سلسله مقالات بدعت بازنگری در فهم نصوص شماره ی (5): دعوت به‌ سوی قرائتی نوین از نص شرعی
سلسله مقالات بدعت بازنگری در فهم نصوص شماره ی (5): دعوت به‌ سوی قرائتی نوین از نص شرعی موضوع: متفرقه تاریخ انتشار: 2017-01-01 | بازدید: 42

بسم الله الرحمن الرحیم

سلسله مقالات بدعت بازنگری در فهم نصوص شماره ی (5):

دعوت به‌ سوی قرائتی نوین از نص شرعی

یکی از فتنه‌ هایی که در این دوران سر برآورده تا روش باطنیان نخست را در ظاهری مدرن از نو زنده سازد، دعوت به بازنگری قرائت نص شرعی است تا به ادعای شان با تغییرات زندگی معاصر همگام و هماهنگ باشد.

 

هدف این دعوت، بازنگری فراگیر تمام نصوص شرعی است. بر اساس این قرائت، هیچ بخشی از اصول دین و فروع آن غیر قابل بازبینی نیست، بلکه حتی قضیه ی توحید نیز قابل تأویل است و می‌ توان از آن قرائتی جدید داشت!![1]

 

همین قرائت‌ های جدید منجر به تحریف معانی قرآن و سنت و نقض قطعیات شریعت و بلکه تصادم با اصول ثابت و مورد اعتراف، گردید.

 

خطر این گرایش و موضع گیری از دو جنبه، قابل بررسی است:

نخست: این دعوت به دست مردمانی پا گرفته که در ظاهر، خود را منتسب به این دین نشان می دهند؛ حتی بعضی از آن‌ ها «متفکر اسلامی» نامیده می شوند و این باعث می ‌شود دعوتشان در میان بسیاری از مردم مورد قبول واقع شود و رواج پیدا کند.

در واقع این نقشه‌ ای است که باعث ایجاد تغییر از درون جامعه ی اسلامی به واسطه ی دستکاری نصوص شرعی و تحریف و خالی کردن آن از محتوای حقیقی و سپس قرار دادن محتوای مورد نظرِ آنان، می شود؛ آنان اندیشه ‌ها و آرای خود را بر این اساس که اندیشه‌ هایی جدید و ناشی از اجتهاد در فهم دین است، عرضه می ‌کنند.

 

رسول الله صلی الله علیه وسلم ما را از امثال اینان بر حذر داشته اند؛ از حذیفه بن یمان رضی الله عنه روایت است که گفت: "مردم از رسول الله صلی الله علیه وسلم در مورد خیر و نیکی می ‌پرسیدند، اما من از وی درباره شر و بدی، پرسش می ‌کردم از ترس اینکه مبادا در آن واقع شوم.

 

پس گفتم: ای رسول الله! ما در جاهلیت و شر بودیم و الله این خیر – اسلام – را نصیب مان کرد؛ اما آیا پس از این خیر، شری خواهد بود؟

فرمودند: آری.

گفتم: و آیا پس از آن شر، خیری خواهد آمد؟

فرمودند: آری، اما در آن فسادی خواهد بود.

گفتم: فسادش چیست؟

فرمودند: گروهی که راهی غیر از راه من را پیش می گیرند و در کارهای شان امور خوب و بدی می بینی.

گفتم: آیا پس از آن خیر، شری خواهد آمد؟

فرمودند: آری؛ دعوتگرانی که به سوی دروازه های جهنم فرا می خوانند، که هرکس دعوتشان را اجابت کند او را در آتش می‌ اندازند.

گفتم: ای رسول الله! آنان را برای مان توصیف نما.

فرمودند: آن‌ ها از ما هستند و به زبان ما سخن می‌ گویند"[2].

پس آنان به همان نصوصی استدلال می ‌کنند که ما استدلال می ‌کنیم و آن را انکار نمی ‌کنند، اما نصوص را به گونه ‌ای مغایر با روش سلف صالح، تفسیر می‌ کنند.

دوم: امروزه این پدیده شروع به گسترش در جهان اسلام کرده است و افرادی از سرزمین‌ های مختلف عربی و اسلامی درحال دعوت به سوی آن هستند و روزنامه‌ ها و دیگر رسانه‌ ها سخنان آنان را پذیرفته و به مصاحبه و دیدار و گفتگو با آنان می ‌پردازند.

برخی از آنان: نواندیشان، مدرنیست ها، لیبرال‌ ها و اسلامگراهای لیبرال که همه ی این ها از فلسفه ‌های غربی تأثیر گرفته و سعی در به زانو درآوردن نصوص شریعت در برابر این مذاهب فکری دارند.

 

هیچ یک از کشورهای اسلامی از نماینده ‌های این طائفه و طرفداران آن خالی نیستند؛ کسانی که بر روش آن‌ ها گام می نهند و از آنان تغذیه ی فکری می ‌شوند.

این دعوت، یک دعوت قدیمیِ جدید است. قدیمی است: زیرا دارای ریشه ‌های تاریخی می باشد و در امت‌ های پیشین نیز کسانی بوده ‌اند که سعی در تحریف نصوص بر خلاف معانیِ آن با استفاده از تأویل باطل، داشتند.

 

جدید است: زیرا به خاطر این موضع گیری باطل بر مبانی و قواعد و ریشه های اصولی بنا شده است؛ پس این بسان کارخانه ‌ای است برای تولید معانی باطل که با رغبت ‌ها و خواهش‌ های نفسانی آنان موافق بوده و برای آن مشروعیت و سند و مدرک دست و پا می ‌کند.

این موضع گیری شعاری را برای خود برگزیده که از میان دیگر شعارهای مطرح شده در این عصر از همه خطرناک ‌تر است؛ شعارِ «نوسازی و امروزی کردن اسلام»؛ آنان از ما می ‌خواند معانیِ قرآن و سنت را که امت بر آن اجماع کرده‌ اند، ترک کنیم و فهمی جدید را که مغایر با فهم سلف صالح است و به ادعای آن‌ ها با عصر و زمان ما مناسب است، برگزینیم.

 

برای همین، هنگامی که از محمد آرکون درباره ی تعامل با نصوص واضحِ غیر محتمَل مانند {سهم پسر به اندازه ی سهم دو، دختر است}[3] پرسیده شد، گفت: "در چنین حالتی نمی ‌توان هیچ کاری کرد مگر طرح دوباره ی مسأله ی تفسیر قرآنی؛ ما نمی ‌توانیم به پذیرش اینکه زن، سهم عادلانه ‌ای نداشته باشد ادامه دهیم!! هنگامی که هم ‌خوانی نص با جهان کنونی غیر ممکن باشد، باید برای تغییر آن اقدام کرد"[4]!!.

و محمد شحرور می ‌گوید: "ضرورتی برای پایبندی به نصوص شرعی که درباره ی لذت ‌ها و شهوت‌ ها بر محمد رسول الله وحی شده، وجود ندارد؛ زیرا هربار در این نصوص قوانینی را می‌ بینیم که با واقع کنونی هم‌ خوانی ندارند و حرکت توسعه و پیشرفت و رفاه را کُند می ‌کند. بنابراین راهی جز بی ‌توجهی به آن را نداریم"[5]!!

 

رغبت برای همگامی با واقع کنونی، فریفتگی در برابر زندگی غربی، تأثیر گرفتن از مدارس فلسفی[6] غرب، تحصیل در دانشگاه‌ های آن ها، همراه با فشار دشمنان و جهل و ناآگاهی نسبت به شریعت، تمام این‌ ها باعث ظهور این مدرسه ی تحریفی شده است.

 

در سلسله مقالات بعدی به توضیحات بیشتری خواهیم پرداخت.

 

برگرفته از کتاب "بدعت بازنگری در فهم نصوص" با عنوان اصلی "بدعة إعادة فهم النص" تألیف محمد صالح المنجد.

بازنگری: ام احمد

 

 

 

 

[1] محمد آرکون در مناقشه ی قضیه ی توحید می ‌گوید: "...منظور من برگشت از این تصور نیست والعیاذ بالله؛ زیرا در توحید پاک و مطلق است که نبوغ اسلام متجلی می ‌شود؛ بلکه خواهان تأویل دوباره ی آن هستم؛ یعنی تأویل آن به گونه ‌ای مخالف با تصور رایج و غالب در قرون وسطی... شرط بندی بزرگ برای بازنگری تمام میراث اسلامی و تأسیس یک لاهوت جدید در اسلام، در همین نکته پنهان است" قضایا فی نقد العقل الدینی: ص/281

[2] "عَنْ حُذَیْفَةَ بْنِ الْیَمَانِ رضی الله عنه قَالَ: کَانَ النَّاسُ یَسْأَلُونَ رَسُولَ الله‌ صلی الله علیه وسلم عَنِ الْخَیْرِ وَکُنْتُ أَسْأَلُهُ عَنِ الشَّرِّ مَخَافَةَ أَنْ یُدْرِکَنِی، فَقُلْتُ: یَا رسول الله، إِنَّا کُنَّا فِی جَاهِلِیَّةٍ وَشَرٍّ فَجَاءَنَا اللَّهُ بِهَذَا الْخَیْرِ، فَهَلْ بَعْدَ هَذَا الْخَیْرِ مِنْ شَرٍّ؟ قَالَ: «نَعَمْ». قُلْتُ: وَهَلْ بَعْدَ ذَلِکَ الشَّرِّ مِنْ خَیْرٍ؟ قَالَ: «نَعَمْ وَفِیهِ دَخَنٌ». قُلْتُ؟ وَمَا دَخَنُهُ؟ قَالَ: «قَوْمٌ یَهْدُونَ بِغَیْرِ هَدْیِی، تَعْرِفُ مِنْهُمْ وَتُنْکِرُ». قُلْتُ: فَهَلْ بَعْدَ ذَلِکَ الْخَیْرِ مِنْ شَرٍّ؟ قَالَ: «نَعَمْ دُعَاةٌ إِلَی أَبْوَابِ جَهَنَّمَ مَنْ أَجَابَهُمْ إِلَیْهَا قَذَفُوهُ فِیهَا». قُلْتُ: یَا رَسُولَ الله، صِفْهُمْ لَنَا،‌ فَقَالَ: «هُمْ مِنْ جِلْدَتِنَا، وَیَتَکَلَّمُونَ بِأَلْسِنَتِنَا" روایت بخاری (7084) و مسلم (1847)

[3] {لِلذَّکَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَیَیْنِ} نساء:11

[4]  مصاحبه ای بود که با مجله ی فرانسوی "Observateur Nouvel" در فبرایر 1986 انجام داد.

[5] الکتاب والقرآن: ص/445

[6]بسیار واضح است که کتاب های شان سرشار از انبهار شدید در برابر تمدن غرب و تطبیق نظریه های شان است گویا این نظریه ها، حقایقی قطعی و یقینی هستند که نمی توان با آن مناقشه و مجادله کرد، بلکه برخی از آنان عمداً قرآن را مطابق با این نظریه ها تفسیر می کنند. شحرور می گوید: "نظریه ی «منشأ انواع» دانشمند بزرگ چالز داروین، نمونه ای ممتاز برای تأویل است، یعنی برای تأویل آیات خلقت انسان". الکتاب والقرآن: ص/195.

 

 

    منبع: islamtape

 

نصیحت و حکمت

عن میمون بن مهران، قال: «لئن أتصدق بدرهم فی حیاتی، أحب إلی من أن یتصدق عنی بعد موتی بمائة درهم»."حلیة الأولیاء وطبقات الأصفیاء" حافظ أبو نعیم اصفهانی.

میمون بن مهران رحمه الله فرمود: «اگر یک درهم را در زمان حیاتم صدقه دهم، آنرا بیشتر از آن دوست دارم که صد درهم را بعد از مرگم برایم صدقه دهند».

 

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.