آیا بکار بردن لفظ صحاح سته بر کتابهای حدیثی ( کتب ستة ) جایز است؟
آیا بکار بردن لفظ صحاح سته بر کتابهای حدیثی ( کتب ستة ) جایز است؟ موضوع: علوم حدیث تاریخ انتشار: 2013-07-30 | بازدید: 1443

من دانشجو هستم و دراین ترم درسی دارم با عنوان تاریخ تمدن وفرهنگ اسلام وایران که مولف این کتاب نیز مدرس این درس دانشگاه من میباشد وایشان در درسی از این کتاب آورده بودند (صحاح سته) اهل سنت، که من به ایشان گفتم که اهل سنت صحاح سته ندارند بلکه کتب سته دارند وایشان از من برای گفته ام سند یا مدرکی از کتاب یا یکی از بزرگان اهل سنت دراین باره خواستند، خواهشمندم پاسخ دهید.

 

الحمدلله،

کتب ستة که به آن "أمهات الست" (منابع ششگانه ی حدیث) نیز گویند، عبارتند از:

1 - صحیح بخاری 2 - صحیح مسلم 3 - سنن نسائی

4 - سنن ابی داود 5 - سنن ترمذی 6 - سنن ابن ماجه.

البته گاهی از اصطلاح «صحاح سته» نیز استفاده می شود، و علمای اهل سنت بعضاً از این اصطلاح بارها استفاده کرده اند که در لابلای آثار آنها می توانید این اصطلاح را مشاهده کنید.

کتابهای صحاح؛ همان کتابهای ششگانه ‏ی بخاری، مسلم، نسائی، ابوداود، ترمذی و ابن ماجه هستند. البته در مورد کتاب ششم، یعنی سنن ابن ماجه اختلاف است و بعضی به جای آن «الموطأ» ‏امام مالک و بعضی دیگر «سنن دارمی» را جایگزین آن کرده اند. به همین دلیل عبارت «کتب ‏خمسه» شامل کتابهای پنج نفر اول قبل از ابن ماجه می شوند، بنابراین هنگامی که در ذیل ‏بعضی از احادیث عبارت «رواه الخمسة»؛ راویان پنجگانه را می خوانیم، منظور از آنان ‏بخاری، مسلم، نسائی، ترمذی و ابوداود است. و هنگامیکه در مورد حدیثی گفته شود که ‏آنرا شیخان روایت کرده اند، منظور اتفاق بخاری و مسلم در روایت آن است.

نکته مهم: اگر این ‏شش کتاب را «صحاح» می نامیم به این دلیل است چون؛ اولا علمای امت بر دو کتاب بخاری ‏و مسلم به عنوان صحیح ترین کتابهای حدیث اتفاق کرده اند و احادیث آن دو کتاب را ‏بعنوان قبول پذیرفته اند، اما در چهار کتاب بعدی (‏سنن نسائی، سنن ابی داود، سنن ترمذی و سنن ابن ماجه) چون به نسبت کتابهای حدیثی دیگر روایات ‏صحیح بیشتری دارند به عبارتی مجموع احادیث صحیح در آنها بر مجموع احادیث ضعیف غالبتر است لذا ‏آنها را نیز جزو کتابهای صحیح محسوب کرده اند، وگرنه کتابهای سنن اربعه (سنن ترمذی، ‏ابوداود، نسائی و ابن ماجه) در مرتبه ی پایین تر از صحیحین قرار دارند، یعنی احادیث ضعیف در آن چهار کتاب یافت می شود، و اینگونه نیست که کل احادیث آن چهار کتاب صحیح و مقبول باشند، برای همین است که محدثین اهل سنت اقدام به پالایش و تخریج احادیث آن چهار کتاب کرده اند و احادیث صحیح را از ضعیف جدا نموده اند، مثلا علامه ناصرالدین البانی رحمه الله که از محدثین سرشناس اهل سنت است بر تک تک آن چهار کتاب تحقیق کرده اند و در نهایت کار، احادیث صحیح و ضعیف آنها را مشخص کرده اند و آنها را در کتابهای جدا گانه ای با عناوین (صحیح نسائی و ضعیف نسائی، صحیح ترمذی و ضعیف ترمذی، صحیح ابوداود و ضعیف ابوداود، صحیح ابن ماجه و ضعیف ابن ماجه) قرار داده اند که خوشبختانه امروز در بازار موجود است.

 

خلاصه اینکه: کتب سته شامل شش کتاب حدیثی هستند که دو کتاب از آنها (یعنی بخاری و مسلم) صحیح هستند و بنام (صحیحین) مشهورند، می ماند چهار کتاب (ترمذی، ‏ابوداود، نسائی و ابن ماجه) که آن کتابها بمانند صحیحین نیستند و لذا احادیث ضعیف کمی هم ندارند! ولی از آنجائیکه مجموع احادیث صحیح آنها از مجموع احادیث ضعیفشان بیشتر است و غالبیت با احادیث صحیح هستند، از اینرو بر وجه غالبیت، آنها را «صحاح ستة» نیز نامیده اند، پس کلمه ی "صحاح" نباید این توهم را ایجاد کند که کل احادیث آن مجموعه کتابها صحیح هستند، و اطلاق لفظ صحاح بر وجه غالب است، چرا که غالب آنچه که در آن مجموعه کتب آمده صحیح هستند.

نکته: در مورد اینکه آیا کل احادیث بخاری و مسلم صحیح هستند یا خیر، به فتوای (6074) مراجعه کنید.

 

والله اعلم

وصلی الله وسلم علی محمد وعلی آله وأصحابه والتابعین لهم بإحسان إلی یوم الدین

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com

 

    منبع: سايت جامع فتاواي اهل سنت و جماعت IslamPP.Com

 

نصیحت و حکمت

قال یعقوب بن المسیب: دخل المطلب بن حنظب علی سعید بن المسیب فی مرضه وهو مضطجع فسأله عن حدیث، فقال: أقعدونی فأقعدوه، قال: «إنی أکره أن أحدث حدیث رسول الله صلی الله علیه وسلم وأنا مضطجع». الحلیة الأولیاء؛ أبی نعیم اصفهانی

یعقوب پسر مسیب می گوید: مطلب بن حنظب به عیادت سعید بن مسیب رفت و دید که او بر پهلو خوابیده است، مطلب از وی درباره حدیثی پرسید، سعید گفت: مرا بنشانید، او را نشاندند، سپس فرمود: «من ناپسند می دانم که در حالت خوابیده حدیث رسول خدا صلی الله علیه وسلم را بازگو نمایم».

 

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.