آیا دیه در ماههای حرام بیشتر است؟
آیا دیه در ماههای حرام بیشتر است؟ موضوع: دیه و خون بهاء تاریخ انتشار: 2013-07-23 | بازدید: 902

آیا دیه در ماههای حرام بیشتر است یا نه قتل غیر عمد باشد؟

 

الحمدلله،

از جمله مسائلی که علماء بر آن اتفاق دارند این است که در قتل خطا و شبه‌عمد و قتل عمدی که قاتل در آن فاقد یکی از شروط تکلیف، مانند کودک و دیوانه باشد و همچنین در قتل عمدی که حرمت مقتول بیشتر از حرمت قاتل باشد، مانند آزاده‌ای که برده‌ای را بکشد، دیه واجب می‌گردد. همچنین دیه بر کسی که درخواب بر شخص دیگری بیافتد و او را بکشد و کسی که بر روی کسی دیگر سقوط کند و او را بکشد نیز واجب می‌شود.

دیه دو نوع است مغلظه یا سنگین و مخففه یا سبک‌،‌که دیه سبک بهنگام قتل خطاء و دیه سنگین بهنگام قتل شبه عمد واجب می‌شود.

اما دیه قتل عمد : در صورتیکه ولی مقتول قاتل را عفو کند، عبارت است از هر اندازه‌ای که با هم توافق کنند : به دلیل حدیث مرفوعی که از عمرو بن شعیب از پدرش از جدش بیان شد : (من قتل متعمدا دفع إلی أولیاء المقتول، فإن شاءوا قتلوا، و إن شاءوا أخذوا الدیة، و هی : ثلاثون حقة، و ثلاثون جذعة، و أربعون خلفة، و ما صولحوا علیه فهو لهم، وذلک لتشدید العقل) «کسی که عمداً کسی را کشت، در اختیار اولیای مقتول قرار داده شود اگر خواستند او را بکشند و اگر خواستند دیه بگیرند. و آنهم سی حقه و سی جذعه و چهل لفه است و یا بر هر چه به توافق برسند، به اولیای مقتول تعلق می‌گیرد، و اینکار برای تشدید دیه است».

امام شافعی و حنابله می‌گویند: در قتل عمدی اگر صاحب خون‌ گذشت‌ کند و قاتل را عفوکند در اینصورت دیه سنگین واجب می‌شود.

ولی ابوحنیفه می‌گوید درقتل عمد دیه‌ای نیست بلکه درقتل عمد چیزی واجب می‌شودکه طرفین برآن صلح و توافق می‌کنند و باید بصورت نقدی و بدون وعده پرداخت گردد.

دیه سنگین عبارت است از یکصد شتر که چهل تای آنها آبستن باشند. چون احمد و ابوداود و نسائی و ابن ماجه از عقبه بن اوس و از یکی از اصحاب نقل کرده‌اند که پیامبر صلی الله علیه و سلم گفت‌:« ألا إن قتل خطأ العمد بالسوط، والعصا، والحجر فیه دیة مغلظة: مائة من الابل، منها أربعون من ثنیة إلی بازل عامها، کلهن خلفة » [هان قتل خطاء شبه عمدکه یه وسیله شلاق وعصا وسنگ روی دهد دیه آن سنگین است‌که یکصد شتر است‌که چهل عدد آنها از شترانی باشدکه به شش سالگی پا نهاده باشند یا به نه سالگی پا نهاده باشند و نیرو و قوت‌ کامل داشته و همه آنها آبستن باشند یعنی همه چهل نفرآنها حامله باشند]( ‌بازل شترکاملی‌که هشت سال را تمام‌کرده و سال نهـم را شروع‌کرده باشد. خلفه شتر آبستن‌، ثنیه شتری‌که سال هشتم عمر را شروع‌کرده باشد)

دیه مغلظه بویژه باید شتر باشد و غیر شتر جایز نیست چون شارع بدان تصریح کرده است‌. دراینگونه موارد مدار برسماع وشنیدن نصوص شرعی است و رای در آن دخالتی ندارد، چون از موضوع مقدرات است و سرنوشت ساز می‌باشد و از طرف شارع تعیین‌گردیده است‌.

در ماههای حرام و بلد الحرام -‌مکه معظمه -‌و در جنایت نسبت به خویشاوند دیه مغلظه است

امام شافعی می‌گوید اگر در سرزمین حرم مکی و در ماههای حرام و نسبت به خویشان نزدیک و محرم شرعی‌، قتل یا جراحت روی دهد دیه این جنایت دیه مغلظه می‌باشد چون خداوند این محرمات را بزرگ بحساب آورده است و چون در این موارد جنایت بزرگ است‌، پس دیه آن نیز بزرگ است و دیه مغلظه می باشد. از عمر و قاسم بن محمد و ابن شهاب روایت شده است‌که دراینگونه موارد یک سوم بدیه افزوده می‌گردد.

ابوحنیفه و مالک می‌گویند این اسباب‌، سبب سنگین بودن و مغلظه بودن دیه نمی‌شوند چون دلیل خاصی برای اینکار نیست چون دیات منوط بقول شارع می‌باشند و مغلظه قرار دادن دیه در مورد قتل خطاء از اصول شرع بدور است‌.

 

والله اعلم

وصلی الله وسلم علی محمد و علی آله و اتباعه الی یوم الدین

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com

 

    منبع: سايت جامع فتاواي اهل سنت و جماعت (IslamPP.Com)

 

نصیحت و حکمت

قال عمر رضی الله عنه: «إن الناس لیؤدون إلی الإمام ما أدی الإمام إلی الله، وإن الإمام إذا رتع رتعت الرعیة». "موسوعة فقه عمر بن الخطاب" د. محمد قلعجی؛ ص 146.‏

امیرالمؤمنین عمر بن خطاب رضی الله عنه فرمودند: «مردم به همان اندازه از رهبر و پیشوای خود حرف شنوی خواهند داشت که او از خدای خود داشته باشد و اگر حاکم رفاه طلب باشد، رعیت نیز رفاه طلب خواهد شد».

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.