خطر تکفیر بر آینده امت اسلامی
خطر تکفیر بر آینده امت اسلامی موضوع: تکفیر تاریخ انتشار: 2013-11-14 | بازدید: 3270

خطر تکفیر بر آینده امت اسلامی

نویسنده: أحمد بن عبد العزیز بن محمد التویجری

ترجمه: حامد مشکوة

إن الحمد لله نحمده ونستعینه ونستغفره، ونعوذ بالله من شرور أنفسنا ومن سیئات أعمالنا، من یهده الله فلا مضل له، ومن یضلل فلا هادی له، وأشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شریک له وأشهد أن محمداً عبده ورسوله.

یَاأَیُّهَا الَّذِینَ ءَامَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلا تَمُوتُنَّ إِلا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ

یَاأَیُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّکُمُ الَّذِی خَلَقَکُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالا کَثِیرًا وَنِسَاءً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِی تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالأَرْحَامَ إِنَّ اللَّهَ کَانَ عَلَیْکُمْ رَقِیبًا

یَاأَیُّهَا الَّذِینَ ءَامَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلا سَدِیدًا یُصْلِحْ لَکُمْ أَعْمَالَکُمْ وَیَغْفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُمْ وَمَنْ یُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ فَازَ فَوْزًا عَظِیمًا

أما بعد:

فإن أصدق الحدیث کتاب الله، وأحسن الهدی هدی محمد - صلی الله علیه وسلم -، وشر الأمور محدثاتها، وکل محدثةٍ بدعةٍ، وکل بدعةٍ ضلالةٍ، وکل ضلالةٍ فی النار، وبعد...

تکفیر بدون علم وآگاهی وعجولانه پدیده ای است که شر عظیم وخطربزرگی از آن ساطع می شود وعواقب ناگوار و دردناکی را برای امت اسلامی به بار می آورد.

کسی که در وجود او ذره ای تقوی وعلم باشد در تکفیر عجله نمی کند زیرا تکفیر عواقب ناخوشایند و زشتی را در پی دارد طوریکه علامة شوکانی رحمه الله می فرماید: (وهاهنا تسکب العبرات، ویناح علی الإسلام وأهله بما جناه التعصب فی الدین علی غالب المسلمین من الترامی بالکفر، لا لسنةٍ، ولا لقرآنٍ ، ولا لبیان من الله ، ولا لبرهان، بل لمٌا غلتْ به مراجل العصبیة فی الدین، وتمکن الشیطان الرجیم من تفریق کلمة المسلمین لقٌنهم إلزامات بعضهم لبعض بما هو شبیه الهباء فی الهواء، والسراب بقیعة، فیا لله وللمسلمین من هذه الفاقرة التی هی من أعظم فواقر الدین، والرزیة التی ما رزیء بمثلها سبیل المؤمنین... والأدلة الدالة علی وجوب صیانة عرض المسلم واحترامه یدل بفحوی الخطاب علی تجنب القدح فی دینه بأی قادح، فکیف إخراجه عن الملة الإسلامیة إلی الملة الکفریة، فإن هذه جنایة لا تعدلها جنایة، وجرأة لا تماثلها جرأة، وأین هذا المجتریء علی تکفیر أخیه من قول الرسول صلی الله علیه وسلم(المسلم أخو المسلم، لا یظلمه ولا یسلمه» وقوله صلی الله علیه وسلم: «سباب المسلم فُسُوق وقٍتالُهُ کُفْر))، وقوله صلی الله علیه وسلم( إنٌ دِماءَکم وأموالکم وأعراضکم علیکم حرام).[1]یعنی: (اشک ها می ریزد و بر اسلام ومسلمانان ناله افسوس سرداده می شود بخاطر تعصب-نادرست- در دین که براکثر مسلمین سایه افکنده که همانا متهم کردن یکدیگر به کفری است که نه ازسوی سنت ونه از سوی قرآن ونه بصورت بیانی ازجانب خداوند ونه از طریق دلیل قاطعی ثابت نشده است بلکه وقتی دیگ های تعصب-نادرست-در دین جوشید وشیطان رانده شده توانست صف مسلمین را ازهم بپاشاند کلماتی –ازقبیل کافروفاسق ومبتدع-را که مانند غبار در هوا وسراب در سرزمین خشک است را به آنان یاد داد تایکدیگر را باآن کلمات مورد اتهام قرار دهند، پناه برخدا از این بلایی که از بزرگ ترین بلاهای دین است واز این مصیبتی که همانند آن در مسیر مؤمنان قرار نگرفته است...وشواهدی که دلالت بر حفظ وحرمت آبروی مسلمان دارد، محتوای شان دلالت بر اجتناب کردن از هر بی حرمتی به هرشکلی نسبت به دین او دارد پس با این وضعیت خارج کردن او از دین اسلام وداخل کردنش در دین کفر چگونه می باشد؟ این جنایتی است که هیچ جنایتی مانند آن نیست وگستاخی وجراتی است که همتا ندارد وکسی که چنین جراتی را در تکفیر برادرش به خرج می دهد درکجای  این کلام رسول الله صلی الله علیه وسلم واقع شده است که می فرماید: (المسلم أخو المسلم لایظلمه ، ولایسلمه...)[2]یعنی: ( هر مسلمان برادر مسلمان دیگر است به او ظلم نمی کند وتنهایش نمی گذارد...) واز عبدالله بن مسعود رضی الله عنه روایت است رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: (سبابُ المسلم فسوقٌ ، وقتاله کفر)[3]یعنی: (ناسزا گفتن به مسلمان فسق وجنگیدن با او کفر است) واز ابوبکرة رضی الله عنه روایت است رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید: (إنٌ دِماءَکم وأموالکم وأعراضکم علیکم حرام)[4]یعنی: (خون ها واموال وآبروهایتان دربینیکدیگر مانند امروز(عیدقربان)دراین ماه، دراین سرزمین بریکدیگر حرام است).

احادیثی که بطور ویژه دلالت بر خطرناک بودن تکفیر مسلمانان دارد بسیار زیادند که در زیر به برخی ازآنها اشاره می کنیم:

1-از ابن عمر رضی الله عنهما روایت است رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید: (أیما امرئ قال لأخیه : یا کافر ، فقد باء بها أحدهما ان کان کما قال والارجعت علیه)[5]یعنی: (هرگاه کسی برادرش را کافرخطاب کند این کلمه به یکی ازآنان بازخواهدگشت طوریکه اگر همانگونه که می گوید باشدهمان طور است درغیر این صورت به خود او برمی گردد).

2- وازابوذر رضی الله عنه روایت است از رسول الله صلی الله علیه وسلم شنید می فرمود: (مَنْ دَعَا رَجُلاً بِالْکُفْرِ أَوْ قَالَ عَدُوَّ اللَّهِ وَلَیْسَ کَذَلِکَ إِلاَّ حَارَ عَلَیْهِ)[6]یعنی: (وهرکس به شخصی کافریادشمن خدا بگوید و اوچنین نباشد به خودش برمی گردد).

3- واز ابوذر رضی الله عنه روایت است رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: (لایرمی رجلٌ رجلاً بالفسوق ، ولا یرمیه بالکفر إلاَّ ارتدت علیه إن لم یکن صاحبه کذلک)[7]یعنی: (هرگاه کسی شخصی را به فسق وکفر متهم کند و او چنین نباشد این فسق وکفر به خود آن شخص باز می گردد).

4-و ازثابت بن ضحاک رضی الله عنه روایت است رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: (مَنْ َرَمی مُؤْمِناً بِکُفْرٍ، فهو کقَتْله)[8]یعنی: ( هرکس مؤمنی را متهم به قتل کند مانند این است که او را کشته باشد).

تکفیر یک حکم شرعی است که مرجع آن همانند هرحکم دیگری خدا و رسولش صلی الله علیه وسلم است وکسی که اسلامش بایقین ثابت شده است جز بایقین از او سلب نمی شود وبرهیچ کس جایز نیست تا یک نفر از مسلمانان را بدون اینکه دلیل واضح وصریحی از قرآن وسنت برکفرش باشد تکفیر کند زیرا در هیچ یک از احکام شریعت صدور حکم باشک وتردید جایز نیست خصوصا در باب تکفیر که بابی بسیار خطرناک است ودر صورت اشتباه در آن منجر به وقوع تبعات وآثار بسیارناگواری در فرد وجامعه خواهد شد.

گاه در قرآن وسنت مشاهده می کنیم این قول یا فعل کفر است ولی تا وقتی که اقامه حجت بر صاحب آن صورت نگرفته وشروط آن محقق نگشته وموانع آن برطرف نشده است نمی توان حکم تکفیر را صادر نمود که این شروط وموانع به شرح زیر می باشند:

اول:علم؛ مسلمانی که مرتکب قول یافعل کفری می شود باید نسبت به کفر بودن آن علم وآگاهی داشته باشد که در مقابل آن جهل قرار دارد پس هرگاه جهل فرارسد تکفیر منتفی می شود، زیرا خداوند می فرماید: (وَمَنْ یُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَیَّنَ لَهُ الْهُدَی وَیَتَّبِعْ غَیْرَ سَبِیلِ الْمُؤْمِنِینَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّی وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءَتْ مَصِیرًا) النساء115 یعنی: ( وهرکس با پیامبر دشمنی کند بعد از آنکه حقیقت وهدایت برایش روشن شد و راه ومنهج غیر مؤمنین را درپیش گیرد اورابه همان مسیری که دوست دارد راهنمایی اش می کنیم و(درنهایت) به جهنم داخلش می کنیم وجهنم چه بدجایگاهی است) پس برای کسی که نسبت به کفر بودن یا ناجایز بودن مساله ای علم ندارد نصوص تهدید ومجازات نازل نمی شود.[9]

دوم: عزم کردن در قول یا فعل کفری که منظور از آن قصد قلبی برای انجام آنها است که در مقابل آن، مانع خطا قرار دارد؛ یعنی: قول یا فعلی که صادر می شود از روی اشتباه لفظی یا بصورت غیر عمدی بوده است که این آیه بر آن دلالت دارد: (رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِینَا أَوْ أَخْطَأْنَا) البقرة/286 یعنی: ( پروردگارا ما را به سبب آنچه که فراموش کردیم ویا در آن دچار اشتباه شدیم مورد مؤاخذه قرار مده) وخداوند در جواب این دعاء می فرماید: (قد فعلت)[10]یعنی: (اجابت کردم وانجام دادم).

سوم: اختیار است که در مقابل آن مانع اکراه وجود دارد؛خداوند می فرماید: (مَنْ کَفَرَ بِاللَّهِ مِنْ بَعْدِ إِیمَانِهِ إِلَّا مَنْ أُکْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِیمَانِ)النحل106یعنی: ( کسی که بعد از ایمان آوردنش کافر می شودند- برای آنان مجازات شدیدی است-مگر کسی که از روی اجبار مرتکب کفر شود وقلبش بر ایمان استوار است).

چهارم: تاویل ناجایز(غیر سائغ)[11] که در مقابل آن مانع تاویل جایز (سائغ) قرار دارد؛ودلیل این ادعاء اتفاق صحابه رضی الله عنهم بر عدم تکفیر کسانی بود که خمر را براساس تاویلی که از این آیه قرآن نموده بودند و نوشیدن آن را به شرط ایمان وتقوی جایز دانسته بودند است: ( لَیْسَ عَلَی الَّذِینَ آَمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جُنَاحٌ فِیمَا طَعِمُوا إِذَا مَا اتَّقَوْا وَآَمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ...) المائدة/93یعنی: ( برکسانی که ایمان آورده وکارهای شایسته ای انجام داده اند گناهی بر آنان در باره آنچه که از(خمر قبل از تحریم) نوشیده اند نیست اگر تقوی پیشه کنند وکارهای شایسته ای انجام دهند...)؛ عبدالرزاق در مصنف خود با سند صحیح نقل می کند با این که خمر بصورت قطعی حرام است ولی صحابه رضی الله عنهم آنها را بخاطر وجود شبهه که همانا تاویل شان در آیه کریمه مذکور بود تکفیر شان نکردند.

کلیه مطالب فوق دلالت برآن دارد که تکفیر حکمی است که مخصوص خداوند و رسولش صلی الله علیه وسلم وکسی که در صدور این حکم بر حق نباشد این کفر به خود او باز می گردد زیرا رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: (مَنْ دَعَا رَجُلاً بِالْکُفْرِ أَوْ قَالَ عَدُوَّ اللَّهِ وَلَیْسَ کَذَلِکَ إِلاَّ حَارَ عَلَیْهِ)[12] یعنی: ( هرکس شخصی را با کفر بخواند- به او کافر بگوید-یا به او دشمن خدا بگوید وآن شخص چنین نباشد به خودش بازمیگردد)

امیدوارم این نصوص روشن وصریح راه گشای امت اسلامی در برطرف کردن هرچه سریعتر فتنه تکفیر که بندگان وجوامع را می سوزاند و مسیر دعوت را کند می کند و چهره ای نادرست از اسلامی که رسول الله صلی الله علیه وسلم برای جهانیان به ارمغان آورده است باشد.

وصلی الله علی سیدنا محمد وعلی آله واصحابه اجمعین

وآخر دعوانا أن الحمدلله رب العالمین

 

[1]- سیل الجرار4/584

[2] - صحیح بخاری حدیث2442 وصحیح مسلم حدیث 2580ازحدیث عبدالله بن عمر رضی الله عنهما

[3] - صحیح بخاری باشرح فتح الباری1/110وصحیح مسلم1/81

[4] - صحیح بخاری حدیث67

[5] - صحیح مسلم باب بیان وضعیت ایمان کسی که برادر مسلمانش را کافرخطاب کند حدیث شماره 60

[6] - صحیح مسلم حدیث61

[7] - صحیح بخاری حدیث6045

[8] - صحیح بخاری حدیث6015

[9] - البته در بعضی از موارد داشتن علم شرط تکفیر نیست، مثلا کسی که خدا و یا انبیاء را دشنام دهد یا مورد تمسخر قرار دهد، فورا کافر می شود و باید توبه کند. ضمنا خود مسئله جهل و علم در این قضیه مورد مناقشه علماء است، و قول میانه آنست که جهل گاهی عذر است و گاهی عذر نیست، برای بعضی افراد عذر است و در مورد بعضی دیگر نیست، در بعضی موارد عذر است و در برخی دیگر نیست، و این بستگی به نوع عمل یا قولی است که از شخص صادر می شود، برای تفصیل این موضوع به کتابهای مربوطه مراجعه کنید. مصحح

[10] - صحیح مسلم حدیث 200

[11] - تاویل غیرسائغ یا ناجایز عبارتست از حمل لفظ آیه بر مدلول غیرحقیقی آن بدون وجود هیچ قرینه ودلیلی

[12] - صحیح بخاری حدیث3508و6045وصحیح مسلم حدیث 61از حدیث ابوذر رضی الله عنه

 

 

    منبع: نوار اسلام

 

نصیحت و حکمت

یحیی بن یمان، قال: سمعت سفیان الثوری، یقول: الحدیث أکثر من الذهب والفضة ولیس یدرک، وفتنة الحدیث أشد من فتنة الذهب والفضة.

یحیی بن یمان گفت: شنیدم که سفیان ثوری می فرمود: « (ارزش) حدیث بیشتر از طلا و نقره است ولی محسوس نیست، و فتنه و بلای حدیث (دروغ) بیشتر از فتنه طلا و نقره است».

‏"حلیة الأولیاء وطبقات الأصفیاء" حافظ أبو نعیم اصفهانی.‏

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.