نحوه خواندن نماز عید، و حکم رفع یدین در تکبیرات آن و نماز جنازه
نحوه خواندن نماز عید، و حکم رفع یدین در تکبیرات آن و نماز جنازه موضوع: نماز جمعه و عید تاریخ انتشار: 2013-08-01 | بازدید: 946

آیا در نماز میت و یا نماز عیدین فقط در تکبیر اول رفع یدین (تکبیره الاحرام) میکنیم یا در همه تکبیر ها چون من در حدیثی خواندم که در نماز عیدین فقط در تکبیر اول دست ها را بلند میکنیم؟

 

الحمدلله،

در نماز عید سنت است که قبل از شروع فاتحه ابتدا در رکعت اول علاوه بر تکبیرة الاحرام شش تکبیر دیگر (مجموعا هفت تکبیر) و در رکعت دوم پنج تکبیر گفت و آنگاه شروع به خواندن فاتحه نمود. البته بعضی از علما گفتند: بعد از گفتن تکبیرة الاحرام آغازین نماز، هفت تکبیر دیگر بعد از آن خوانده شود، و امر واسع است.

از عایشه رضی الله عنها روایت شده که گفت: «أن رسول الله صلی الله علیه وسلم کان یکبر فی الفطر والأضحی فی الأولی سبع تکبیرات وفی الثانیة خمسا» ابوداود (1150) و البانی آنرا صحیح دانسته است.

یعنی: «رسول خدا صلی الله علیه وسلم در نماز عید فطر و قربان در رکعت اول هفت تکبیر و در رکعت دوم پنج تکبیر می گفت».

و از عمرو بن شعیب از پدرش از جدش روایت شده که گفت: «کبِّر رسول الله صلی الله علیه وسلم العید سبعا فی الأولی، ثم قرأ، ثم کبِّر فرکعوا، ثم سجد، ثم قام فکبِّر خمسا، ثم قرأ، ثم کبر فرکع، ثم سجد» ابوداود (1150) و ابن ماجه (1280).

یعنی: «رسول خدا صلی الله علیه وسلم در رکعت اول نماز عید هفت تکبیر می گفت، سپس قرائت می کرد، بعد با گفتن الله اکبر به رکوع می رفتند، سپس سجده می رفت، بعد برای رکعت دوم برمی خواست و پنج تکبیر می گفت، سپس قرائت می کرد، و با گفتن الله اکبر به رکوع می رفت و بعد سجده می بردند».

بطور کلی روش نماز عیدین بصورت زیر است :

1- بعد از نیت کردن در قلب، تکبیرة الاحرام گفته و همراه با آن مستحب است رفع یدین کرد، با گفتن تکبیرة الاحرام وارد نماز می شویم.

2- بعد از تکبیرة الاحرام، (اگر خواست دعای استفتاح بخواند وگرنه بلافاصله بعد از تکبیرة الاحرام) شش تکبیر دیگر می گوئیم، و تکبیرات بصورت زیر خوانده می شوند:

« الله اکبر، الله اکبر، الله اکبر، الله اکبر، الله اکبر، الله اکبر».

البته بعضی از فقهاء گفتند بعد از گفتن هر الله اکبر، یکی از اذکار زیر را قبل از گفتن الله اکبر بعدی بخواند :

« سُبْحَانَ اللهِ، وَالْحَمْدُ ِللهِ، وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ، وَاللهُ أَکْبَرُ ».

«اللهُ أَکْبَرُ کَبِیراً وَالْحَمْدُ للهِ کَثِیراً وَسُبْحَانَ اللهِ بُکْرَةً وَأَصِیلاً».

یعنی با این حساب چنین بخواند: بعد از تکبیرة الحرام یکی از اذکار فوق را بخواند و بعد الله اکبر دوم و بعد همان ذکر سابق را بخواند و بعد الله اکبر و بعد ذکر سابق را بخواند و.. تا مجموعا هفت تکبیر قبل از فاتحه می خواند :

( الله اکبر (تکبیرة الاحرام)، سُبْحَانَ اللهِ، وَالْحَمْدُ ِللهِ، وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ، وَاللهُ أَکْبَرُ (1) الله اکبر، سُبْحَانَ اللهِ، وَالْحَمْدُ ِللهِ، وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ، وَاللهُ أَکْبَرُ (2) الله اکبر، سُبْحَانَ اللهِ، وَالْحَمْدُ ِللهِ، وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ، وَاللهُ أَکْبَرُ (3) الله اکبر، سُبْحَانَ اللهِ، وَالْحَمْدُ ِللهِ، وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ، وَاللهُ أَکْبَرُ (4) الله اکبر، سُبْحَانَ اللهِ، وَالْحَمْدُ ِللهِ، وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ، وَاللهُ أَکْبَرُ (5) الله اکبر، سُبْحَانَ اللهِ، وَالْحَمْدُ ِللهِ، وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ، وَاللهُ أَکْبَرُ (6) الله اکبر، سُبْحَانَ اللهِ، وَالْحَمْدُ ِللهِ، وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ، وَاللهُ أَکْبَرُ (7)).

 و یا بین هر دو الله اکبر ذکر (اللهُ أَکْبَرُ کَبِیراً وَالْحَمْدُ للهِ کَثِیراً وَسُبْحَانَ اللهِ بُکْرَةً وَأَصِیلاً) را بخواند.

قابل ذکر است گفتن این الفاظ مابین هر دو تکبیر از پیامبر صلی الله علیه وسلم ثابت نشده است، اما ابن مسعود رضی الله عنه گفته: «بین کل تکبیرتین حمدلله عزوجل و ثناء علی الله» بیهقی (3/291) با اسناد حسن.

یعنی: «مابین هر دو تکبیر حمد الله عزوجل و ثنای بر او است».

و این فقهاء با استناد به سخن ابن مسعود گفتند که مابین هر دو تکبیر ذکرهای فوق خوانده شوند. در این مورد امر واسع است و کسی که آن اذکار را می خواند و کسی که نمی خواند نباید همدیگر را انکار کنند.

و نکته دیگری که قابل مطرح کردن است، این پرسش است که آیا با گفتن هر تکبیر رفع یدین شود یا فقط برای تکبیرة الاحرام رفع یدین کند؟

در این باره ما بین علما اختلاف نظر هست:

قول اول: فقط برای تکبیرة الاحرام رفع یدین کند. (رأی ثوری وروایتی از ابوحنیفه و مالک، و ابن حزم و البانی).

قول دوم : برای هر تکبیری رفع یدین نماید. (رای اکثر اهل علم بر این است از جمله شافعی و احمد و اسحاق و روایتی از ابوحنیفه و مالک).

احادیثی درباره رفع یدین پیامبر صلی الله علیه وسلم در نماز جنازه وارد شده است، اما آن احادیث صحیح نیستند، لذا حدیث صحیحی از انجام رفع یدین توسط پیامبر صلی الله علیه وسلم با گفتن این تکبیرات وارد نشده است، اما از ابن عمر رضی الله عنه ثابت است که : « یرفع یدیه فی کل تکبیرة علی الجنازة».

یعنی: «او با هر تکبیری در نماز جنازه رفع یدین می کرد» سنن بیهقی (4/44) و زاد المعاد (1/441) .

همچنین از عمر بن خطاب رضی الله عنه روایت است که: «أنه کان یرفع یدیه مع کل تکبیرة فی الجنازة والعید» سنن بیهقی (3/293) و  رفع الیدین للبخاری (110).

 یعنی: « عمر رضی الله عنه همراه با هر تکبیر در نماز جنازه و عید رفع یدین می کرد».

حال بعضی از فقهاء گفتند: ممکن نیست صحابه چیزی را به نماز بیافزایند مگر آنکه آنرا از پیامبر صلی الله علیه وسلم دیده باشند، زیرا عبادات توقیفی است و مجال اجتهاد در آن نیست، و نمی توان گفت که ابن عمر اجتهاد کرده، از اینرو رفع یدین با هر بار تکبیر در نماز جنازه و عید سنت است، و این نظر علامه ابن عثیمین رحمه الله از فقهای معاصر نیز هست. "در الشرح الممتع؛ صلاة العیدین".

نظر ما اینست که امر در این مسئله واسع است، و اگر کسی به این نتیجه رسیده که عمل ابن عمر بخاطر اتباع از سنت نبوی بوده، لذا می تواند رفع یدین کند، و کسی که به قناعت نرسیده می تواند فقط در تکبیرة الاحرام رفع یدین کند، و مناقشه بر سر این مسئله جایز نیست.

«البته گفتن تکبیرات‌ سنت است‌، پس اگر کسی سهواً یا به عمد آنها را ترک‌ کرد، نمازش باطل نمی‌شود و ابن قدامه‌ گفته است در این باره خلافی سراغ ندارم‌. شوکانی ترجیح داده است‌ که اگر کسی سهواً آن را ترک ‌کرد، نیازی به سجده سهو نیست»‌. "بنقل از فقه السنة".

3- آنگاه بعد از گفتن این تکبیرات، سوره فاتحه می خوانیم و بعد از آن سوره دیگری و سپس با گفتن الله اکبر (همراه با رفع یدین) به رکوع رفته و ... مانند دیگر نمازها ادامه می دهیم.

4- بعد از برخواستن از سجده دوم و اندکی جلوس، با گفتن الله اکبر برای رکعت دوم برخواسته و همانند رکعت نخستقبل از شروع فاتحه تکبیر می گوئیم با این تفاوت که پنج بار تکبیر خواندن سنت است :

« الله اکبر، الله اکبر، الله اکبر، الله اکبر، الله اکبر».

و یا : (سُبْحَانَ اللهِ، وَالْحَمْدُ ِللهِ، وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ، وَاللهُ أَکْبَرُ (1) الله اکبر، سُبْحَانَ اللهِ، وَالْحَمْدُ ِللهِ، وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ، وَاللهُ أَکْبَرُ (2) الله اکبر، سُبْحَانَ اللهِ، وَالْحَمْدُ ِللهِ، وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ، وَاللهُ أَکْبَرُ (3) الله اکبر، سُبْحَانَ اللهِ، وَالْحَمْدُ ِللهِ، وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ، وَاللهُ أَکْبَرُ (4) الله اکبر، سُبْحَانَ اللهِ، وَالْحَمْدُ ِللهِ، وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ، وَاللهُ أَکْبَرُ (5)).

 و بعد فاتحه را خوانده و بعد سوره و بعد با گفتن الله اکبر (همراه با رفع یدین) به رکوع رفته و...

5- در نهایت تشهد خوانده و سلام می دهیم، زیرا نماز عیدین دو رکعت است.

مستحب است که در رکعت اول بعد از فاتحه سوره قاف و در رکعت دوم سوره قمر را خواند.

ابو واقد لیثی رضی الله عنه می گوید: «کانَ النبیُّ صلی الله علیه وآله وسلم یَقْرَأُ فی الْفِطْر والأضحی بقاف واقْتَرَبَتْ». أَخْرجهُ مُسْلمٌ.

یعنی: پیامبر صلی الله  علیه وسلم در نمازهای عید قربان و فطر سوره های {ق} و{اقتربت} را می خواند. مسلم روایت کرده است.

و از نعمان بن بشیر روایت است : «أن رسول الله صلی الله علیه وسلم کان یقرأ فی العیدین و فی الجمعة بسبح اسم ربک الأعلی، و هل أتاک حدیث الغاشیة». مسلم (878).

یعنی: «پیامبر صلی الله علیه وسلم در نماز دو عید و نماز جمعه سوره‌های «سبح اسم ربک الأعلی» و «هل أتاک حدیث الغاشیه» را می‌خواند».

 

والله اعلم

وصلی الله علی نبینا محمد وعلی اله وصحبه وسلم

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com

 

    منبع: سايت جامع فتاواي اهل سنت و جماعت IslamPP.Com

 

نصیحت و حکمت

قال میمون بن مهران: «إن العبد إذا أذنب ذنباً نکت فی قلبه بذلک الذنب نکتة سوداء، فإن تاب محیت من قلبه فتری قلب المؤمن مجلی مثل المرآة، ما یأتیه الشیطان من ناحیة إلا أبصره، وأما الذی یتتابع فی الذنوب فإنه کلما أذنب ذنباً نکت فی قلبه نکتة سوداء، فلا یزال ینکت فی قلبه حتی یسود قلبه، ولا یبصر الشیطان من حیث یأتیه»."حلیة الأولیاء وطبقات الأصفیاء" حافظ أبو نعیم اصفهانی.

میمون بن مهران فرمود: «هرگاه بنده ای گناهی را مرتکب شود نقطه ی سیاهی بر قلبش پدیدار می شود، ولی هرگاه توبه کرد آن نقطه سیاه از قلبش پاک می شود، پس قلب مؤمن مانند آینه روشن است، و شیطان (برای فریفتن او) جز با زیر نظر گرفتن وی (و حیله) سراغش نمی آید. اما آنکس که مدام در حال گناه است با هر گناهی که انجام می دهد نقطه ی سیاهی بر قلبش پدیدار می شود تا آنکه قلبش کاملا سیاه می گردد، و شیطان هرگاه سراغش برود نیازی به فریب و زیر نظر گرفتنش ندارد».

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.