رد بر شبهه ای که می گوید: خطاب های قرآنی همیشه برای مردان بیشتر از زنان است
رد بر شبهه ای که می گوید: خطاب های قرآنی همیشه برای مردان بیشتر از زنان است موضوع: مهتدون (هدایت شدگان) تاریخ انتشار: 2016-10-03 | بازدید: 696

بسم الله الرحمن ارحیم

 

رد بر شبهه ای که می گوید: خطاب های قرآنی همیشه برای مردان بیشتر از زنان است

در ابتدا باید بدانیم که خطاب های قرآنی همیشه برای مردان بدون زنان نیست. بلکه خطاب های قرآنی به سه نوع تقسیم می شوند:

 

نوع اول:

آیاتی که مردان را مورد خطاب قرار می دهد. همان طور که الله متعال می فرماید: {و با زنان مشرک تا ایمان نیاورده اند؛ ازدواج نکنید و بی گمان کنیز با ایمان از زن آزاد مشرک بهتر است، حتی اگر شما را به شگفت آورد}[1] و مانند آیات جهاد با جان و اقامه ی حد و حدود که در این موارد مردان را مورد خطاب قرار می دهد.

 

نوع دوم:

آیاتی که زنان را مورد خطاب قرار می دهد. ممکن است در این آیات، احکام ویژه ی زنان بیان شده باشد مانند: آیات حجاب و مدت عده ی آنان.

مانند جایی که الله جل وعلا در آن به زنان می فرماید: {و هنگامی که چیزی خواستید، پس از پشت پرده از آنان بخواهید}[2].

یا اینکه ممکن است حکمی عام برای زنان و مردان باشد و در آیه ی جداگانه ای مردان را مورد خطاب قرار داده است. مانند جایی که الله تعالی خطاب به زنان می فرماید: {و نماز را بر پا دارید و زکات را بدهید و الله و رسولش را اطاعت کنید}[3].

 

نوع سوم:

آیاتی که زنان و مردان را با هم مورد خطاب قرار می دهد. این خطاب ها با لفظ مذکر وارد شده است اما هر دو جنس را دربر می گیرد. مانند آیاتی که در آن لفظ: (یا بنی آدم) ترجمه: (ای فرزندان آدم) و (یا ایها الذین آمنوا) ترجمه: (ای کسانی که ایمان آورده اید) آمده است. که شامل زن و مرد می شود.

همچنین آیاتی که با (واو جماعت) آمده است. الله سبحانه و تعالی می فرماید: {و نماز را برپا دارید و زکات دهید و به الله قرض نیکو[4] دهید}[5]. اینگونه خطاب ها از اسلوب های لغت عربی و بلاغت است که برای تشریع احکام به صورت عام استفاده می شود. شرح این امر اینچنین است:

اولا:

احکام قرآن برای مردان و زنان، غالباً عام و همگانی است. پس اگر در هر آیه ای ابتدا خطاب برای مردان ذکر شود سپس همان خطاب را بار دیگر برای زنان ذکر کند؛ چنین اسلوبی مخالف با بلاغت و فصاحت و شیوایی و رسایی در کلام است. مثلا درست نیست گفته شود: (یا أیها الذین آمنوا و یا أیتها اللاتی آمن..) ترجمه: ای مردانی که ایمان آورده اید! و ای زنانی که ایمان آورده اید!... .

یا گفته شود: (یا بنی آدم و یا بنات آدم...) ترجمه: ای پسران آدم! و ای دختران آدم!... .

این گونه اطاله و درازگویی نوعی اسلوب ضعیف و ناپسندی است که حتی شخص رسا و سخنور اینچنین سخن نمی گوید چه برسد به قرآن کریم که فصیح ترین و بلاغی ترین کلام است!!

همچنین در زبان عرب که قرآن کریم با زبان آنان نازل شده است برای مخاطب قرار دادن مردان و زنان با یکدیگر از صیغه ی مذکر استفاده می کردند نه از مؤنث.

شیخ مفسر محمد امین شنقیطی رحمه الله می فرماید: "تمام متخصصان زبان عربی بر این امر اتفاق دارند که در جمع و مانند آن، صیغه ی مذکر بر مؤنث غالب است. همان طور که آن در محلش واضح و روشن است"[6]. عرب ها به دلیل آسان بودن صیغه های مذکر نسبت به مؤنث و تقدیم آن بر زبانشان از این اسلوب استفاده می کنند.

سیبَوَیه رحمه الله می فرماید: "و بدان که مذکر برای آنان از مؤنث آسانتر است، زیرا مذکر اول است و بیشتر جا افتاده است و تأنیث از تذکیر خارج می شود. مگر نمی بینی که (شیء) کلمه ای است که بر تمام چیزهایی که از آن خبر داده می شود اطلاق می گردد قبل از آنکه بدانی آیا آن چیز مذکر است یا مؤنث، درحالی که کلمه ی (شیء) مذکر است"[7].

دوما:

همچنین این امر موافق با عقیده ی اسلامی در اصل خلقت و بدایت آن است و آن اینکه زنان تابع مردان هستند. الله متعال می فرمایند: {شما را از یک تن آفرید، سپس همسرش را از او پدید آورد}[8]. پس همان طور که زن در خلقت تابع مرد است پس مناسب این است که در خطاب شرعی هم تابع او باشد.

 

سوما:

همچنین این اسلوب با توزیع تکالیف شرعی از سوی الله متعال بر بندگانش مناسب است. زیرا از حکمت های بالغ و آزمایش و امتحانش بر آنان این است که وی ولایت های عام از  حاکمیت عام گرفته تا سرپرستی خانواده را بر عهده ی مردان قرار داده است و مسئولیت ها و واجبات را بر اساس مقتضای شریعت برای آسان کردن این ولایت ها را برایش تدارک دیده. او به خاطر این امور در روز قیامت مورد مؤاخذه و بازخواست قرار می گیرد که آن را چگونه ادا کرده است. الله متعال می فرماید: {و مردان بر آنان یک درجه برتری دارند و الله توانمند حکیم است}[9]. همچنین می فرماید: {مردان بر زنان سر پرست و نگهبانند، بخاطر آنکه الله برخی از ایشان را بر برخی از خصائصی که به آنان داده و نیز بخاطر آنکه از اموالشان خرج می کنند}[10].

شیخ عبدالرحمن سعدی رحمه الله می فرماید: "{و مردان بر آنان یک درجه برتری دارند} یعنی: رفعت و ریاست و زیاد بودن حقش بر زن. همان طور که الله تعالی می فرماید: {مردان بر زنان سر پرست و نگهبانند، بخاطر آنکه الله برخی از ایشان را بر برخی از خصائصی که به آنان داده و نیز بخاطر آنکه از اموالشان خرج می کنند} و منصب نبوت، حکمرانی و فرمان، حاکمیت کوچک و بزرگ و دیگر ولایت ها و سرپرستی هایی که مخصوص مردان است"[11].

 

اما زن به صورت عموم بیشتر وقت زندگی اش را تحت رعایت و سرپرستی مرد می گذراند. در ابتدا زیر سرپرستی پدرش است و پس از آن تحت رعایت شوهرش قرار می گیرد.

 

در نتیجه: غالب بودن خطاب های مذکر در آیات قرآنی مناسب با عرف و سنت زبان و لغت در زبان عربی است که با آن قرآن نازل شده است. همچنین مناسب تا تقدیر الهی شرعی و جهان هستی می باشد.

 

ترجمه شده همراه با تصرف

ام احمد

http://islamqa.info

 

 

 

[1] {وَلَا تَنْکِحُوا الْمُشْرِکَاتِ حَتَّیٰ یُؤْمِنَّ ۚوَلَأَمَةٌ مُؤْمِنَةٌ خَیْرٌ مِنْ مُشْرِکَةٍ وَلَوْ أَعْجَبَتْکُمْ} بقره:221

[2] {وَإِذَا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتَاعًا فَاسْأَلُوهُنَّ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ} احزاب:53

[3] {وَأَقِمْنَ الصَّلَاةَ وَآتِینَ الزَّکَاةَ وَأَطِعْنَ اللَّـهَ وَرَسُولَهُ} احزاب:33

[4] یعنی از روی احسان و نیکوکاری از اموالتان صدقه دهید.

[5] {وَأَقِیمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّکَاةَ وَأَقْرِضُوا اللَّـهَ قَرْضًا حَسَنًا} مزمل:20

[6] أضواء البیان: 6/637

[7] الکتاب: 1/22

[8] {خَلَقَکُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا} زمر:6

[9] {وَلِلرِّجَالِ عَلَیْهِنَّ دَرَجَةٌ ۗوَاللَّـهُ عَزِیزٌ حَکِیمٌ} بقره:228

[10] {الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَی النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّـهُ بَعْضَهُمْ عَلَیٰ بَعْضٍ وَبِمَا أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ} نساء:34

[11] تفسیر السعدی: ص/102

 

 

    منبع: islamtape

 

نصیحت و حکمت

قال عمرو بن قیس رحمه الله: «إیاکم والبطنة فإنها تقسی القلب».

و قال مالک بن دینار رحمه الله: «ما ینبغی للمؤمن أن تکون بطنه أکبر همه، وأن تکون شهوته هی الغالبة علیه» "جامع العلوم والحکم " (ص : 443).

عمرو بن قیس رحمه الله فرمود: «مراقب باشید و از شکم چرانی و پرخوری بپرهیزید، چرا که موجب قساوت قلب می شود».

مالک بن دینار رحمه الله «شایسته مسلمان نیست که شکمش بزرگترین هم و غمش باشد! هرچند که شهوت و اشتهای او بر وی غلبه کند».

 

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.