توضیحی پیرامون روایاتی که تاریخ وقوع قیامت را بیان می کنند
توضیحی پیرامون روایاتی که تاریخ وقوع قیامت را بیان می کنند موضوع: معاد و روز قیامت تاریخ انتشار: 2013-08-01 | بازدید: 1015

لطفا روایاتی که متون دینی وجود دارند و به ظاهر تاریخ وقوع قیامت را بیان می‌کنند، توضیح دهید که منظور چیست؟

 

الحمدلله،

زمان برپایی قیامت پنهان است و غیر از خداوند کسی دیگر آن را نمی‌داند، اما وجود روایاتی در متون دینی که به گمان بعضی‌ها تاریخ وقوع قیامت را بیان می‌کنند، مسأله را با اشکالاتی مواجه ساخته است. بعضی از این احادیث به دلیل صحیح نبودن شایان توجه نیستند و توان مقابله با نصوص صریح و صحیح را ندارند و برخی دیگر از روایات هر چند صحیح هستند، ولی در اثبات زمان وقوع قیامت صریح و روشن نیستند تا به معارضه با نصوص صریح بر آیند.

از جمله احادیث باطل، دروغ و مخالف با نص صریح قرآن، بنابر گفته علامه ابن قیم حدیثی است که در آن چنین آمده است: مقدار عمر دنیا هفت هزار سال است و ما در هزاره هفتم آن قرار داریم.

امام ابن قیم در " المنار المنیف ص (80) " می‌فرماید: این روایت دروغی است آشکار، چون بنا به این روایت از عمر زمین تا این لحظه ـ دوران حیات امام ابن قیم ـ صد و پناه و یک سال باقی مانده است، ولی قرآن می‌فرماید: «یَسْأَلُونَکَ عَنِ السَّاعَةِ أَیَّانَ مُرْسَاهَا قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِندَ رَبِّی لاَ یُجَلِّیهَا لِوَقْتِهَا إِلاَّ هُوَ ثَقُلَتْ فِی السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ لاَ تَأْتِیکُمْ إِلاَّ بَغْتَةً یَسْأَلُونَکَ کَأَنَّکَ حَفِیٌّ عَنْهَا قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِندَ اللّهِ وَلَکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لاَ یَعْلَمُونَ» الأعراف: ١٨٧

 (راجع به قیامت از تو می‌پرسند و می‌گویند: در چه زمانی (دنیا به پایان می‌رسد و) قیامت رخ می‌دهد؟ بگو: تنها پروردگارم از آن آگاه است، و کسی جز او نمی‌تواند در وقت خود آن را پدیدار سازد (و از پایان این جهان و سرآغاز آن جهان مردمان را بیاگاهاند. اطّلاع از هنگامه قیامت) برای (ساکنان) آسمانها و زمین سنگین و دشوار است (و هرگز دانش ایشان بدان نمی‌رسد). قیامت ناگهانی به وقوع می‌پیوندد و بر سرتان می‌تازد. از تو می‌پرسند: انگار تو از (شروع) قیامت باخبری‌؟ بگو: اطّلاع از آن، خاصّ یزدان است، ولیکن بیشتر مردمان (این مسأله و فلسفه آن را چنان که باید) نمی‌دانند. ‏)

از جمله شواهدی که دال بر دروغ بودن این حدیث می‌باشد، این است که هزاره هفتم مدت چهارصد سال است سپری شده است، ولی هنوز بسیاری از علامات قیامت تحقق نیافته است.

از جمله احادیث صحیحی که بر تعیین تأریخ قیامت دلالت نمی‌کند، ولی از آن سوء استفاده شده، حدیثی است که امام مسلم آن را از حضرت جابر بن عبدالله نقل کرده است. جابر بن عبدالله رضی الله عنه می‌گوید: یک ماه پیش از رحلت رسول الله صلی الله علیه وسلم از وی شنیدم که فرمود:  (تَسْأَلُونِی عَنْ السَّاعَةِ وَإِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللَّهِ وَأُقْسِمُ بِاللَّهِ مَا عَلَی الْأَرْضِ مِنْ نَفْسٍ مَنْفُوسَةٍ تَأْتِی عَلَیْهَا مِائَةُ سَنَةٍ)

(درباره قیامت سوال می‌کنید، بی‌گمان تأریخ دقیق آن نزد خداوند است، سوگند یاد می‌کنم که هیچ انسان متولد شده و زنده امروز تا صد سال دیگر باقی نمی‌ماند.) جامع الاصول (7890). 

در صحیحین از عبد الله بن عمر رضی الله عنه روایت شده که رسول الله صلی الله علیه وسلم در روزهای پایانی زندگی‌اش روزی برای ما امامت کرد، بعد از اقامة نماز و سلام دادن فرمود: (أَرَأَیْتَکُمْ لَیْلَتَکُمْ هَذِهِ فَإِنَّ عَلَی رَأْسِ مِائَةِ سَنَةٍ مِنْهَا لَا یَبْقَی مِمَّنْ هُوَ عَلَی ظَهْرِ الْأَرْضِ أَحَدٌ)

 (آیا به شما خبر ندهم، کسانی که امروز روی زمین زنده هستند، تا صد سال دیگر هیچ کدام زنده نخواهند ماند.) جامع الاصول (7891).

با تأمل و تفکر در این دو حدیث متوجه می‌شویم که هدف رسول الله صلی الله علیه وسلم از این کلمات خبر دادن درباره وقوع قیامت نبوده است، بلکه منظور ایشان رسیدن به اتمام قرن مذکور بوده است، یعنی هرکس در زمان ادای کلام زنده باشد، تا صد سال دیگر زنده نخواهد ماند. بی‌گمان حضرت ابن عمر رضی الله عنه مفهوم صحیح این حدیث را خوب درک کرده بود و زمانی که مردم درباره این حدیث دیدگاه‌های مختلفی داشتند، ‌آنان را نیز به معنی و مفهوم صحیح این حدیث راهنمایی نموده است. در سنن ترمذی و سنن ابی داود آمده است: وقتی مردم درباره حدیث مذکور دچار اشتباه و غلط شدند و از آن چنین استنباط کردند که از عمر زمین تنها صد سال باقی مانده است، فرمود: منظور رسول الله صلی الله علیه وسلم این بوده که مردم این قرن تا صد سال دیگر همه نابود می‌شوند. جامع الاصول (7891).

در صحیح بخاری و مسلم از عایشه رضی الله عنها روایت شده که چند عرب بادیه نشین نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم آمدند و درباره وقوع قیامت سوال می‌کردند و می‌گفتند: قیامت کی برپا می‌شود؟ رسول الله صلی الله علیه وسلم مدتی سکوت اختیار کرد و به جوان‌ترین فرد آن گروه نگاه کرد و فرمود:

(إِنْ یَعِشْ هَذَا الْغُلَامُ فَعَسَی أَنْ لَا یُدْرِکَهُ الْهَرَمُ حَتَّی تَقُومَ السَّاعَةُ) جامع الاصول: (10/389).

 (اگر این جوان زنده بماند، قبل از رسیدن به سن پیری قیامت برپا می‌شود)

در صحیح مسلم از انس رضی الله عنه روایت شده که شخصی از رسول الله صلی الله علیه وسلم سوال کرد: قیامت کی برپا می‌شود؟ رسول الله صلی الله علیه وسلم اندکی سکوت کرد، سپس به سوی پسری از قبیله «ازدشنوأة» که در محضر رسول الله صلی الله علیه وسلم بود، نگاه کرد و فرمود: (إِنْ عُمِّرَ هَذَا لَمْ یُدْرِکْهُ الْهَرَمُ حَتَّی تَقُومَ السَّاعَةُ قَالَ قَالَ أَنَسٌ ذَاکَ الْغُلَامُ مِنْ أَتْرَابِی یَوْمَئِذٍ)

(اگر این جوان زنده بماند، قبل از رسیدن به سن پیری قیامت برپا می‌شود. حضرت انس می‌گوید: آن پسر با من هم سن و سال بود.)

 منظور رسول الله صلی الله علیه وسلم از این دو حدیث مذکور، قیامت مخاطبان است نه قیامت کلی که همه جهان را فرا می‌گیرد، همانطور که هشام راوی حدیث اول آن را تفسیر کرده و هدف رسول الله صلی الله علیه وسلم را مرگ مخاطبین تلقی نموده است، چون قیامت هر انسان با مرگ او آغاز می‌شود. اینگونه پاسخ دادن رسول الله صلی الله علیه وسلم پاسخ توأم با حکمت است، چون رسول الله صلی الله علیه وسلم در این مواقع مخاطبان را به آماده شدن برای قیامت راهنمایی می‌کرد و هشدار می‌داد که قیامت نزدیک است.

 

والله اعلم

وصلی الله وسلم علی محمد وعلی آله وأصحابه والتابعین لهم بإحسان إلی یوم الدین

 

    منبع: منبع : کتاب «قیامت صغری و کبری»؛ دکتر عمر سلیمان اشقر.‏

 

نصیحت و حکمت

حدثنا یحیی ابن یمان، قال: سمعت سفیان الثوری، یقول: «الأعمال السیئة داء، والعلماء دواء، فإذا فسد العلماء فمن یشفی الداء؟». "حلیة الأولیاء وطبقات الأصفیاء" حافظ أبو نعیم اصفهانی.

یحیی بن یمان می گوید: شنیدم که سفیان ثوری می فرمود: «اعمال و کارهای بد و زشت درد هستند و علماء دوای آن دردها هستند، هرگاه علماء فاسد شدند پس چه کسی دردها را درمان کند؟».

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.