حکم سوگند خوردن در خرید و فروش
حکم سوگند خوردن در خرید و فروش موضوع: سوگند و نذر تاریخ انتشار: 2013-08-05 | بازدید: 1001

از علمای هیئت دائمی افتاء سوال شد : آیا سوگند خوردن در خرید و فروش جایز است، اگر شخص صادق باشد؟

 

الحمدلله،

«سوگند خوردن در خرید و فروش مطلقا مکروه است، چه دروغ باشد یا راست، ولی اگر در سوگندش دروغ بگوید کراهیت آن تحریمی (حرام) است، و گناه آن بزرگتر و عذابش شدیدتر است، و این همان سوگند دروغ است، این کار شاید موجب رواج اجناسش شود اما در واقع برکت معامله و سود را می برد، چنانکه ابوهریره رضی الله عنه می گوید : شنیدم که رسول خدا صلی الله علیه وسلم می فرمود : «الْحَلِفُ مُنَفِّقَةٌ لِلسِّلْعَةِ مُمْحِقَةٌ لِلْبَرَکَةِ». بخاری (2087).

یعنی: «سوگند دروغ، باعث (گرمی بازار و) فروش کالا می شود ولی خیر و برکت آن را از بین می برد». این حدیث را بخاری و مسلم هر دو روایت کرده اند.

 و از ابوذر رضی الله عنه از پیامبر صلی الله علیه وسلم روایت است که فرمود : «ثَلاَثَةٌ لاَ یُکَلِّمُهُمُ اللهُ یَوْمَ القِیَامَةِ، وَلاَ یَنْظُرُ إلَیْهِمْ، وَلاَ یُزَکِّیِهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلیمٌ». قَالَ: فَقَرَأَهَا رَسُولُ اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ ثَلاَثَ مِرَارٍ. قَالَ أَبُو ذرٍ: خَابُوا وَخَسِرُوا، مَنْ هُمْ یَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ: «الْمُسْبِلُ، والْمَنَّانُ، وَالْمُنْفِقُ سِلْعَتَهُ بالْحَلِفِ الکَاذِبِ». مسلم (106).

یعنی: «سه نفر هستند که در روز قیامت خداوند با آنان صحبت نمی‌کند و به آنها نگاه (رحمت) نمی‌کند و آنان را پاکیزه و رستگار نمی‌نماید و عذاب دردناکی برای آنها فراهم می‌باشد»؛ ابوذر رضی الله عنه می‌گوید: پیامبر صلی الله علیه وسلم سه مرتبه این جمله را تکرار فرمودند، ابوذر گفت: بدبخت و زیانکار شدند. ای رسول خدا! آنان چه کسانی هستند؟ فرمودند: «کسی که (شلوارش) را دراز کند و فرو گذارد؛ کسی که بر آن شخص که به او احسان کرده است، منت بگذارد؛ کسی که جنس خود را با سوگند دروغ بفروشد».

اما برای خرید و فروش سوگند راست بخورد، سوگند او کراهیت تنزیهی (غیر حرام) است؛ زیرا این سوگند باعث بازارگرمی اجناسش می شود، و موجب ترغیب شدن (مشتری به خرید) آن می گردد و این کار با زیاد سوگند خوردن انجام شده است، حال آنکه الله متعال می فرماید : « إِنَّ الَّذِینَ یَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَیْمَانِهِمْ ثَمَناً قَلِیلاً أُولَئِکَ لا خَلاقَ لَهُمْ فِی الآخِرَةِ وَلا یُکَلِّمُهُمُ اللَّهُ وَلا یَنْظُرُ إِلَیْهِمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وَلا یُزَکِّیهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ » (آل عمران 77).

یعنی : « کسانی که پیمان الهی و سوگندهای خود را به بهای ناچیزی می‏فروشند، آنها بهره‏ای در آخرت نخواهند داشت؛ و خداوند با آنها سخن نمی‏گوید و به آنان در قیامت نمی‏نگرد و آنها را (از گناه) پاک نمی‏سازد؛ و عذاب دردناکی برای آنهاست».

و می فرماید : «وَاحْفَظُواْ أَیْمَانَکُمْ» (مائده 89). یعنی : «و سوگندهای خود را حفظ کنید».

و باز می فرماید : « وَلاَ تَجْعَلُواْ اللّهَ عُرْضَةً لِّأَیْمَانِکُمْ» (بقره 224).

یعنی : « خدا را در معرض سوگندهای خود قرار ندهید».

و از ابوقتاده انصاری سلمی روایت شده که او شنید که رسول خدا صلی الله علیه وسلم فرمودند : « إِیَّاکُمْ وَکَثْرَةَ الحلِفِ فی الْبَیْع، فَإِنَّهُ یُنَفِّقُ ثُمَّ یَمْحَقُ». یعنی : « از زیاد سوگند خوردن در فروش بپرهیزید، زیرا این کار تجارت را رواج می دهد و سپس محو می کند».

"فتاوی اللجنة الدائمة للبحوث العلمیة والإفتاء" (13/8) .

 

    منبع: سايت جامع فتاواي اهل سنت و جماعت (IslamPP.Com)

 

نصیحت و حکمت

قال عمر رضی الله عنه: «إن الناس لیؤدون إلی الإمام ما أدی الإمام إلی الله، وإن الإمام إذا رتع رتعت الرعیة». "موسوعة فقه عمر بن الخطاب" د. محمد قلعجی؛ ص 146.‏

امیرالمؤمنین عمر بن خطاب رضی الله عنه فرمودند: «مردم به همان اندازه از رهبر و پیشوای خود حرف شنوی خواهند داشت که او از خدای خود داشته باشد و اگر حاکم رفاه طلب باشد، رعیت نیز رفاه طلب خواهد شد».

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.