اگر کفار مسلمانی را اسیر کنند و وی را با تهدید وادار به همکاری نمایند، چکار کند؟
اگر کفار مسلمانی را اسیر کنند و وی را با تهدید وادار به همکاری نمایند، چکار کند؟ موضوع: جهاد و هجرت تاریخ انتشار: 2013-07-27 | بازدید: 1291

آیا می شود که انسان بخاطر مال و اموال خود با مشرکین سازش کند در جایی که قدرت هم دست مشرکین  باشد یعنی آنها او را مجبور به همکاری کنند. مثل لو دادن برادر یا قوم خویش یا یک مسلمان بی گناهی به خاطر حفظ منافع خود این کار بکند از نظر اسلام این کار چه حکمی دارد؟

 

الحمدلله،

این امر بستگی دارد: اگر دسته ای از کفار و مشرکین که یک نفر مسلمانان را گرفته باشند و از وی بخواهند تا با آنها همکاری نماید، در اینصورت:

شخص مسلمان گاهی برایش جایز است تا با آنها همکاری کند و گاهی نیز بر او حرام است.

زمانی برایش جایز است تا با آنها همکاری نماید که:

1- آن مشرکین و کفاری که وی را گرفته باشند قدرت و توانایی لازم را برای آسیب رساندن به شخص مسلمان داشته باشند.

2- فرد مسلمانی که در دست کفار است، از تهدید آنها ترس و خوف داشته باشد به اینکه اگر خواسته ی آنها را انجام ندهد ممکن است واقعا حرف خود را عملی کرده و به وی آسیب برسانند.

3- خطری که شخص مسلمان را تهدید می کند، جانی باشد یا آنکه تهدید به قطع عضوی از بدنش کنند و یا آنکه وی را شدیدا بزنند بگونه ایکه به جسم و بدنش آسیب جدی وارد آید.

اما اگر وی را به اتلاف و نابودی اموال و دارئیش تهدید کردند، در اینصورت علمای شافعیه و حنابله گفته اند که این تهدید اعتبار دارد (و بمانند تهدید جان و نقص عضو است) همچنین بعضی از فقهای حنفیه نیز آنرا معتبر دانسته اند، ولی بعضی از فقها تهدید به نابودی اموال و منافع شخصی را نامعتبر می دانند.

همچنین حنفیه گفته اند که اگر فرد اسیر شده را تهدید کنند که به یکی از بستگان وی مانند زن و فرزندان یا والدین و خواهر و برادرش آسیب می رسانند، باز آن تهدید (بمانند تهدید جانی و نقص عضو) معتبر است، و حنابله گفته اند که اگر تهدید متوجه فرزند او شود معتبر است.

 

از طرفی باید بدانیم که اکراه و اجبار وارد شده بر فرد دو نوع است: اکراه ملجیء و اکراه ناقص.

الف: اکراه ملجیء: اکراه و اجباری است که در آن تهدید به اتلاف جان و نفس یا قطع عضو یا اتلاف تمامی اموال فرد اسیر یا کشتن یکی از بستگان شده باشد.

ب: اکراه ناقص: اکراه و اجباری است که در آن تهدید به کتک زدن و ضرب و شتم یا زندانی کردن شده باشد.

حال با این توضیحات:

- چنانکه بر فردی اکراه ملجیء وارد شده باشد (و سه شرط فوق بوجود آیند)، او می تواند از رخصت استفاده کند و خواسته ی مجبرین را عملی کند تا از تهدید رهایی یابد، البته باز بهتر و افضل آنست که صبر کند و بابت صبر خود نزد الله تعالی پاداش بگیرد.

- اما اگر کسی که بر او اکراه ناقص وارد شده باشد (یا یکی از سه شرط فوق وجود نداشت) بایستی صبر کند و حق ندارد خواسته ی مجبرین را عملی کند در غیر اینصورت او گناهکار و مسئول اقوال و اعمالش خواهد بود.

 

چند نکته:

- گاهی لازم است تا در برابر اکراه مقاومت کرد، یعنی عملی نکردن خواسته ی مجبرین واجب است و انجام خواسته ی آنها حرام و گناه می باشد. مثلا اگر کسی بر او اکراه و اجبار باشد تا شخصی را به قتل برساند و یا آنکه با دیگری زنا کند، او تحت هیچ شرایطی حق ندارد که خواسته ی مجبرین را انجام دهد، هرچند که به کشتن تهدید شده باشد، زیرا حرمت نفوس برابر و همسانند.

- گاهی لازمست تا خواسته ی مجبرین را عملی کرد، و بلکه اگر عمل نکند گناهکار خواهد شد، مثلا کسی را تهدید کنند که اگر شراب نخورد یکی از اعضای بدنش را قطع می کنند یا وی را به قتل می رسانند، در اینحالت باید خواسته ی آنها را عملی کند.

- گاهی عملی کردن خواسته ی مجبرین رخصت است ولی صبر نمودن در برابر خواسته ی آنها افضلتر و بهتر است، مثلا کسی را مجبور کنند که کفرگویی کند یا آنکه وی را تهدید کنند که اموال و دارایی فلان شخص را نابود کند (مثلا به او بگویند که اگر منزل فلانی را آتش نزنی تو را خواهیم کشت). در این حالت بهتر است که صبر کند و هرچند انجام خواسته ی آنها رخصتی از سوی شرع است.

اما در جبران ضرر و زیانی که به دیگران وارد می شود، ما بین علما اختلاف است که آیا فرد مجبر باید خسارت دهد یا برعهده ی اکراه شونده است، که در اینجا مجال بحث نیست.

سوال کننده ی محترم از مطالب فوق به پاسخ سوال خود خواهد رسید: چنانکه کسی تهدید شده باشد که اگر فلان عمل را انجام ندهد، اموال و منافع مادیش نابود می کنند، مابین علما اختلاف است که آیا این تهدید معتبر است یا خیر و همانطور که گفته شد فقهای شافعیه و حنابله و بعضی از حنفیه آنرا معتبر می دانند، ولی بعضی دیگر آنرا جایز نمی دانند.

ولی آنچه مسلم است اینست که اگر از او خواسته شود تا شخصی را به قتل برساند یا کاری کند که منجر به کشته شدن فرد مسلمان دیگری می شود، انجام خواسته ی مجبرین توسط او حرام  گناه است.

 

والله اعلم

وصلی الله وسلم علی محمد وعلی آله وأصحابه والتابعین لهم بإحسان إلی یوم الدین

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com

 

    منبع: سايت جامع فتاواي اهل سنت و جماعت (IslamPP.Com)

 

نصیحت و حکمت

قال غالب القطان: رأیت مالک بن دینار فی المنام، فکأنه قاعد فی مسجده الذی کان یجلس فیه، علیه قبطیتان وهو یقول: بأصبعیه هکذا: «صنفان من الناس لا تجالسوهما فإن مجالستهما مفسدة لقلب کل مسلم: صاحب بدعة قد غلا فیها، وصاحب دنیا مترف فیها». الحلیة الأولیاء؛ أبی نعیم اصفهانی

غالب قطان گفت: مالک بن دینار را در خواب دیدم که در مسجد نشسته بود و می فرمود: «دو دسته از مردم هستند که هرگز با آنها منشین، زیرا که همنشینی با آنها قلب هر مسلمانی را فاسد می کنند: یکی کسی که اهل بدعت است و در آن غلو کرده، و دیگری کسی که اهل دنیا است که در آن خوش گذارن است».

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.