراه منافقین از غزوه ی تبوک تخلف ورزیدند ، بیان شده است ، که در واقع افراد در مورد این جنگ به سه گروه تقسیم شدند :

 

گروه اول : مهاجرین و انصار که اهل صدق و اخلاص بودند که به همراه رسول الله صلی الله علیه و سلم خارج شده و سختیهای سفر و شدت گرما را تحمل نمودند ، خداوند متعال می فرمایند : ((به یقین، خدا بر پیامبر و مهاجران و انصار که در آن ساعت دشوار از او پیروی کردند ببخشود، بعد از آنکه چیزی نمانده بود که دلهای دسته‌ای از آنان منحرف شود. باز برایشان ببخشود، چرا که او نسبت به آنان مهربان و رحیم است.)) [التوبة: 117] که افراد معذور هم جزء این گروه محسوب می شوند ،‌آنها نیز اهل صدق هستند ، خداوند متعال می فرمایند : ((مردم مدینه و بادیه‌نشینان پیرامونشان را نرسد که از [فرمان‌] پیامبر خدا سر باز زنند و جان خود را عزیزتر از جان او بدانند، چرا که هیچ تشنگی و رنج و گرسنگیی در راه خدا به آنان نمی‌رسد؛ و در هیچ مکانی که کافران را به خشم می‌آورد قدم نمی‌گذارند و از دشمنی غنیمتی به دست نمی‌آورند مگر اینکه به سبب آن، عمل صالحی برای آنان [در کارنامه‌شان‌] نوشته می‌شود، زیرا خدا پاداش نیکوکاران را ضایع نمی‌کند.)) [التوبة: 120-121]
گروه دوم : منافقینی که عذر آورده و در جنگ شرکت نکردند ، و آگاهانه به دروغ قسم می خوردند .

 

گروه سوم : سه نفر که خداوند ، داستان آنها را ذکر فرموده است ، کعب بن ما لک و دو نفر از همراهانش ، با وجود اینکه عذری نداشتند به همراه رسول الله صلی الله علیه و سلم خارج نشدند ، آنها با وجود گناهشان ، اهل صدق بودند ، به رسول الله صلی الله علیه  و سلم دروغ نگفته و به گناهشان اعتراف نمودند ، در نتیجه رسول الله صلی الله علیه و سلم و مسلمانان حدود یکماه با آنها قطع رابطه نمودند تا اینکه بعد از امتحان سخت ، در موردشان آیه نازل شد و توبه شان قبول گشت ، و در واقع صدقشان کارگر افتاد ، خداوند متعال می فرمایند : ((و [نیز] بر آن سه تن که بر جای مانده بودند، [و قبول توبه آنان به تعویق افتاد] تا آنجا که زمین با همه فراخی‌اش بر آنان تنگ گردید، و از خود به تنگ آمدند و دانستند که پناهی از خدا جز به سوی او نیست. پس [خدا] به آنان [توفیق ]توبه داد، تا توبه کنند. بی تردید خدا همان توبه‌پذیر مهربان است.)) التوبة: 118]، و عاقبت صدقشان برایشان خیر بود و توبه شان مورد قبول درگاه حق قرار گرفت ))(3)که خداوند متعال بعد از آن می فرماید :‌((ای کسانی که ایمان آورده‌اید، از خدا پروا کنید و با راستان باشید.)) [التوبة: 119]

 

ای بندگان خدا ! مقصود از این امر الهی این است که :

همراه با صادقان مخلص باشید .

نیت و قول و عملتان در مورد دین خدا و در تمام شوون زندگی صادقانه باشد .(5)

در توبه و بازگشت به سوی الله صادق باشید .

قتاده رحمه الله می گوید : منظور صدق در نیت و در عمل است ، و اینکه در شب و روز ، در آشکار و پنهان ، با خدای خدایمان روراست باشیم .(6)
ای مومنان !.. خداوند نفرمود : صادق باشید ! بلکه فرمود همراه صادقان باشید و این نکته ای دارد ، و آن اینکه الگو تاثیر فراوانی در انجام کارهای نیک دارد ،  به این صورت که وقتی گذشتگان را دیدی که صادقانه عملی را انجام داده اند و عاقبت به خیر گشته اند ، تشویق می شوی که به آنها اقتدا کرده و راه انها را بپیمایی .

 

همچنین حکمتی دیگر نیز دارد و آن اینکه : خداوند می خواهد صادقین را معرفی نماید به این صورت که با وجود اندک بودنشان ، آنها را امام متقین قرار داده است . در برخی از آثار آمده است که گفته اند : (( گوینده ی صدق از خود صدق بهتر بوده و انجام دهنده خوبی از خود خوبی نیز نیکوتر است )) (7)

 

سلف صالح از کودکی صدق را به بچه هایشان می آموختند ، اسعد بن عبیدالله مخزومی می گوید : عبدالملک بن مروان به من دستور داد که صدق را به مانند قرآن به بچه هایش آموزش دهم . )) (8)

 

در حقیقت صدق نجاتگر بنده است ، از حاتم رازی روایت شده است که گفت : به احمد بن حنبل گفتم : چگونه توانستی از شمشیر واثق و عصای معتصم نجات یابی ؟ گفت : ای ابا حاتم ! به وسیله ی صدق ، اگر صدق را بر زخمی بگذارند ، آن را درمان می کند )) (9)

 

فضیل رحمه الله می گوید : (( هیچ چیزی زینت بخش تر از صدق وجود ندارد )) (10) .

خطبه ی دوم :

برخی مفسرین در مورد آیه ی (( با راستان باشید )) گفته اند : به ما دستور داده شده است که همراه با ابوبکر و عمر و یاران پیامبر صلی الله علیه و سلم بوده و از آنها پیروی کنیم .

 

مناسب می بینم دو نمونه  از مواقف صادقین را برایتان بیان کنم : نمونه ای اول در مورد ابوبکر صدیق و دوم در مورد عمر فاروق رضی الله عنهما :

  1. وقتی ابوبکر صدیق رضی الله عنه بعد از رسول الله صلی الله علیه و سلم عهده دار امور مردم شد ، بالای منبر رفت و پس از حمد و ثنای خداوند گفت : ای مردم ! من بر شما امیر شده ام ، در حالی که بهترین شما نیستم ، اگر نیکی کردم ، پس یاریم دهید و اگر لغزیدم اصلاحم نمایید . صدق امانت است و کذب خیانت .. شخص ضعیف نزد من قوی است تا زمانی که حقش را بگیرم و نیرومند نزدم ضعیف است تا زمانی که حق را از او بستانم... ، تا زمانی که از خداوند و رسولش اطاعت می کنم از من اطاعت کنید ، پس اگر نافرمانی دستورات الله و رسولش نمودم دیگر از من فرمانی نبرید ، برای نماز تان برخیزید .(12)

خطبه ی ابوبکر صدیق رضی الله عنه ، نشانه های صدق را برایمان آشکار می سازد ، از جمله :

 

1-اینکه ایشان در مورد منصبش هیچ حرص و طمعی نداشته اند ، در برخی از آثار آمده است که : (( حریص و طمعکار نبودن ، موجد صدق و پرهیزگاری است )) (13) بنابراین حرص و طمع با صدق یکجا نمی شوند .

 

2-اینکه ایشان چاپلوس نبوده اند ، در برخی از آثار آمده است که : (( بنده ی چاپلوس هرگز بوی صدق را نخواهد شنید)) ( 14)

 

  1. نمونه ی دوم : وقتی رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و سلم وفات یافت ، عمر بن خطاب برخاست و گفت : کسی حق ندارد که بگوید : محمد صلی الله علیه و سلم مرده است ، حقیقتا آن حضرت زنده است ، و تنها خداوند او را به مانند موسی فرستاده  و بعد از چهل شبانه روز باز می گردد .. در این هنگام ابوبکر وارد شد (بعد از اینکه بر جنازه ی پیامبر صلی الله علیه و سلم وارد شده و او را بوسیده بود ) ، ابوبکر فرمود : بنشین ، اما عمر ننشست ، فرمود : بنشین ، اما عمر اینکار را نکرد ، پس ابوبکر شهادتین را بر زبان جاری ساخت و مردم به او روی کرده و عمر را رها نمودند ، ابوبکر گفت : ای مردم ! هر کس از شما ، محمد را می پرستید ، یقینا محمد مرده است ، و هر کس که خداوند را عبادت می کرد ، او زنده  است و هر گز نمی میرد . ( در این هنگام عمر بیهوش شد و دانست که محمد صلی الله علیه و سلم وفات یافته است .)
  2.  

و هنگامی که در مسجد با ابوبکر بیعت شد ، و ابوبکر بالای منبر رسول الله صلی الله علیه و سلم قرار گرفت ، عمر قبر از ابوبکر شهادتین گفته و ابراز داشت : اما بعد ، بنده دیروز حرفی را زدم که آنگونه نبود ، قسم به الله ، سخنانم در کتاب خدا و سنت پیامبر صلی الله علیه و سلم وجود نداشت ، تنها دوست داشتم که پیامبر تا زمان زنده بودن ما زنده بود ، اما خداوند پیامبرش را به نزد خود برد ، و این کتاب خدا ، قرآن در بین شماست از هدایتش هدایت بگیرید همانگونه که الله متعال پیامبرش را به وسیله ی آن راهنمایی کرد .(15)

 

در حقیقت این حادثه گویای صدق عمر است ! تکبر و غرور مانع از این نشد که خطایش را تصحیح کند لذا به آنچه که درست و صحیح بود اعتراف نمود . بنابراین صدق در واقع تواضع در مقابل حق و اعتراف به اشتباه است و هر گز باعث بی مقداری شخص نزد مردم نمی گردد .

 

نویسنده : سمیر سمراد- امام خطیب ، الجزائر

 

________________________________________
[1] - «
تفسیر القرطبی» (8/288).
[2] - «
تفسیر الثعلبی» (3/29) و«تفسیر اللباب» لابن عادل (10/235).
[3] - «
تفسیر ابن کثیر» (4/230).
[4] - «
تفسیر ابن کثیر» (4/230).
[5] - «
تفسیر أبی السعود» (4/110).
[6] - «
تفسیر ابن أبی حاتم» (6/1907).
[7] - «
الأمالی الشجریة» (ص395/الشاملة).
[8] - «
الصمت» لابن أبی الدنیا (448).
[9] - «
الترغیب والترهیب» لقوام السنة (1625).
[10] - «
الترغیب والترهیب» لقوام السنة (1622).
[11] - «
الدر المنثور» (7/582).
[12] - «
الترغیب والترهیب» لقوام السنة (716).
[13] - «
الزهد الکبیر» للبیهقی (160).
[14] - «
الزهد الکبیر» للبیهقی (945).
[15] - «
التعلیقات الحسان» (6586).

http://www.mahaja.com/blog/node/74

 

 

 

 

    منبع: نوار اسلام

 

نصیحت و حکمت

یحیی بن یمان، قال: سمعت سفیان الثوری، یقول: الحدیث أکثر من الذهب والفضة ولیس یدرک، وفتنة الحدیث أشد من فتنة الذهب والفضة.

یحیی بن یمان گفت: شنیدم که سفیان ثوری می فرمود: « (ارزش) حدیث بیشتر از طلا و نقره است ولی محسوس نیست، و فتنه و بلای حدیث (دروغ) بیشتر از فتنه طلا و نقره است».

‏"حلیة الأولیاء وطبقات الأصفیاء" حافظ أبو نعیم اصفهانی.‏

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.