امتحان با نعمت
امتحان با نعمت موضوع: ایمان تاریخ انتشار: 2017-04-06 | بازدید: 1040

امتحان با نعمت

 

انسان از زمان به وجود آمدنش و  به سطر در آمدن قلم تکلیفش مورد ابتلا و امتحان و آزمایش قرار گرفته است.

 

الله سبحانه و تعالی در قرآن می فرماید: (همان کسی که مرگ و زندگی را آفرید تا شما را بیازماید که کدام یک از شما نیکو کار تراست و او پیروزمند بخشنده است)[1].

 

و در آیه ی دیگر می فرماید: (آیا مردم پنداشتند که چون بگویند: ایمان آوردیم، (به حال خود) رها می شوند، و آنان آزمایش نمی شوند * و به راستی کسانی را که پیش از آنها بودند؛ آزمودیم، پس البته پروردگار کسانی را که راست گفتند معلوم می دارد، و دروغگویان را (نیز) معلوم خواهد داشت)[2].

 

و نیز می فرماید: (و شما را قطعاً آزمایش می کنیم تا مجاهدان و صابران شما را مشخص کنیم، و (اخبار و) احوال شما را بیازماییم)[3].

 

اما بسیاری از مردم گمان می کنند که ابتلا و امتحان فقط با نزول سختی و مصیبت است در حالی که چنین چیزی صحیح نیست، زیرا انسان همانطور که با سختی و مصیبت مورد آزمایش قرار می گیرد با نعمت ها هم امتحان می شود.

 

الله عزوجل در قرآن کریم می فرماید: (هر کسی چشنده ی مرگ است، و شما را به بدی و نیکی (کاملاٌ) آزمایش می کنیم، و به سوی ما باز گردانده می شوید[4](

 

و در آیه ی دیگر: (و آنها را با نیکی ها وبدیها آزمودیم، شاید (توبه کرده، به راه راست) باز گردند)[5].

 

و می فرماید: (جز این نیست که اموالتان و اولادتان مایه ی آزمایش هستند، و الله است که پاداش بزرگ نزد اوست)[6].

 

و در سوره ی انفال: (و بدانید که اموال شما، و اولاد شما (وسیله ی) آزمایش است، و همانا پروردگار است که پاداش بزرگ نزد اوست)[7].

 

و فقط کسانی که الله تعالی به آنان توفیق داده؛ این نوع ابتلا و امتحان را در می یابند. مثلا سلیمان علیه السلام وقتی شنید که مورچه به قومش هشدار می دهد که اگر وارد خانه هایشان نشوند؛ هلاک خواهند شد؛ در این لحظه سلیمان علیه السلام به نعمت بزرگ الهی پی برد و از الله تعالی توفیق نجاح در این امتحان الهی را طلبید: (پس (سلیمان) از سخن آن (مورچه) تبسمی کرد (و) خندید، و گفت: پروردگارا ! به من توفیق ده تا شکر نعمتهایی را که بر من و بر پدر و مادرم ارزانی داشته ای بجای آورم، و (توفیق عطا فرما تا) کارهای شایسته ای که تو خشنود شوی، انجام دهم، و مرا به رحمت خود در( زمره ی) بندگان صالحت در آور)[8].

 

و نیز زمانی که تخت ملکه ی سبأ را از یمن به شام آوردند آن هم در عرض یک چشم به زدن؛ سلیمان گفت: (این از فضل پروردگار من است، تا مرا بیازماید که آیا شکر او را به جای می آورم یا ناسپاسی می کنم!؛ پس هر که شکر کند، تنها به نفع خود شکر می کند، و هر که ناسپاسی کند پس (به زیان خود نموده است) بی گمان پروردگار من بی نیاز کریم است)[9].

 

و این در حالی است که بسیاری از مردم توجه نمی کنند که با نعمت هایی که به وی داده شده؛ مورد آزمایش قرار گرفته اند. الله تعالی از آل داود علیه السلام چنین خبر داده که به آنها نعمت های بسیار عظیمی داد و از آنها خواست که شکر نعمت هایش را به جای آورند؛ چنان که می فرماید: (و به راستی (ما) به داود از سوی خود فضیلتی (بزرگ) دادیم، (گفتیم) ای کوهها و ای پرندگان! با او (در تسبیح گفتن) هم آواز شوید، و آهن را برای او نرم کردیم * (و به او دستور دادیم) که زره های بلند ( و فراخ) بساز و در بافتن (حلقه ها) اندازه نگه دار، و کار شایسته انجام دهید، همانا من به آنچه انجام می دهید؛ بینا هستم * و برای سلیمان باد را (مسخر ساختیم) که صبحگاهان مسیر یک ماه را طی می کرد، و شامگاهان مسیر یک ماه را، و چشمه ی مس (مذاب) را برایش روان ساختیم، و از جن کسانی را (مسخر کردیم) که به فرمان پروردگارش در پیش او کار می کردند، و هر که از آنان که از فرمان ما سرپیچی می کرد، او را از عذاب آتش سوزان می چشاندیم * (سلیمان) هر چه می خواست (جن ها) برایش می ساختند: از (قبیل) معبدها، و تمثالها، و کاسه هایی (غذا خوری) همچون حوضها، و دیگهای ثابت (که از بزرگی قابل حمل و نقل نبود، و به آنها گفتیم) ای آل داوود! سپاس (این همه نعمت را) به جا آوردید، و اندکی از بندگان من سپاسگزارند)[10].

 

و رسول الله صلی الله علیه و سلم در حدیث می فرمایند: (کار مؤمن عجیب است. تمام کارش برای وی خیر است و این فقط برای مؤمن است نه هیچ کس دیگری. اگر خوشی به او رسید شکر می کند که این برایش خوب است. و اگر ضرری به او رسد؛ صبر می کند که این نیز برایش خیر است)[11].

 

و به همین دلیل بوده که وقتی به رسول الله صلی الله علیه و سلم آسانی می رسید و یا به خیری بشارت داده می شدند؛ سجده می کردند. و مانند ایشان ابوبکر رضی الله عنه وقتی خبر فتوحات در زمان خلافتشان به ایشان می رسید؛ سجده می کردند.

 

پس اندکی تأمل کنید:

آیا به کسی که الله سبحانه و تعالی نعمت سلامتی و قوت داده اما وی آن را در راه ظلم بر بندگان و گرفتن ناحق استفاده می کند؛ عمل چنین فردی شکر نعمت است؟

 

آیا از شکر نعمت این است مالی را که الله تعالی به ما داده را در راه معصیت و گناه مصرف کنیم؟

 

آیا از شکر نعمت این است که به فردی که الله تعالی زیبایی داده؛ حجابش را کنار بگذارد و زیبایی اش را برای فتنه ی دیگران و تشویق مردم به انجام گناه و فواحش استفاده نماید؟

 

آیا از شکر نعمت این است که فردی که الله عزوجل او را حاکم سرزمینی قرار داده؛ مردم را از شریعت الله تعالی دور کند و عدالت را رعایت نکند؟

 

شکی نیست که هیچ یک از این موارد در هنگام ابتلا و امتحان شکر به حساب نمی آید؛ بلکه ناشکری و کفر نعمت و راسب شدن در امتحان است  و ممکن است که بابی برای زوال نعمت ها از صاحبانش و یا باعث رسیدن عذاب شدید شود. پس ممکن است که این نعمت ها در حقیقت تنبیهی بر اصحابش باشد.

 

و پند بگیر از داستان قارون که الله تعالی مال، گنج و نعمت های بسیاری را به وی داده بود؛ اما هرگز شکر پروردگار را نکرد و ببین که عاقبتش چه شد: (پس او وخانه اش را در زمین فرو بردیم، و هیچ گروهی نداشت که او را در برابر (عذاب) الله یاری کنند، و خود (نیز) نمی توانست خویش را یاری کند * و کسانی که دیروز آرزو می کردند به جای او باشند، می گفتند:  وای بر ما! گویی الله روزی را برای هر کس از بندگانش که بخواهد فراخ می گرداند، و (یا) تنگ می گیرد، اگر الله بر ما منّت ننهاده بود، بی تردید ما را (نیز به قعر زمین) فرو می برد، ای وای! گویی کافران هرگز رستگار نمی شوند)[12].

 

و مانند آن داستان عاقبت صاحبان باغی را که الله تعالی در سوره ی قلم ذکر کرده است؟

تمام اینها عبرت ها و نشانه هایی است که الله سبحانه وتعالی برای بندگانش در کتابش ذکر کرده تا بدانیم که این ها داستان کسانی هستند که به نعمت هایی که به آن ها داده شد مورد امتحان و ابتلا قرار گرفتند؛ همانطور که با سختی ها انسان مورد امتحان قرار می گیرد؛ تا بدین ترتیب شکرگزار از کفران نعمت مشخص گردد.

 

منبع: islamweb.net

مترجم: ام محمد

 

 

 


[1] ـ ملک:2: (الَّذِی خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَیَاةَ لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا ۚ وَهُوَ الْعَزِیزُ الْغَفُورُ).

[2] ـ عنکبوت: 2-3: (أَحَسِبَ النَّاسُ أَنْ یُتْرَکُوا أَنْ یَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لَا یُفْتَنُونَ* وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۖ فَلَیَعْلَمَنَّ اللَّـهُ الَّذِینَ صَدَقُوا وَلَیَعْلَمَنَّ الْکَاذِبِینَ ).

[3] ـ محمد:31: (وَلَنَبْلُوَنَّکُمْ حَتَّیٰ نَعْلَمَ الْمُجَاهِدِینَ مِنْکُمْ وَالصَّابِرِینَ وَنَبْلُوَ أَخْبَارَکُمْ).

[4] ـ انبیاء:35: (کُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ ۗ وَنَبْلُوکُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَیْرِ فِتْنَةً ۖ وَإِلَیْنَا تُرْجَعُونَ).

[5] ـ اعراف:168: (وَبَلَوْنَاهُمْ بِالْحَسَنَاتِ وَالسَّیِّئَاتِ لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ ).

[6] ـ تغابن:15: (إِنَّمَا أَمْوَالُکُمْ وَأَوْلَادُکُمْ فِتْنَةٌ ۚ وَاللَّـهُ عِنْدَهُ أَجْرٌ عَظِیمٌ ).

[7] ـ انفال:28: (وَاعْلَمُوا أَنَّمَا أَمْوَالُکُمْ وَأَوْلَادُکُمْ فِتْنَةٌ وَأَنَّ اللَّـهَ عِنْدَهُ أَجْرٌ عَظِیمٌ).

[8] ـ نمل: 19: (فَتَبَسَّمَ ضَاحِکًا مِنْ قَوْلِهَا وَقَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِی أَنْ أَشْکُرَ نِعْمَتَکَ الَّتِی أَنْعَمْتَ عَلَیَّ وَعَلَیٰ وَالِدَیَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَدْخِلْنِی بِرَحْمَتِکَ فِی عِبَادِکَ الصَّالِحِینَ).

[9] ـ نمل:40: (هَٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّی لِیَبْلُوَنِی أَأَشْکُرُ أَمْ أَکْفُرُ ۖ وَمَنْ شَکَرَ فَإِنَّمَا یَشْکُرُ لِنَفْسِهِ ۖ وَمَنْ کَفَرَ فَإِنَّ رَبِّی غَنِیٌّ کَرِیمٌ).

[10] ـ سبأ:10-13: (وَلَقَدْ آتَیْنَا دَاوُودَ مِنَّا فَضْلًا ۖ یَا جِبَالُ أَوِّبِی مَعَهُ وَالطَّیْرَ ۖ وَأَلَنَّا لَهُ الْحَدِیدَ * أَنِ اعْمَلْ سَابِغَاتٍ وَقَدِّرْ فِی السَّرْدِ ۖوَاعْمَلُوا صَالِحًا ۖ إِنِّی بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ * وَلِسُلَیْمَانَ الرِّیحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَرَوَاحُهَا شَهْرٌ ۖ وَأَسَلْنَا لَهُ عَیْنَ الْقِطْرِ ۖ وَمِنَ الْجِنِّ مَنْ یَعْمَلُ بَیْنَ یَدَیْهِ بِإِذْنِ رَبِّهِ ۖ وَمَنْ یَزِغْ مِنْهُمْ عَنْ أَمْرِنَا نُذِقْهُ مِنْ عَذَابِ السَّعِیرِ * یَعْمَلُونَ لَهُ مَا یَشَاءُ مِنْ مَحَارِیبَ وَتَمَاثِیلَ وَجِفَانٍ کَالْجَوَابِ وَقُدُورٍ رَاسِیَاتٍ ۚ اعْمَلُوا آلَ دَاوُودَ شُکْرًا ۚ وَقَلِیلٌ مِنْ عِبَادِیَ الشَّکُورُ).

[11] ـ صحیح مسلم: (عَجَبًا لِأَمْرِ الْمُؤْمِنِ، إِنَّ أَمْرَهُ کُلَّهُ خَیْرٌ، وَلَیْسَ ذَاکَ لِأَحَدٍ إِلَّا لِلْمُؤْمِنِ، إِنْ أَصَابَتْهُ سَرَّاءُ شَکَرَ، فَکَانَ خَیْرًا لَهُ، وَإِنْ أَصَابَتْهُ ضَرَّاءُ، صَبَرَ فَکَانَ خَیْرًا لَهُ).

[12] ـ قصص:81-82: (فَخَسَفْنَا بِهِ وَبِدَارِهِ الْأَرْضَ فَمَا کَانَ لَهُ مِنْ فِئَةٍ یَنْصُرُونَهُ مِنْ دُونِ اللَّـهِ وَمَا کَانَ مِنَ الْمُنْتَصِرِینَ * وَأَصْبَحَ الَّذِینَ تَمَنَّوْا مَکَانَهُ بِالْأَمْسِ یَقُولُونَ وَیْکَأَنَّ اللَّـهَ یَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ یَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَیَقْدِرُ ۖ لَوْلَا أَنْ مَنَّ اللَّـهُ عَلَیْنَا لَخَسَفَ بِنَا ۖ وَیْکَأَنَّهُ لَا یُفْلِحُ الْکَافِرُونَ). 

 

 

    منبع: نوار اسلام

 

نصیحت و حکمت

ـ « من کتم سره کانت الخیرة فی یدیه».

«هر کس راز خود را بپوشاند، زمام خیر به دست اوست».

ـ «من عرض نفسه للتهمة فلا یلومن من أساء به الظن».

«هر کس خود را در معرض تهمت و سوء ظن قرار دهد، کسی جز خویشتن را سرزنش نکند».

ـ «علیک بإخوان الصدق تعش فی أکنافهم فإنهم زینة فی الرخاء وعدة فی البلاء».

« برای خود برادران نیکی جهت مجالست برگزین، چرا که آنها باعث زینت تو در روزهای خوش و پشتوانه ات در روزهای ناگوار، خواهند بود».

‏منبع: "تاریخ دمشق" (44/359) و "التاریخ الاسلامی" (20/270)‏.

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.