آیا کسی که در دفاع از خود مرتکب قتل می شود، قصاص می شود و ملزم به دیه و کفاره است؟
آیا کسی که در دفاع از خود مرتکب قتل می شود، قصاص می شود و ملزم به دیه و کفاره است؟ موضوع: دیه و خون بهاء تاریخ انتشار: 2013-12-26 | بازدید: 1198

پدرم در دفاع از جانش شخصی را به قتل رسانید، خانواده مقتول به دیه رضایت دادند، حالا پدرم نیز فوت کرده است، آیا پرداخت دیه و کفاره بر فرزندانش واجب است؟

 

الحمدلله،

بر مسلمان واجب است که از نفس خود و خانواده اش در مقابل متجاوزین دفاع کند، و در وحله نخست باید سعی کند از طریق سهلی دفاع کند (تا خسارت آن کمتر باشد)، اگر برای دفع متجاوز راهی جز قتل وی نباشد، در آنصورت برای او جایز است که وی را بکُشد، که در اینحالت نه بر او قصاصی هست و نه دیه و نه کفاره لازم است، زیرا شریعت به او اجازه قتل متجاوز را داده، و اگر متجاوز کشته شود در آخرت هم به آتش جهنم هشدار داده شده است، و اگر هم فرد مظلوم که در درگیری با متجاوز کشته شود در حکم شهید است ان شاء الله، و فرقی هم در این نیست که فرد متجاوز مسلمان است یا کافر ..

 از ابوهریره رضی الله عنه روایت شده که گفت : « جَاءَ رَجُلٌ إِلَی رَسُولِ اللَّهِ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ : یَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَیْتَ إِنْ جَاءَ رَجُلٌ یُرِیدُ أَخْذَ مَالِی ؟ قَالَ : فَلَا تُعْطِهِ مَالَکَ ، قَالَ : أَرَأَیْتَ إِنْ قَاتَلَنِی ؟ قَالَ : قَاتِلْهُ ، قَالَ : أَرَأَیْتَ إِنْ قَتَلَنِی ؟ قَالَ : فَأَنْتَ شَهِیدٌ ، قَالَ : أَرَأَیْتَ إِنْ قَتَلْتُهُ ؟ قَالَ: هُوَ فِی النَّارِ» مسلم ( 140 ).

یعنی : «مردی نزد پیامبر صلی الله علیه وسلم آمد و گفت ای رسول خدا به من بگو اگرکسی آمد و خواست مالم را بگیرد چکار کنم؟ فرمود : مال خود را به او نده، گفت : پس اگر با من جنگید چطور؟ فرمود با او بجنگ، گفت : اگر مرا کشت چی؟ فرمود : تو شهید هستی، گفت : اگر اورا کشتم چی؟ فرمود : او در آتش است»..

و از سعید بن زید رضی الله عنه روایت است که گفت : رسول خدا صلی الله علیه وسلم فرمود : «مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِیدٌ، وَمَنْ قُتِلَ دُونَ أَهْلِهِ فَهُوَ شَهِیدٌ، وَمَنْ قُتِلَ دُونَ دِینِهِ فَهُوَ شَهِیدٌ، وَمَنْ قُتِلَ دُونَ دَمِهِ فَهُوَ شَهِیدٌ». یعنی : «هر کس در دفاع از مالش کشته شود شهید است، و هر کس در دفاع از خانواده و ناموسش کشته شود شهید است، و هر کس در دفاع از دینش کشته شود شهید است، و هر کس در دفاع از جانش کشته شود شهید است» ترمذی (1421) و نسائی (4095) وأبو داود (4772) وصححه الألبانی فی "إرواء الغلیل" ( 708 ) .

شیخ الاسلام ابن تیمیه گفته : «سنت و اجماع متفقند که تجاوزگر مسلمان چنانچه تجاوز او جز با قتل دفع نشود پس کشته می شود (یعنی کشتنش جایز است)، هرچند مالی که می گیرد ربع دینار باشد (یعنی مال ناچیزی باشد)، چنانکه پیامبر صلی الله علیه وسلم در حدیث صحیح فرمودند : « هر کس در دفاع از مالش کشته شود شهید است، و هر کس در دفاع از ناموسش کشته شود شهید است، و هر کس در دفاع از جانش کشته شود شهید است» .. چرا که جنگیدن متجاوزگرین بوسیله سنت و اجماع ثابت شده است»"مجموع الفتاوی" ( 28 / 540 ، 541 ).

و در کتاب " الروض المربع " آمده : «و هرکسی که از ناحیه جان یا مال یا ناموسش مثل مادر یا دختر یا خواهر یا همسرش مورد تجاوز انسان یا حیوانی قرار گرفت؛ برای او – یعنی مورد تجاوز قرار گرفته – جایز است این تجاوز را با سهل ترین راهی که فکر می کنند دفع کند، پس اگر دفع تجاوز را راه سهل و (کم هزینه) ممکن بود در آنصورت استفاده از راه سخت (و پر هزینه) حرام است چون نیازی به آن نیست. اگر دفع متجاوزگر جز با قتل (او) ممکن نبود، در آنصورت می تواند متجاوزگر را بکشد، که در اینحالت ضمانی بر او نیست (یعنی دیه ندارد)؛ زیرا قتل او برای دفع شرارتش بوده است» " الروض المربع " ( ص 677).

 

نکته (1) : برای شخص مورد تجاوز قرار گرفته جایز نیست که بلافاصله اقدام به قتل متجاوزگر نماید، مگر آنکه قبلا راههای دفع تجاوز وی را بکار گرفته باشد؛ مثلا مجازات الهی را به او یادآور شده، و او را از آخرت ترسانده باشد، و از مردم طلب کمک کرده باشد، و یا از نیروهای امنیتی کمک طلبیده باشد، یا راههای مناسب دیگری را بپیماید تا شر او را دفع کند .. اما اگر ترسید که متجاوزگر هر لحظه ممکن است او را بکشد و به وی فرصت پیمودن این راهها را نمی دهد، او نیز می تواند در قتل وی درنگ نکند.

از قابوس بن مُخارق از پدرش روایت شده که : «جَاءَ رَجُلٌ إِلَی النَّبِیِّ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ : الرَّجُلُ یَأْتِینِی فَیُرِیدُ مَالِی ، قَالَ : ذَکِّرْهُ بِاللَّهِ ، قَالَ : فَإِنْ لَمْ یَذَّکَّرْ؟ قَالَ : فَاسْتَعِنْ عَلَیْهِ مَنْ حَوْلَکَ مِنْ الْمُسْلِمِینَ، قَالَ : فَإِنْ لَمْ یَکُنْ حَوْلِی أَحَدٌ مِنْ الْمُسْلِمِینَ؟ قَالَ : فَاسْتَعِنْ عَلَیْهِ بِالسُّلْطَانِ ، قَالَ : فَإِنْ نَأَی السُّلْطَانُ عَنِّی؟ قَالَ : قَاتِلْ دُونَ مَالِکَ حَتَّی تَکُونَ مِنْ شُهَدَاءِ الْآخِرَةِ أَوْ تَمْنَعَ مَالَکَ». نسائی (4081) وصححه الألبانی فی "صحیح النسائی".

یعنی : «مردی نزد رسول خدا صلی الله علیه وسلم آمد و گفت : اگر کسی آمد و خواست مالم را بگیرد (چکار کنم؟)، فرمود : خدا را به او یادآوری کن، آن مرد گفت : اگر متذکر نشد چی؟ فرمود : از مسلمانان اطراف خود کمک بخواه، گفت : اگر کسی در اطرافم نبود چی؟ فرمود : از حاکم (یا مامورین حکومتی) یاری بخواه، گفت : اگر حاکم (یا مامورین) از من دور بودند چی؟ فرمود : برای دفاع از مالت با وی بجنگ تا یا (با کشته شدنت) از شهداء محسوب شوی و یا مالت را حفظ می کنی».

 

نکته (2) : اگر می گوئیم فرد مورد تجاوز واقع شده با کشتن تجاوزگر نه قصاص می شود و نه دیه و کفاره بر او لازم است، این حکم زمانی صادر می شود که ثابت شود او متجاوزگر را در دفاع از خود یا مال یا ناموسش کشته باشد، و برای ثابت شدن آن نیاز به بیّنه دارد، مثلا شهودی به آن گواهی بدهند، و یا مثلا اولیاء مقتول اقرار کنند که قاتل برای دفاع از خود مرتکب قتل شده، و یا قرائن محکم و قوی مبنی بر صداقت وی یافت شود بعنوان مثال فرد مقتول به شرارت و فساد مشهور باشد و مثلا قاتل را در انظار مردم به قتل تهدید کرده باشد یا امثال اینها ..

شیخ محمد بن ابراهیم در این باره می گوید : «اگر این شخص به قتل اعتراف کند و مدعی شود که در دفاع از جانش اینکار را کرده ولی اولیاء مقتول وی را تصدیق نکنند (یعنی ادعایش را تکذیب کنند)؛ در اینحالت قصاص قاتل واجب است. مؤلف کتاب "الانصاف" گفته : این مذهب (حنابله) است، اما اگر مقتول به تجاوزگری و فساد معروف باشد، و قرائنی یافت شود که بر ادعای قاتل دلالت کند، صاحب "الانصاف" گفته : قصاص نمی شود چون مقتول به فساد معروف بوده، و این رأی صواب است، و به قرائن عمل می شود» "مجموع فتاوی ابن إبراهیم" (11 / 255 ، 256 ).

بر این اساس : اگر پدر شما آن مرد را در دفاع از جانش کشته باشد، چیزی بر او لازم نیست، نه دیه و نه کفاره ..

منبع : سایت (الإسلام سؤال وجواب).

 

والله اعلم

وصلی الله علی نبینا محمد وعلی اله وصحبه وسلم

 

    منبع: سایت جامع فتاوی اهل سنت (IslamPP.Com)

 

نصیحت و حکمت

قال عمر رضی الله عنه: «إن الناس لیؤدون إلی الإمام ما أدی الإمام إلی الله، وإن الإمام إذا رتع رتعت الرعیة». "موسوعة فقه عمر بن الخطاب" د. محمد قلعجی؛ ص 146.‏

امیرالمؤمنین عمر بن خطاب رضی الله عنه فرمودند: «مردم به همان اندازه از رهبر و پیشوای خود حرف شنوی خواهند داشت که او از خدای خود داشته باشد و اگر حاکم رفاه طلب باشد، رعیت نیز رفاه طلب خواهد شد».

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.