حکم کسی که صفات الله متعال را تأویل می ‌کند.
حکم کسی که صفات الله متعال را تأویل می ‌کند. موضوع: گناهها و محرمات تاریخ انتشار: 2017-01-15 | بازدید: 926

بسم الله الرحمن الرحیم

حکم کسی که صفات الله متعال را تأویل می ‌کند.

 

می‌ خواهم درباره‌ ی کسی که صفات الله را انکار می‌ کند صحبت کنیم که آیا وی مسلمان است یا خیر؟ مانند کسانی که می ‌گویند: منظور از «ید الله» قدرت اوست و صفات الله را تأویل می ‌کنند. آیا کسانی که صفات را انکار می‌ کنند از جمله‌ ی اهل سنت هستند، یا کاملا از ملت اسلام خارج اند؟

 

عقیده ‌ی اهل سنت و جماعت در توحید اسماء و صفات این است که: به آنچه در کتاب الله آمده و در سنت صحیح از رسول الله صلی الله علیه وسلم به ثبوت رسیده بدون تأویل و تمثیل و بدون تحریف و تعطیل ایمان دارند، بنابراین الله متعال را همانگونه توصیف می ‌کنند که خودش ـ عزوجل ـ توصیف نموده و چنانکه رسولش صلی الله علیه وسلم وصف کرده اند.

 

ابن عبدالبر رحمه الله می‌ گوید:

"اهل سنت بر اقرار به تمام صفات وارده در قرآن و سنت و ایمان به آن و حمل آن بر حقیقت و نه مجاز متفق اند، جز آنکه به چگونگی و کیفیت هیچ یک از صفات نمی ‌پردازند و آن را محدود و محصور نمی کنند؛ اما اهل بدعت و جهمیه و تمام معتزله و خوارج، همه‌ ی شان آن را انکار می‌ کنند و هیچ یک از این – صفات – را بر حقیقت آن حمل نمی ‌کنند"[1].

 

هرکس نام‌ ها یا صفات باری تعالی را به کلی انکار و از الله متعال نفی کند ـ‌ چنانکه باطنیه و غلات جهمیه انجام می ‌دهند ـ کافر شده و از دین خارج است و قرآن و سنت را تکذیب کرده و اجماع امت را زیر پا گذاشته است.

 

همچنین هرکس نامی از نام‌ های الله یا صفتی از صفاتش را که الله متعال در کتابش ثابت نموده انکار کند کافر است؛ زیرا مقتضای این انکار، تکذیب قرآن است.

 

اما کسی که چیزی از صفات الله را تأویل یا آن را از معنای اصلی ‌اش تحریف کند، مانند کسانی که صفت دست را به قدرت، تأویل می ‌کنند و می‌ گویند: استوی یعنی استولی و مانند آن، چنین کسانی در تأویل بر خلاف ظاهر نص دچار اشتباه شده و به اندازه‌ ی مخالفت شان با سنت و خروج از روش اهل و سنت و جماعت به بدعت روی آورده‌ اند. یعنی چنین شخصی به اندازه ‌ی مخالفتش با سنت بدعتگذار است؛ اما به مجرد این تأویل کافر نمی‌ شود و چه بسا به سبب اجتهادش و تأویلی که کرده و برحسب حال و درجه‌ی علم و ایمانش معذور باشد؛ چراکه محور آن، بر طلب چیزی است که رسول الله صلی الله علیه وسلم آورده اند و حرص بر پیروی ایشان است.

 

ابن باز رحمه الله می ‌گوید:

"تأویل صفات یا منصرف ساختن آن از ظاهرش که لائق الله است و تفویض آن جایز نیست. بلکه تمام این ها از اعتقادات اهل بدعت است. اما اهل سنت و جماعت آیات صفات و احادیث آن را تأویل نمی ‌کنند و آن را از ظاهرش منصرف نمی ‌سازند و تفویضش نمی ‌کنند، بلکه معتقدند هر معنایی که این صفات دال بر آن دارد تمامی اش حق و ثابت و لائق الله سبحانه و تعالی است و با مخلوقاتش در آن مشابه نیست"[2].

همچنین از ایشان رحمه الله پرسیده شد:

آیا اشاعره از اهل سنت و جماعت هستند یا خیر؟ و آیا آنان را داخل مذهب می دانیم یا کافر هستند؟

ایشان گفتند: "اشاعره در غالب امور از اهل سنت هستند؛ اما در تأویل صفات از آنان نیستند و کافر هم نیستند؛ بلکه در میان شان امامان و علما و نیکان وجود دارد؛ اما آنان در تأویل برخی صفات دچار اشتباه شده‌ اند و در برخی مسائل با اهل سنت مخالفت کرده ‌اند، از جمله: تأویل غالب صفات که در این تأویل اشتباه کرده ‌اند. درحالی که روش اهل سنت و جماعت ذکر آیات صفات و احادیث صفات به همان صورتی که وارد شده بدون هیچ تأویل و تعطیل و تحریف و تشبیه است"[3].

از شیخ عبدالعزیز الراجحی پرسیده شد:

اگر ثابت شود که اشاعره صفتی را تأویل کرده‌ اند آیا با این کار کافر می‌ شوند؟

ایشان گفتند: "خیر؛ کسی که تأویل کرده تکفیر نمی ‌شود بلکه منکِری که نامی از نام‌ های الله را انکار کند کافر می‌ شود. الله متعال می ‌فرماید: {و آن ها به الرحمن، کفر می ورزند}[4]. اگر نامی از نام های الله یا صفتی از صفاتش را بدون تأویل انکار کند کافر می ‌شود. الله تعالی می‌ فرماید: {- الله - الرحمن بر عرش قرار گرفت}[5]. یعنی اگر آیه را انکار کند کافر شده است؛ اما اگر استوی را به استیلا تأویل کند وی شبهه ‌ای دارد که تکفیر را از او دور می ‌سازد".

 

برگرفته از:  https://islamqa.info

ام احمد

 

 

 

[1] التمهید:7/145

[2] مجموع فتاوی ابن باز:2/106-107

[3] مجموع فتاوی ابن باز: 28/256

[4] {وَهُمْ یَکْفُرُونَ بِالرَّحْمَٰنِ} رعد:30

[5] {الرَّحْمَٰنُ عَلَی الْعَرْشِ اسْتَوَیٰ} طه:5

 

 

    منبع: نوار اسلام

 

نصیحت و حکمت

قال رسول الله صلی الله علیه وسلم: «أعجز الناس من عجز عن الدعاء و أبخل الناس من بخل بالسلام». "صحیح الجامع الصغیر" (‏1044).

رسول خدا صلی الله علیه وسلم فرمودند: «عاجزترین مردم کسی است که از دعا کردن عاجز باشد، و بخیل ترین مردم آنکسی است که در سلام کردن بخل بورزد».

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.