مادران مؤمنان؛ زینب بنت خزیمه مادر بینوایان رضی الله عنها
مادران مؤمنان؛ زینب بنت خزیمه مادر بینوایان رضی الله عنها موضوع: مادران مومنان تاریخ انتشار: 2013-06-23 | بازدید: 1056

 

مادران مؤمنان؛ زینب بنت خزیمه مادر بینوایان رضی الله عنها

 

 

نویسنده‌: عبدالمنعم‌ هاشمی

 

زینب بنت خزیمه مادر بینوایان

«وَیُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَی حُبِّهِ مِسْکِیناً وَیَتِیماً وَأَسِیراً * إِنَّمَا نُطْعِمُکُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لا نُرِیدُ مِنْکُمْ جَزَاءً وَلا شُکُوراً * إِنَّا نَخَافُ مِنْ رَبِّنَا یَوْماً عَبُوساً قَمْطَرِیراً * فَوَقَاهُمُ اللَّهُ شَرَّ ذَلِکَ الْیَوْمِ وَلَقَّاهُمْ نَضْرَةً وَسُرُوراً * وَجَزَاهُمْ بِمَا صَبَرُوا جَنَّةً وَحَرِیرا» (الانسان: 8- 12).

«و خوراک می‌دادند به بینوا و یتیم و اسیر به خاطر دست داشت خدا. ما شما را تنها به خاطر ذات خدا خوراک می‌دهیم و از شما پاداش و سپاسگزاری نمی‌خواهیم. ما از (عذاب) پروردگارمان می‌ترسیم از روز بس ترشرو و سخت اخمویی به همین خاطر، خداوند آنان را از شر و بلای آن روز محفوظ می‌دارد و ایشان را به خرمی و شادمانی می‌رساند و در برابر صبری که نموده‌اند خداوند بهشت و جامه ابریشمین را پاداششان می‌کند.»

 

سخاوت ام المؤمنین زینب بنت خزیمه :

سخاوت یعنی بدون تکلف با سادگی و آسانی چیزی را به کسی بخشیدن، و کریم و سخی به کسی گفته می‌شود که به مردم بدون اینکه عوض بگیرد نفع برساند. سخاوت یعنی بدون هدف و غرضی مردم را بهره‌مند کردن، نه اینکه سخاوت به معنی بخشیدن مال برای دفع ضرر و یا رهایی از مذمت مردم[1].

سخاوت در قرآن تحت عنوان نیکی و پرهیزگاری یاد شده است.

زینب مادر بینوایان نیز سخاوتش اینگونه بود که او را مادر هر مستمند و نیازمندی که به کمک احتیاج داشت قرارداده بود.

او به عنوان مادر بینوایان (ام‌ّالمساکین) مشهور بود زیرا سایه مهر وعطوفت او همواره برسر فقرا و بینوایان بود، ایشان قبل از اسلام و در عصر جاهلیت نیز به ام‌ّالمساکین (مادر بینوایان) معروف بود و اسلام که آمد یکی از تعالیم حیات‌بخش همان بود که زینب از نظر اخلاقی به آن پایبند بود، یعنی، کمک ونیکی با فقرا. واین صفت افرادی است، که وجودشان نیرومند و دلهایشان نرم و همتشان بلند و بالاست. اما تاریخدانان سیرت امّهات المؤمنین در مورد زینب چه گفته‌اند؟

یکی از تاریخدانان می‌گوید: او از بس که با مردم خوبی می‌کرد ام‌ّالمساکین خوانده می‌شد.

او زینب بنت خزیمه بن حارث بن عبدالله الهلالی است. در جاهلیت ام‌ّالمساکین (مادر بینوایان) خوانده می‌شد[2].

او را ام‌ّالمساکین می‌گفتند چون به مستمندان زیادی غذا می‌داد[3].

صدقات فراوانی به فقرا می‌داد و با آنها نیکی و احسان می‌کرد.

 

زندگی زینب قبل از ازدواج با پیامبر صلی الله علیه وسلم :

ام‌ّالمساکین سیزده سال قبل از بعثت پیامبر صلی الله علیه وسلم به دنیا آمد. وقتی بزرگ شد از همه دختران مکه بهتر بود. تاریخدانان نوشته‌اند که او قبل از پیامبر صلی الله علیه وسلم با عبدالله بن جحش ازدواج کرد و عبدالله در جنگ احد کشته شد. و بعضی گفته‌اند که او با طفیل بن حارث ازدواج کرده بود اما طفیل او را طلاق داد و برادر طفیل، عبیده بن حارث مطلبی با او ازدواج کرد و در جنگ بدر یا احد به شهادت رسید، به هرحال این زن سخاوتمند و مادر بینوایان در راه اسلام شوهرش را هرکس که بود از دست داد و می‌بایست اسلام با او مهربانی و عطوفت نشان می‌داد. این کار باید چگونه انجام می‌گرفت؟

 

ازدواجی مبارک :

در سال سوم هجری مشرکین مکه توطئه کردند و لشکری را جمع نموده و برای پیکار با پیامبر صلی الله علیه وسلم حرکت کردند، جنگ در گرفت و به ظاهر مشرکین پیروز شدند و تعداد زیادی از مسلمین به شهادت رسیدند، حمزه عموی پیامبر صلی الله علیه وسلم و شیرمرد اسلام در این جنگ به شهادت رسید، همسر زینب در این جنگ شهید شد، زینب با از دست دادن همسر خود به شدت غمگین گردید و شهید شدن همسرش مصیبت بزرگی برای زینب بود، او دیگر خودش را در مدینه تنها می‌دید زیرا از مکه هجرت کرده بود و در مدینه کسی را جز خدا نداشت.

اما خداوند بندگان صالحش را می‌نوازد و زینب در مقامی از تقوا و خداترسی قرار داشت که خداوند بی درنگ مشکل او را حل نمود و وقتی عدّه‌اش تمام شد چند روزی نگذشته بود که پیامبر صلی الله علیه وسلم از او خواستگاری نمود. او امر ازدواج خود را به پیامبر صلی الله علیه وسلم واگذار کرد چون در مدینه کسی را نداشت که ولی امر او باشد و محمد صلی الله علیه وسلم بهترین سرپرست و ولی امر او بود، اما عمویش عمرو هلالی آمد تا زینب را به ازدواج پیامبر صلی الله علیه وسلم در بیاورد پیامبر صلی الله علیه وسلم مبلغ چهار صد درهم به عنوان مهریه به زینب داد و برای او اتاقی مانند اتاقهای زنانش ساخت، و زینب مادر بینوایان به عنوان همسر پیامبر صلی الله علیه وسلم و مادر مؤمنان در خانه پیامبر صلی الله علیه وسلم اقامت گزید.

 

روزهایی در کنار پیامبر صلی الله علیه وسلم :

زینب روزهای کمی، حدود دو ماه را در خانه پیامبر صلی الله علیه وسلم گذراند. عایشه وحفصه آن طور که نسبت به دیگر همسران پیامبر صلی الله علیه وسلم رشک می‌بردند نسبت به زینب نه رشک می‌بردند و نه غیرتشان به جوش می‌آمد، عایشه و حفصه می‌دانستند پیامبر صلی الله علیه وسلم به خاطر تجلیل از سخاوت و بخشش زینب او را به همسری برگزیده است و نیز مهربانی و عطوفت پیامبر صلی الله علیه وسلم سبیی دیگر در ازدواج پیامبر صلی الله علیه وسلم با زینب بود.

روزها به سرعت می‌گذشت و به گفته تاریخدانان شصت روز[4] از زندگی پیامبر صلی الله علیه وسلم و زینب گذشت که زینب از جهان چشم فرو بست بنابراین زندگی با او یاری نکرد تا حدیثی روایت نماید بلکه فروتنانه به لقای پروردگارش شتافت، در واقع این چند روز زندگی با پیامبر صلی الله علیه وسلم تجلیل از زینب و مرحله‌ای بود برای انتقال به بهشت جاویدان.

مادر بینوایان وفات کرد و حدیثی از پیامبر صلی الله علیه وسلم روایت نکرد[5]. او در سن سی سالگی در عنفوان جوانی در ربیع الاخر سال چهارم هجری چشم از جهان فروبست و در قبرستان بقیع به خاک سپرده شد[6].

سایت نوار اسلام

IslamTape.Com

 

------------

منابع و ارجاعات:

منابع سیرت زینب زیاد هستند که مهم‌ترین آنها عبارتند از: أسد الغابة 6/ 29 ترجمه 9653 – ازواج النبی لابی عبیدة ص 77 – البدایة والنهایة ج 4 ص 90، سیر أعلام النبلاء ج 2 ص 218 الاستیعاب ج 4 ص 305، الکامل لابن الاثیر ج 2 ص 170، 380 – المواهب اللدنیة ج 2 ص 89 – السیرة النبویة ج 2 ص 647 عیون الأثر ج 2 ص 381 – جلاء الافهام ص 258.

[1] تعریفات جرجانی باب الکاف.

[2] بلاذری در أنساب الأشراف ج 1 ص 419، قسطلانی در المواهب اللدنیة ج 2 ص 89.

[3] طبری از زهری در مجمع 9/48 روایت کرده است.

[4] سیر أعلام النبلاء ج 2 ص 218 ذهبی.

[5] مرجع گذشته.

[6] طبقات ابن سعد ج 8 ص 116

 

 

 

 

    منبع: سایت نوار اسلام

 

نصیحت و حکمت

عن الأوزاعی، قال: کان یقال: خمس کان علیها أصحاب محمد صلی الله علیه وسلم والتابعون بإحسان، لزوم الجماعة، واتباع السنة، وعمارة المسجد، وتلاوة القرآن، والجهاد فی سبیل الله.

امام اوزاعی رحمه الله فرمود: « پنج چیز بود که اصحاب محمد صلی الله علیه وسلم و تابعینی که در نیکی از آنها پیروی کردند همواره بر آن پایبند بودند: نماز جماعت، پیروی از سنت نبوی، آبادانی مسجد، و تلاوت قرآن، و جهاد در راه خدا».

"حلیة الأولیاء وطبقات الأصفیاء" حافظ أبو نعیم اصفهانی.

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.