دلایل موافقان و مخالفان در مورد دو رکعت نماز سنت راتبه قبل از نماز جمعه
دلایل موافقان و مخالفان در مورد دو رکعت نماز سنت راتبه قبل از نماز جمعه موضوع: نماز جمعه و عید تاریخ انتشار: 2013-07-28 | بازدید: 765

مدتی پیش سؤالی در مورد جمعه و سنت قبل از نماز جمعه سؤال کردم پاسخ در سایت موجود بود و آنرا خواندم و قانع شدم اما این گفته را به امام جمعه ای رساندم تا آگاه شود او موحد و یکتاپرست است اما گفت چون امام نووی و کتاب منهجی آن را قبول داشته اند من نیز آن را قبول دارم و گفت لطفا از سایت سؤال کن تا اصل موضوع و این که نظر علما چرا آن گونه است روشن شود.

 

الحمدلله،

همانند بسیاری از دیگر احکام فقهی، قضیه ی نماز سنت قبل از نماز جمعه نیز مورد اختلاف علمای قدیم و جدید بوده است.

اما در این میان وظیفه ی ما مسلمانان در قبال این اختلاف نظر علما چیست؟

نظر و رای کدام عالم را بپذیریم؟

جواب: ما باید به دلایل هریک از فقها مراجعه کنیم و دقت نماییم، و هر کس که دلیل محکم و قوی و صحیح تری آورد، و برای سخنش از قرآن و احادیث صحیح دلیل آورد، ما رای وی را می پذیریم.

 

حال در این قضیه (حکم نماز سنت راتبه قبل از نماز جمعه) بعضی از علما مانند امام نووی فرموده اند که قبل از نماز جمعه، نماز سنت راتبه وجود دارد، ولی بعضی دیگر از علما این رای را نادرست می دانند.

دلیل کسانی مانند امام نووی که موافق خواندن نماز سنت قبل از جمعه هستند، اینست که گفته اند:

«نماز جمعه همانند نماز ظهر است، و چون نماز ظهر دارای دو (یا چهار) رکعت نماز سنت راتبه ی قبل و بعد است، لذا نماز جمعه هم دارای نماز سنت قبل و بعد است».

ولی آنها هیچ دلیلی از عمل پیامبر صلی الله علیه وسلم ندارند! یعنی هیچ حدیثی وجود نداشته است که پیامبر صلی الله علیه وسلم یا اصحابش قبل از نماز جمعه، نماز سنت راتبه بخوانند، فقط آنها هنگام ورود به مسجد ابتدا دو رکعت تحیة المسجد خوانده اند ولی نماز سنت راتبه خیر.

 

اما دلیل امام نووی قبول نیست، زیرا اولا نماز جمعه همانند نماز ظهر نیست، چرا که نماز ظهر خطبه ندارد و دو رکعت خوانده نمی شود، بنابراین نماز جمعه خود نماز مستقلی است که شبیه نماز ظهر نیست.

دوما: هیچ دلیلی از احادیث نبوی بر تایید نظر ایشان وجود ندارد، بلکه نصوص احادیث ثابت می کنند که پیامبر صلی الله علیه وسلم و صحابه نماز سنت راتبه قبل از نماز جمعه نخوانده اند. و بلکه آنها دو نوع نماز خوانده اند:

1- نماز سنت مطلق (که مستحب است نمازگزار به هنگام رفتن به مسجد و تا قبل از اذان تا جایی که می تواند دو رکعت دو رکعت نماز سنت بخواند، ولی نه به نیت سنت راتبه، بلکه نماز سنت مطلق بخواند، چنانکه از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود : «من اغتسل ثم أتی الجمعة فصلی ما قدر له، ثم أنصت حتی یفرغ من خطبته، ثم یصلی معه غفرله ما بینه و بین الجمعة الأخری و فضل ثلاثة أیام» «هرکس در روز جمعه غسل کند و به نماز جمعه برود و آنچه برای او مقدر شده (دو رکعت دو رکعت) نماز بخواند؛ سپس تا فراغت (امام) از خطبه سکوت کند، سپس با او نماز بخواند، گناهان (صغیره) بین این جمعه و جمعه دیگرش و سه روز اضافه بر آن بخشوده می‌شود».مسلم (857). پس هر کس قبل از نماز جمعه به مسجد بیاید، تا زمانی که امام به مسجد می‌آید، هر آنچه را که می‌خواند بدون محدودیت نماز بخواند.).

2- نماز تحیة المسجد.

پس جایز نیست که این قیاس را کرد و در نماز جمعه هم بمانند نماز ظهر، ابتدا دو رکعت نماز سنت راتبه خواند.

امام ابن قیم رحمه الله می گوید: «آنچه امروزه به نام سنت قبل از جمعه معروف است اصلی در سنت صحیح ندارد و معلوم است که : «پیامبر صلی الله علیه وسلم بعد از آنکه بلال اذان را می‌گفت شروع به خطبه می‌کرد و بطور قطع هیچ کسی بلند نمی‌شد تا دو رکعت نماز سنت بخواند و اذان جمعه بیش از یکی نبوده، پس چه وقتی آنها سنت جمعه را خواندند؟». زاد المعاد (118/1).

 

پس ما به آنها می گوییم:

- آیا پیامبر صلی الله علیه وسلم و صحابه قبل از نماز جمعه، نماز سنت خوانده اند؟

اگر بگویند آری، ما نیز می گوییم: آن نماز سنت راتبه نبوده بلکه نماز سنت مطلق بوده است.

 

- آیا پیامبر صلی الله علیه وسلم و صحابه بعد از اذان و قبل از جمعه، نماز سنت راتبه خوانده اند؟

اگر بگویند آری، ما می گوییم: این سخن شما قول بدون دلیلی است، زیرا هیچ حدیثی وجود ندارد که صحابه رضی الله عنه قبل از نماز جمعه، نماز سنت راتبه خوانده باشند، بجز نماز تحیةالمسجد.

پس چون آنها برای گفته و رای خود دلیل محکمی ندارند، و از طرفی دلیل محکمی از سنت نبوی وجود دارد که ایشان و اصحاب رضی الله عنهم هیچکدام قبل از نماز جمعه، نماز سنت راتبه نخوانده اند، بنابراین ما رای آنها را نمی پذیریم و قبل از نماز جمعه ، نماز سنت راتبه نمی خوانیم زیرا برخلاف سنت است ولی به هنگام ورود به مسجد – در هر لحظه ای که باشد- ابتدا دو رکعت نماز تحیة المسجد می خوانیم بعد اگر هنوز وقت بود و توانایی داشتیم تا جایی که بتوانیم دو رکعت دو رکعت نماز می خوانیم و اگر وقت نبود و خطبه شروع شده بود، ساکت می نشینیم و به خطبه ی امام گوش فرا می دهیم.

و این همان سنت صحیح است. والله اعلم

نکته: بعد از نماز جمعه مستحب است که نمازگزار  چهار رکعت یا دو رکعت نماز سنت بخواند (به دلیل احادیث زیر) :

از ابوهریره روایت است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود : (إذا صلی أحدکم الجمعة فلیصل بعدها أربعا) «هرگاه یکی از شما نماز جمعه را خواند، بعد از آن چهار رکعت بخواند». مسلم (882).

از ابن عمر روایت است که : (أن النبی صلی الله علیه وسلم کان لایصلی بعد الجمعة حتی ینصرف فیصلی رکعتین فی بیته) «پیامبر صلی الله علیه وسلم بعد از جمعه نماز نمی‌خواند تا بیرون می‌رفت سپس دو رکعت را در خانه می‌خواند». متفق علیه

 

والله اعلم

وصلی الله وسلم علی محمد وعلی آله وأصحابه والتابعین لهم بإحسان إلی یوم الدین

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com

 

    منبع: سايت جامع فتاواي اهل سنت و جماعت (IslamPP.Com)

 

نصیحت و حکمت

قال ابن الجوزی ( تلبیس إبلیس: 447) ‏عن یحیی بن معاذ یقول: «اجتنب صحبة ثلاثة أصناف من الناس العلماء الغافلین والفقراء المداهنین والمتصوفة الجاهلین».

امام ابن جوزی در کتاب "تلبیس ابلیس" آورده: از یحیی بن معاذ نقل است که فرمود: «از صحبت سه گروه بپرهیزید: عالمان غافل، فقیران تملق گو و صوفیان جاهل».

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.