آیا سوگند به طلاق سوگند به غیر خدا نیست؟
آیا سوگند به طلاق سوگند به غیر خدا نیست؟ موضوع: سوگند و نذر تاریخ انتشار: 2013-08-05 | بازدید: 1009

آیا سوگند به طلاق سوگند به غیر خدا نیست؟

 

الحمدلله،

سوگند خوردن جز به نام الله یا به یکی از اسماء یا صفات او تعالی جایز نیست، و هرکس بغیر آن سوگند بخورد او گناهکار است، حتی سوگند به غیر خدا شرک (اصغر) است، چنانکه ابوداود از ابن عمر رضی الله عنه از پیامبر صلی الله علیه وسلم روایت کرده که فرمود : «مَنْ حَلَفَ بِغَیْرِ اللَّهِ فَقَدْ أَشْرَکَ» أبو داود (3251).

یعنی : «هرکس به غیر نام خدا سوگند یاد کند، به راستی که شرک ورزیده است».

و باز ابوداود از ابوهریره رضی الله عنه روایت کرده که گفت : رسول خدا صلی الله علیه وسلم فرمود : «لَا تَحْلِفُوا بِآبَائِکُمْ وَلَا بِأُمَّهَاتِکُمْ وَلَا بِالْأَنْدَادِ وَلَا تَحْلِفُوا إِلَّا بِاللَّهِ وَلَا تَحْلِفُوا بِاللَّهِ إِلَّا وَأَنْتُمْ صَادِقُونَ» أبو داود (3248).

یعنی : «به پدرانتان و مادرانتان و به بتها (غیر خدا) سوگند نخورید و جز به خدا سوگند نخورید؛ و به خدا سوگند نخورید؛ مگر آنکه راست گو باشید».

اما طلاق؛ در حقیقت جزو سوگند نیست، هرچند از آن به «سوگند به طلاق» نام می برند، اما در واقع از جنس سوگند نیست، و منظور از «سوگند به طلاق خوردن» یعنی : معلق کردن طلاق به چیزی، که هدف از آن برای آنست که شخص می خواهد نفس خویش را به انجام کاری تشویق کند، یا از انجام کاری بازدارد، یا قصد تکذیب و یا تصدیق چیزی را دارد، مثلا می گوید : طلاق همسرم واقع شود اگر با فلانی سخن گفتم! در اینجا طلاق معلق شده به سخن گفتن با فلانی، در واقع گوینده با این سخن خود قصد دارد خود را از سخن گفتن با فلانی بازدارد، لذا این لفظ را بر زبان جاری می کند تا بقول خویش بر تصمیمش پایدار بماند! چون اگر بخواهد خلاف تصمیمش عمل کند در معرض طلاق قرار می گیرد.

و از این جهت آنرا «سوگند به طلاق» نام می برند، چون متضمن تشویق یا منع نفس و یا تصدیق یا تکذیب چیزی است، از این نظر آنرا سوگند می نامند، اما در واقع از جنس سوگند نیست، لذا نمی توان آنرا سوگند بغیر خدا دانست، زیرا او نگفته : «به طلاق سوگند که چنین خواهم کرد» این جایز نیست.

اما اگر بگوید : والله با فلانی سخن نخواهم گفت، این سوگند است، و اگر خلاف آن عمل کرد باید کفاره بدهد.

و اگر بگوید : بر من طلاق باشد که با فلانی سخن نخواهم گفت، یا به همسرش بگوید : بر من طلاق باشد اگر به فلان جا بروی، یا بر من طلاق باشد نمی گذارم به مسافرت بروی ..

اینها الفاظ طلاق معلق هستند، و سوگند نام برده می شوند چون از جهتی حکم سوگند دارد، یعنی از جهت منع یا تشویق یا تکذیب یا تصدیق چیزی که در سوگند نیز وجود دارد.

و رای صحیح درباره این نوع طلاق آنست که : اگر گوینده با گفتن این الفاظ قصد و نیت انفصال زندگی و جدایی از همسرش را داشته، در آنصورت اگر خلاف سخنش عمل کند طلاق روی خواهد داد، ولی اگر گوینده قصد و نیت جدایی نداشته بلکه به قصد منع یا تشویق خود یا همسرش چنین لفظی بر زبان آورده باشد، حکم سوگند دارد و اگر خلاف آن عمل شود طلاقی روی نخواهد داد ولی باید کفاره سوگند بدهد، و این رای برگزیده شیخ الاسلام ابن تیمیه و ابن قیم و علامه ابن باز نیز می باشد.

و این تناقضی با این گفته ما ندارد که می گوئیم : سوگند به غیر الله جایز نیست، زیرا این یک چیز و آن چیز دیگری است، سوگند به غیر خدا مانند این الفاظ است که شخصی بگوید : به جناب شیخ قسم! به حیات فلانی قسم! به خاک قبر فلانی قسم، به کعبه قسم، به دینم قسم! و امثال اینها که سوگند به غیر الله هستند، اما آن دیگری در واقع طلاق معلق است، و جزو سوگند (در معنی حقیقی آن) به غیر خدا نیست، ولی از این معنا که شخص با گفتن آن قصد منع یا تشویق نفس خویش و یا تصدیق و تکذیب چیزی را دارد سوگند نام برده شده است. مثلا وقتی می گوید : بر من طلاق باشد که با فلانی سخن نمی گویم، گویا می خواهد بگوید : والله با فلانی سخن نمی گویم، لذا از این جهت که می خواهد نفس خویش را منع کند که با فلانی سخن بگوید، شبیه سوگند است یعنی حکم آنرا دارد نه اینکه از جنس سوگند باشد، و وقتی می گوئیم حکم سوگند دارد، یعنی : اگر خلاف سخنش عمل کرد باید کفاره سوگند بدهد.

نگاه کنید به : "فتاوی نور علی الدرب" (1/181 – 183) شیخ عبد العزیز بن باز رحمه الله.

 

والله اعلم

وصلی الله علی نبینا محمد وعلی اله وصحبه وسلم

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com

 

    منبع: سايت جامع فتاواي اهل سنت و جماعت (IslamPP.Com)

 

نصیحت و حکمت

حدثنا یحیی ابن یمان، قال: سمعت سفیان الثوری، یقول: «الأعمال السیئة داء، والعلماء دواء، فإذا فسد العلماء فمن یشفی الداء؟». "حلیة الأولیاء وطبقات الأصفیاء" حافظ أبو نعیم اصفهانی.

یحیی بن یمان می گوید: شنیدم که سفیان ثوری می فرمود: «اعمال و کارهای بد و زشت درد هستند و علماء دوای آن دردها هستند، هرگاه علماء فاسد شدند پس چه کسی دردها را درمان کند؟».

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.