آیا کسی که منکر یک حدیث یا کل احادیث صحیح شود کافر شمرده میشود؟
آیا کسی که منکر یک حدیث یا کل احادیث صحیح شود کافر شمرده میشود؟ موضوع: علوم حدیث تاریخ انتشار: 2013-07-31 | بازدید: 1256

سوال من در باره ‏منکرین سنت واحادیث می باشد. آیا کسی که منکر یکی از احادیث رسول الله صلی الله علیه والسلام ‏شود یا بطور کلی منکر سنت و احادیث پیامبر صلی الله علیه والسلام شود، کافر شمرده می شود یا ‏خیر؟

 

الحمدلله،

قبلا در فتوای شماره (5851) به تفصیل در خصوص حجیت احادیث، و گمراه بودن منکرین آن و حکم کسی که آنرا انکار کند سخن راندیم، پس می توانید به فتوای مذکور مراجعه کنید.

اما بطور خلاصه در اینجا کلام علامه محمد بن صالح العثیمین رحمه الله را در خصوص حکم منکر حدیث بیان می کنیم؛ ایشان فرمودند: «انکار (احادیث) گاهی همراه با تاویل است وگاهی (بدون تاویل بوده) و از روی جحد می باشد؛ اگر انکار جحد باشد به این معنا که بگوید: آری، من می دانم که رسول صلی الله علیه وسلم آن (حدیث و سخن) را فرموده ولی من آنرا انکار می کنم و نمی پذیرم، در اینصورت او کافر و مرتد از اسلام شده و نماز خواندن پشت سر وی جایز نیست.

اما اگر انکار او از روی تاویل باشد؛ در اینحالت به تاویل ی نظر می شود تا مشخص شود که آیا بر طبق قواعد زبان عرب و مصادر شریعت تاویل او سائغ (روا) است یا خیر؟ اگر تاویل او سائغ باشد در آنصورت کافر نمی شود بلکه جزو گروه مبتدعین قرار می گیرد، و نماز خواندن پشت سر او جایز است مگر آنکه در ترک نماز پشت سر او مصلحتی باشد بگونه ایکه موجب شود تا (در مورد اعتقادش) به تفکر بپردازد، و بار دیگر پشت سرش نماز خوانده شود». (پایان سخن علامه ابن عثمیمن بنقل از سایت "الاسلام سوال و جواب" تحت اشراف: شیخ محمد صالح المنجد).

پس نباید در مورد کسی که احادیث را بوسیله تاویل انکار می کند، عجله کرد و بلافاصله حکم به کفر وی داد! بلکه باید به نکاتی توجه کنیم؛ مثلا: آیا تاویلی که او دارد قابل قبول هست یا خیر؟ و لازمه ی این آنست که شخص در مورد تاویل سائغ و ناجایز معلوماتی داشته باشد و اصول و قواعد شریعت را بقدر کافی بلد باشد. همچنین توجه کند که آیا او انکار حدیث صحیح می کند یا ضعیف یا موضوع؟ و حدیثی که او انکار می کند نزد تمام محدثین ثابت شده هست یا خیر؟

آیا اگر منکر احادیث و سنت نبوی در تشریع احکام است؛ دلیلش تاویل بردار هست یا از روی جحد است؟ و .. درباره مبحث تاویل به فتوای (5848) مراجعه کنید.

توجه به این نکات ضروری است تا مبادا حکم به تکفیر شخصی داده شود، هرچند حداقل حکم شخصی که منکر حجیت احادیث است، مبتدع بودن و گمراه بودنش است. چرا که کسی که احادیث رسول خدا صلی الله علیه وسلم را رد می کند، در حقیقت وحی الهی را رد کرده است، زیرا وحی الهی بر دو نوع است: اول: آیات قرآن که کلام خداست و بر پیامبر صلی الله علیه وسلم نازل شده، و دوم: فرمایشات پیامبر صلی الله علیه وسلم که بر وجه تشریع فرموده اند نیز جز شامل وحی است و بنحوی مورد تایید پروردگار هستند، چنانکه قرآن کریم می فرماید:

«‏وَمَا یَنطِقُ عَنِ الْهَوَی * إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْیٌ یُوحَی» (نجم 3 - 4).‏

یعنی: و هرگز از روی هوای نفس سخن نمی‏گوید، آنچه می‏گوید چیزی جز وحی که بر او نازل شده ‏نیست.‏

پس بر طبق این آیه ی مبارکه اقوال پیامبر صلی الله علیه وسلم همانند قرآن است؛ البته از این جهت که ‏مصدر هر دو (قرآن و سنت) وحی از سوی خداست و با این تفاوت که قرآن هم لفظ و هم معنای آن ‏وحی است ولی سنت فقط معنی آن داخل در وحی است.‏

امام سیوطی در رساله ‏"مفتاح الجنة فی الاحتجاج بالسنة" ‏می گوید: «بدانید – خدا به شما رحم کند- هرکسی که حدیث پیامبر صلی الله علیه وسلم را انکار کند، چه قولی باشد یا فعلی، بشرطیکه آن حدیث بر طبق اصول شرعی معروف، حجت باشد، در آنصورت آن شخص کافر شده و از دایره اسلام خارج می گردد، و با یهود و نصاری و یا با هر فرقه کافر دیگری که خدا بخواهد محشور می شود».

 

والله اعلم

وصلی الله وسلم علی محمد وعلی آله وأصحابه والتابعین لهم بإحسان إلی یوم الدین

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com

 

    منبع: سايت جامع فتاواي اهل سنت و جماعت IslamPP.Com

 

نصیحت و حکمت

حدثنا یحیی ابن یمان، قال: سمعت سفیان الثوری، یقول: «الأعمال السیئة داء، والعلماء دواء، فإذا فسد العلماء فمن یشفی الداء؟». "حلیة الأولیاء وطبقات الأصفیاء" حافظ أبو نعیم اصفهانی.

یحیی بن یمان می گوید: شنیدم که سفیان ثوری می فرمود: «اعمال و کارهای بد و زشت درد هستند و علماء دوای آن دردها هستند، هرگاه علماء فاسد شدند پس چه کسی دردها را درمان کند؟».

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.