فرق بین صدقه دهنده و رباخوار
فرق بین صدقه دهنده و رباخوار موضوع: دعوت و حکمت تاریخ انتشار: 2016-08-18 | بازدید: 722

فرق بین صدقه دهنده و رباخوار

 

در مجتمع دو گروه هستند؛ که یکی از آنها برای مجتمع و کشورش با برکت و نیک است، اما دیگری آفت و شر می باشد. به گروه اول صدقه دهنده و به گروه دوم ربا خوار می گویند.

 

صدقه دهنده به کسی گفته می شود که مالش را به افراد نیازمند، ضعیف و فقیر بدون عوض می دهد؛ با امید اینکه الله عزوجل اجر و ثواب به وی دهد. چنان که الله تعالی می فرماید: (همانا شما را طعام می ‌دهیم فقط برای رضای الله، از شما نه پاداشی می ‌خواهیم و نه شکرگزاری)[1].

 

اما ربا خوار بر عکس صدقه دهنده است! به عبارت دیگر مال را از فقرا و ضعیفان با سوء استفاده از نیازمندی و ضعف آنان با  طمع می گیرد.!

 

الله سبحانه و تعالی در کتابش موقعیت و اموال هر دو گروه را بیان کرده تا هر کسی که می خواهد از آن پند و اندرز گیرد. لذا می فرماید: (پروردگار ربا را نابود می کند و صدقات را افزایش (و برکت) می دهد)[2].

 

 بنا بر این مالی را که ربا خوار می گیرد چه کم و زیاد؛ بدون برکت است و نتیجه اش فقر و تنگدستی خواهد بود.

 

در حدیث صحیح از رسول الله صلی الله علیه و سلم روایت شده که فرمودند: (هر کس رباخواری کند؛ عاقبت کارش فقر است)[3].

 

اما صدقه دهنده برکتی را که با صدقه دادن به دست می آورد باعث خیر و برکت و بیشتر شدن اموالش می گردد اگر چه آن مال بسیار اندک باشد.!

الله عز وجل می فرماید: (مثال کسانی که اموال خود را در راه الله انفاق می کنند، همانند دانه ای است که هفت خوشه برویاند که در هر خوشه یکصد دانه باشد، و پروردگار برای هر کس که بخواهد چند برابر می کند و الله گشایشگر داناست)[4].

 

یعنی اگر شخص به اندازه یک خرما هم صدقه دهد باز هم الله عزوجل آن را بیشتر می کند.

و از جمله آیاتی که وضعیت این دو گروه را بیان می کند؛ این قول الله عزوجل است که می فرماید: (ای کسانی که ایمان آورده‌اید! ربا را دو و چند برابر مخورید، و از الله بترسید، باشد که رستگار شوید. {«أَضْعَافاً مُّضَاعَفَةً»: دو و چند برابر. این گفته، قیدی برای تحریم نیست، بلکه بیان واقعیّتی است که در جاهلیّت بوده است و الاّ رِبا به هر کیفیّتی که باشد - مضاعف یا غیرمضاعف، کم یا زیاد - با نصّ صریح قرآن حرام و مبغوض است (بقره / 275 و 276). (أَضْعافاً) حال رِبا است})* و از آتشی که برای کافران آماده شده است بترسید* و از الله و پیامبرش اطاعت کنید، تا مورد رحمت او (الله) قرار گیرید* و به سوی آمرزش پروردگارتان، و بهشتی که پهنای آن به قدر آسمانها و زمین است و برای پرهیزگاران آماده شده است، بشتابید* آن کسانی که در توانگری و تنگدستی انفاق می کنند، و خشم خود را فرو می برند، و از مردم در می گذرند، و پروردگار نیکوکاران را دوست می دارد)[5].

 

همان طور که در این آیات مشخص است ربا بر خلاف صدقه است. در نتیجه رباخواران هم عکس صدقه دهندگان هستند. الله عزوجل رباخواران را به جهنم وعده داده، سپس بهشتی را ذکر کرده که پهنای آن به اندازه آسمانها و زمین است؛ و برای پرهیزگاران آماده شده که یکی از صفات این پرهیزگاران انفاق کردن در هر حالت است، به عبارت دیگر این اشخاص اهل بخشش و انفاق و صدقه و سخاوت هستند.

 

اما عقوبت ربا خوار نزد الله عزوجل این است که در این آیه می فرماید: (کسانی که ربا می خورند (روز قیامت از گور) بر نمی خیزند؛ مگر مانند بر خاستن کسی که بر اثر تماس شیطان دیوانه شده "و نمی تواند تعادل خود را حفظ کند")[6].

 

مفسرین در تفسیر این آیه می گویند: این آیه حال رباخوار را در هنگام بلند شدن از قبرش بیان می کند. به عبارت دیگر حال ربا خوار در هنگام بلند شدن از خواب مانند شخص دیوانه ای است که بر اثر تماس با شیطان نمی تواند تعادل خود را حفظ کند، در نتیجه با سنگینی اموال ربوی که جوف و شکمش را پر کرده  بلند می شود. و فرق بین این فرد با کسی که رسول الله صلی الله علیه و سلم درباره اش می فرماید: (هر انسانی زیر سایه صدقه اش است تا اینکه میان مردن داوری شود)[7]، این است که ربا خوار در روز قیامت مانند دیوانه ای بر می خیزد که بر اثر تماس شیطان نمی تواند تعادل خود را حفظ کند یعنی با صفاتی بسیار بد؛ اما صدقه دهنده به صورت استوار بر می خیزد و زیر سایه ی صدقه اش منتظر می ماند تا اینکه میان مردم دواری شود.

 

و از مجازات های دیگر ربا خواران حدیثی است که در صحیح بخاری روایت شده که رسول الله صلی الله علیه و سلم در حدیث طولانی خوابی را که دیده بودند؛ تعریف کردند. طبق حدیث ایشان در خواب دیدند که مردی در نهری از خون تا وقتی که الله تعالی می خواست شنا می کرد؛ اما وقتی که به وسط نهر می رسید؛ تا از نهر خارج شود؛ می دید که مرد دیگری در وسط نهر ایستاده و سنگ به سویش پرتاب می کند و دوباره او را به نهر برمی گرداند، و این کار همچنان تکرار می شد.!!! که این همان عقوبت ربا خوار؛ بعد از مرگش است چنان که رسول الله صلی الله علیه و سلم در همین حدیث به آن اشاره کردند. پس فرق بین این شخص و حال صدقه دهنده این است که الله جل و علا به صدقه دهنده اجر و ثواب بزرگی در دنیا و آخرت می دهد؛ اما رباخوار بعد از مرگ دچار چنین عذابی می شود.

 

رباخواران به یهودیان شبهات دارند، چنان که الله عزوجل درباره صفات یهود می فرماید: (و نیز، بدان سبب که ربا می گرفتند در حالی که از آن منع شده بودند، و اموال مردم را به باطل می خوردند)[8].   

 

همچنین رباخواران به کفار مشرکین هم شبهات دارند. و رسول الله صلی الله علیه و سلم در حجة الوداع خوردن هر نوع ربای جاهلیت را باطل اعلام کردند.

 

و از تفاوت های دیگر بین این دو گروه این است که الله عزوجل قلب صدقه دهنده را مهربان و دلسوز قرار داده، به همین دلیل وقتی فقیر یا مسکین نیازمندی را می بیند؛ با مالش به او کمک می کند؛ با این امید که الله تعالی اجر و ثواب بزرگی را نصیبش گرداند.

 

اما رباخوار بر خلاف صدقه دهنده است. یعنی وقتی محتاج و نیازمندی را دید حرصش به طمع  بیشتر می شود؛ در نتیجه مالش را به شرطی به آن فقیر می دهد که چندین برابر آن را از فقیر بگیرد. و هر چقدر که بیشتر طول بکشد حرص و طمعش بیشتر می شود، و هیچ اهمیتی به حال و وضعیت آن فقیر نمی دهد؛ به عبارت دیگر مهربانی و ترحم از قلبش پاک می شود. در حالی که رسول الله صلی الله علیه و سلم در حدیث صحیح می فرمایند: (هر کس به دیگران، رحم نکند؛ الله به او رحم نخواهد کرد)[9].  

 

و اگر به حال ربا خوار در مجتمع بنگریم؛ در خواهیم یافت که نگاه مردم به چنین شخص؛ نگاه تنفر است؛ به خاطر حرص و طمعی که در قلبش وجود دارد. در نتیجه رباخوار نزد مردم نفرت انگیز و ناخوشایند است. در حالی که صدقه دهنده هم نزد الله عزوجل و هم نزد مردم محبوب است.

 

و ربا خوار با ظلمی که می کند؛ جز دعای مردم بر علیه او چیز دیگری به دست نمی آورد. در حالی که صدقه دهنده دعای برکت مردم را به کسب می کند.

و در حدیث صحیح از رسول الله صلی الله علیه و سلم روایت شده که (در روز قیامت تا لحظه ای گام های بنده میخکوب است که از عمرش پرسیده شود آن را در کدام راه فنا نموده؟ و از علمش که در آن چه کرده؟ و از مالش که از کدام راه آن را بدست آورده؟ و به کدام راه صرفش نموده؟ و از جسمش که آن را در کدام راه پیر کرده است؟)[10].

منبع: http://al-badr.net

مترجم: ام محمد

 

 

 

[1] ـ انسان:9: (إِنَّمَا نُطْعِمُکُمْ لِوَجْهِ اللَّـهِ لَا نُرِیدُ مِنْکُمْ جَزَاءً وَلَا شُکُورًا).

[2] ـ بقره:276: (یَمْحَقُ اللَّـهُ الرِّبَا وَیُرْبِی الصَّدَقَاتِ).

[3] ـ سنن ابن ماجه: (مَا أَحَدٌ أَکْثَرَ مِنْ الرِّبَا إِلَّا کَانَ عَاقِبَةُ أَمْرِهِ إِلَی قِلَّةٍ).

[4] ـ بقره:261: (مَثَلُ الَّذِینَ یُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِی سَبِیلِ اللَّـهِ کَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِی کُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ ۗ وَاللَّـهُ یُضَاعِفُ لِمَنْ یَشَاءُ ۗ وَاللَّـهُ وَاسِعٌ عَلِیمٌ ).

[5] ـ آل عمران: 130-134): (یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تَأْکُلُوا الرِّبَا أَضْعَافًا مُضَاعَفَةً وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ (130) وَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِی أُعِدَّتْ لِلْکَافِرِینَ (131) وَأَطِیعُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ (132) وَسَارِعُوا إِلَی مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّکُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِینَ (133) الَّذِینَ یُنْفِقُونَ فِی السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ وَالْکَاظِمِینَ الْغَیْظَ وَالْعَافِینَ عَنِ النَّاسِ وَاللَّهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ (134)).

[6] ـ بقره:275: (الَّذِینَ یَأْکُلُونَ الرِّبَا لَا یَقُومُونَ إِلَّا کَمَا یَقُومُ الَّذِی یَتَخَبَّطُهُ الشَّیْطَانُ مِنَ الْمَسِّ).

[7] ـ مسند امام احمد: (کُلُّ امْرِئٍ فِی ظِلِّ صَدَقَتِهِ حَتَّی یُقْضَی بَیْنَ النَّاسِ).

[8] ـ نساء: 161: (وَأَخْذِهِمُ الرِّبَا وَقَدْ نُهُوا عَنْهُ وَأَکْلِهِمْ أَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ).

[9] ـ صحیح بخاری: (مَنْ لا یَرْحَمُ، لا یُرْحَمُ).

[10] ـ سنن ترمذی: "لاَ تَزُولُ قَدَمَا عَبْدٍ یَوْمَ الْقِیَامَةِ حَتَّی یُسْأَلَ عَنْ عُمْرِهِ فِیمَا أَفْنَاهُ وَعَنْ عِلْمِهِ فِیمَا فَعَلَ وَعَنْ مَالِهِ مِنْ أَیْنَ اکْتَسَبَهُ وَفِیمَا أَنْفَقَهُ وَعَنْ جِسْمِهِ فِیمَا أَبْلاَهُ".

 

 

    منبع: islamtape

 

نصیحت و حکمت

قال عمرو بن قیس رحمه الله: «إیاکم والبطنة فإنها تقسی القلب».

و قال مالک بن دینار رحمه الله: «ما ینبغی للمؤمن أن تکون بطنه أکبر همه، وأن تکون شهوته هی الغالبة علیه» "جامع العلوم والحکم " (ص : 443).

عمرو بن قیس رحمه الله فرمود: «مراقب باشید و از شکم چرانی و پرخوری بپرهیزید، چرا که موجب قساوت قلب می شود».

مالک بن دینار رحمه الله «شایسته مسلمان نیست که شکمش بزرگترین هم و غمش باشد! هرچند که شهوت و اشتهای او بر وی غلبه کند».

 

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.