حکم خواندن خطبه ی نماز جمعه با زبان محلی و غیر عربی
حکم خواندن خطبه ی نماز جمعه با زبان محلی و غیر عربی موضوع: نماز جمعه و عید تاریخ انتشار: 2013-07-25 | بازدید: 763

جملات خطبه نماز جمعه چطور میباشد؟ بعضی ملا امامان یک چیز میخوانند بعضی دیگر چیز بعضی در بین خطبه تقریر مینمایند بعضی نه، لطفاً معلومات بدهید.

 

الحمدلله،

در نماز جمعه، لازم نیست که امام از جملات خاصی پیروی کند؛ بلکه کافیست خطبه ی خود را با "خطبة الحاجه" شروع نماید که بصورت زیر است:

خطبه حاجت:

پیامبر صلی الله علیه و سلم خطبه‌ها و موعظه‌ها و درسهایش را با این خطبه که به خطبه حاجت معروف است شروع می‌کرد :

(إن الحمدلله، نحمده، و نستعینه، و نستغفره، و نعوذ بالله من شرور أنفسنا و سیئات أعمالنا، من یهده الله فلا مضل له، و من یضلل فلا هادی له، و أشهد أن لا إله إلا الله وحده لاشریک له و أشهد أن محمدا عبده و رسوله).

) یأْ أیهَاْ الَّذِینَ آمَنُوْاْ اتَّقُوا اللهَ حَقَّ تُقَاْتِهِ وَ لاَتَمُوْتُنَّ إِلاَّ وَ أنْتُمْ مُسْلِمُون ( (آل عمران : 102)

) یأْ أیهَا النَّاسُ، اتَّقُوْاْ رَبَّکُمُ الَّذِی خَلَقَکُم مِنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ وَّ خَلَقَ مِنْهَاْ زَوْجَهَاْ وَبَثَّ مِنْهُمَاْ رِجَالاً کَثِیراً وَّ نِسَاءً وَ اتَّقُوْاْ اللهَ الَّذِی تَسَاءَلُوْنَ بِهِ وَالأرْحَاْمَ إِنَّ اللهَ کَاْنَ عَلَیکُمْ رَقِیبَاً ( (نساء : 1)

) یأْ أیهَا الَّذِینَ آمَنُوْاْ اتَّقُوا اللهَ وَ قُوْلُوْاْ قَوْلاً سَدِیداً یصْلِح لَکُمْ أَعْمَاْلَکُمْ وَ یغْفِرْلَکُمْ ذُنُوبَکُم وَ مَن یطِعِ اللهَ وَ رَسوُلَهُ فَقَدْ فَاْزَ فَوْزاً عَظِیماً ( (احزاب : 70 و 71)

أَمَّا بَعْدُ :

(فإن أصدق الحدیث کتاب الله، و خیر الهدی، هدی محمد صلی الله علیه و سلم و شر الأمور محدثاتها، و کل محدثة بدعة، و کل بدعة ضلالة و کل ضلالة فی النار)

ترجمه: «سپاس و ستایش تنها لایق خداست، او را شکر می‌گوییم و از او یاری می‌جوییم و از او طلب آمرزش می‌کنیم، و پناه می‌بریم به خدا از شرارت نفسهایمان و از بدیهای اعمالمان، هر کسی که خدا او را هدایت کند گمراه کننده‌ای برایش نیست، و کسی را که گمراه کند، هدایت کننده‌ای برایش نیست».

«و شهادت می‌دهم که هیچ معبود بر حقی غیر از الله نیست، یکتا است، شریکی ندارد و شهادت می‌دهم که محمد بنده و فرستاده او است».

«ای کسانی که ایمان آورده‌اید آنچنانکه باید از خدا بترسید و نمیرید مگر آنکه مسلمان باشید».

«ای مردمان از (خشم) پروردگارتان بپرهیزید، پروردگاری که شما را از یک انسان بیافرید و (سپس) همسرش را از نوع او آفرید و از آن دو نفر مردان و زنان فراوانی منتشر ساخت، و از (خشم) خدایی بپرهیزید که همدیگر را بدو سوگند می‌دهید و بپرهیزید از اینکه پیوند خویشاوندی را گسیخته دارید، (وصله رحم را نادیده گیرید) زیرا بیگمان خداوند مراقب شما است».

«ای مؤمنان از خدا بترسید و سخن حق و درست بگویید، در نتیجه خدا (توفیق خیرتان می‌دهد و) اعمالتان را اصلاح می‌کند و گناهانتان را می‌بخشاید هر کس که ازخدا و پیامبرش فرمانبرداری کند قطعا به پیروزی و کامیابی بزرگی دست می‌یابد».

«اما بعد راستترین سخن، کتاب خدا است و بهترین روش و سنت، روش و سنت محمد صلی الله علیه و سلم است وبدترین امور چیزهای ساختگی است و هر ساخته شده‌ای (در دین) بدعت و هر بدعتی گمراهی و هر گمراهی در آتش است».

 

 پس از خواندن خطبه حاجت امام هر دو خطبه را با زبان محلی خود ادامه دهند بدون اینکه مقید به الفاظ و عبارات خاصی باشد؛ در زیر رساله ای از شیخ ابن باز رحمه الله را در مورد خطبه ی نماز جمعه با غیر زبان عربی می آوریم:

 

" از عبد العزیز بن عبدالله بن باز به محضر برادر گرامی – خداوند او راسلامت بدارد- سلام و رحمت وبرکات خداوند بر شما باد وبعد:

نامه با ارزش شما به من رسید ،خداوند شما را به هدایت خود برساند. از خلال نامه فهمیدم؛ که بعضی از فرهنگیان شهر" کاتان کدی " واقع  درجنوب جزیره سیلان، نوشته ای برای جناب عالی فرستاده اند و در آن ذکر شده که ساکنان آن شهر بالغ بر دو میلیون نفرمی باشند. و در میان ( آن فرهنگیان) راجع به جواز یا عدم جواز خطبه نمازجمعه به زبان ملی شان  اختلاف واقع شده و....الی آخر. و نیز رغبت شما را برای تبیین نظردرست در این مسئله برحسب آنچه قواعد شرع مطهر ومصلحت مخاطبین خطبه اقتضا می کند،مشاهده کردم.

 بنابرین به عنوان جوابی برای سوالتان وهمچنین تحقیقی در جهت  رغبت شما و به عنوان همکاری در اصلاح روابط مسلمانان وحل اختلاف بین طرفین نزاع، و تلاشی برای گسترش تعالیم اسلامی وتوجیهات محمدی با زبان قرآنی ودیگر زبانهای دارای کاربرد، برای شما در این رساله آنچه را که از شرع مطهر در باره این مسئله می دانم ذکر کرده، می گویم :

سپاس برای خداوند و درود وسلام برای رسول خدا وخواندان واصحابش و کسانی که او را دوست دارند، اما بعد:

همانا علماء- خداوند انها را رحمت کند- در مورد جواز خطبه های منبر در خطبه جمعه وخطبه نماز روزهای عید به زبانهای غیر عربی اختلاف داشته اند:

    - بعضی از اهل علم آنرا منع کرده اند. به خاطر؛ میل و رغبتشان به بقای زبان عربی ومحافظت آن، و بدلیل حرکت بر مسیر رسول خدا و اصحابش که خطابه هایشان را در سرزمین های غیرعربی ،با زبان عربی ارائه می دادند و همچنین ترغیب نمودن مردم برای یادگیری زبان عربی و اهمیت به آن.

    - وبعضی دیگر از اهل علم ایراد خطبه جمعه به زبان غیر عربی را در بین کسانیکه اکثرا زبان عربی بلد نیستند، جایز شمرده اند. تا به مردم آنچه که خداوند از احکام برای آنها تشریع کرده ونیز گناه ومعصیت هایی که خداوند از ارتکاب آنها منعشان کرده تفهیم نمایند و آنها را به اخلاق وصفات پسندیده راهنمایی کرده و از اخلاق وصفات خلاف آن باز دارند.

 

شکی نیست که مراعات معانی الفاظ و رسوم، مخصوصا درجایی که مخاطبان یا اکثر آنها به زبان عربی مسلط نیستند وخطبه عربی (به دلیل آنکه آن را نمی فهمند) در آنها هیچ اثری نمی کند، دارای اولویت  بوده و از تعلیم عربی واشتیاق به کارگیری ومحافظت بر آن مقدم و  واجبتر است. چرا که ( اگر در آن شرایط خطبه به عربی خوانده شود) هدف، که آموزش مردم است ،محقق نشده. و همچنین هدف از بقا بر زبان عربی نیز محقق نمی شود.وبنابراین بر کسی که تامل کند، معلوم می شود که؛ رای مبنی برجواز ترجمه وارائه خطبه به زبان های غیرعربی که بین مخاطبین آن رایج است وبه وسیله آن تفکر کرده ومراد ومفهوم خداوند را می فهمند، مستحق تر به تبعیت است .

خصوصا هنگامی که عدم ترجمه موجب نزاع وخصومت شود. پس شکی نیست که در چنین حالتی برای دست یابی به مصلحت  واز بین رفتن مفاسد؛ ترجمه لازم واجباری می شود واگر میان مخاطبان کسی باشد که زبان عربی را بداند برای خطیب مشروع است که با دو زبان خطبه بخواند یعنی با عربی خطبه بخواند و بعدا آن را به زبان دیگری که سایرین می فهمند نیز ایراد کند و بدین وسیله بین دو مصلحت جمع می شود وتمام مضرات از بین رفته ونزاع بین مخاطبین نیز پایان می یابد. وبر این دیدگاه ما، دلایل زیادی از شرع وجود دارند، ازجمله:

دلیلی که گذشت وآن ،این بود که؛ هدف از خطبه  نفع مخاطبین و یادآوری حقوق خداوند برآنها ودعوتشان به سوی خدا ومنع کردن آنها ازآن چیزهایی که نهی کرده است واین مقصود جز از راه بیان خطبه با زبان محلی آنها حاصل نمی شود.

 ودلیل دیگر آنکه ؛خداوند سبحان پیامبران را با زبان قومشان فرستاده تا خواست واراده خدا را با زبان خودشان به آنها بفهماند. چنان که می فرماید:« وَمَا أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلاَّ بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِیُبَیِّنَ لَهُمْ»( سوره ابراهیم آیه4). یعنی:ماهیچ پیامبری را جز به زبان قومش نفرستادیم؛ تا حقایق را برای آنها بیان کند.

وهمچنین می فرماید:« کِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَیْکَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَی النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ إِلَی صِرَاطِ الْعَزِیزِ الْحَمِیدِ »( سوره ابراهیم آیه 1) یعنی:( این قرآن) کتابی است که بر تو نازل کردیم تامردم را به فرمان واذن پروردگارشان از تاریکی ها به سوی روشنایی در آوری، به سوی راه خداوند توانا وستوده شده.

 پس چگونه ممکن است به وسیله قرآن مردم را از تاریکی به سوی روشنایی در آورد، در حالی که(به علت ندانستن زبان عربی) معنایش را نمی دانند و اراده ومنظور خداوند را از آن نمی فهمند.لذا از ترجمه ای که اراده وخواست خدا و نیز حق او را بر بندگانش توضیح دهد،گریزی نیست. البته در صورتی که آن بندگان نتوانند زبان برگزیده خداوند را یاد بگیرند و به آن توجه کنند.

ودلیل دیگر این که؛ رسول خدا علیه الصلاة والسلام به زید بن ثابت دستور داد که زبان یهودیان(عبری) را بیاموزد تا با آن زبان با آنها مکاتبه کند وبرآنها اقامه حجت نماید، همچنان که اگر نوشته ای از جانب آنها می آمد آن را برای پیامبر می خواند و خواست های آنان را برایشان توضیح میداد .

(وازجمله دلیل) دیگر اینکه؛ صحابه – خداوند از همه آنها خوشنود باد- هنگامی که با سرزمین های عجم چه فارس وچه روم جنگیدند، تا قبل از اینکه به واسطه مترجمان آنها را به دین اسلام دعوت نکنند، وارد نبرد نمی شدند(در آن صورت اگر نمی پذیرفتند وارد جنگ می شدند) وهنگامی که سرزمین های غیرعرب را فتح کردند مردم را با زبان عربی به سوی خدا دعوت می کردند و مردم را به یادگیری آن امر می کردند و کسی که عربی بلد نبود، با زبان خودش دعوت می کردند ومنظور خود را با زبانی که می فهمید به او می رساندند وبدین وسیله بر آنها اقامه حجت شد وعذرشان از بین رفت. وهیچ شکی نیست که گریزی در این کار( ترجمه خطبع به غیر عربی) نیست خصوصا در این آخرالزمان وغربت اسلام و در این حالی که هر قبیله ای به زبان خود تمسک می جوید. پس نیاز به ترجمه، نیازی ضروری است که دعوت فرد داعی جز با آن تمام وکمال نمی شود. واز خداوند خواستارم که مسلمانان را هر جایی که هستند برای فهم دین خود و پایبندی به شریعتش واستقامت بر آن موفق بگرداند واز او خواستارم که امرا وحاکمان مسلمانان را اصلاح کرده، دین خود را یاری داده ودشمنانش را خوار گرداند همانا او بخشنده بزرگوار است.

والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته ودرود خداوند بر بنده وپیامبرش محمد و بر خاندان و همه اصحاب و همه پیروان آنها تاروز جزا.

رئیس کل اداره مباحث علمی وافتاء ودعوت وارشاد."

 

فقط بین دو خطبه باید امام بنشیند و او و مامومین به مدت کوتاهی دعا بخوانند، سپس امام بلند شده و باز خطبه ی دوم را با زبان محلی خویش ادامه دهد و در انتها نماز بخوانند.

 

والله اعلم

وصلی الله وسلم علی محمد وعلی آله وأصحابه والتابعین لهم بإحسان إلی یوم الدین

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com

 

    منبع: سايت جامع فتاواي اهل سنت و جماعت (IslamPP.Com)

 

نصیحت و حکمت

قال الحسن رحمه الله : «أکثروا من الاستغفار فی بیوتکم وعلی موائدکم وفی طرقکم وفی أسواقکم وفی مجالسکم وأینما کنتم ؛ فإنکم ما تدرون متی تنزل المغفرة» "جامع العلوم والحکم " (ص : 412).

امام حسن بصری فرمودند: «تا می توانید در خانه هایتان و در وقت سختی و بلایا و در راه و در کوچه و بازار و در مجالس خود و هرجایی که بودید زیاد استغفار کنید، چرا که شما نمی دانید چه وقت مغفرت الهی نازل می شود».

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.