اخلاص
اخلاص موضوع: آداب و اخلاق تاریخ انتشار: 2013-06-19 | بازدید: 957

اخلاص

 

تعریف می کنند که در بنی اسرائیل مرد عابدی بود، عده ای از قومش نزد او آمده و گفتند: مردمی آنجا زندگی می کنند که درختی را پرستش کرده و به خداوند شرک می ورزند. مرد عابد بسیار خشمگین شد و تبری را به دست گرفته و راهی آن منطقه شد تا درخت را قطع نماید. در بین راه ابلیس به شکل پیرمردی کهنسال بر او ظاهر شد و پرسید: کجا می روی؟

مرد عابد پاسخ داد: می خواهم درختی را که عده ای از مردم به جای خدا می پرستند قطع کنم. ابلیس گفت: نمی گذارم آن را قطع کنی!

بین آن دو مشاجره رخ داده و عابد بر او پیروز شده و ابلیس را بر زمین افکند. ابلیس گفت: چیزی را می خواهم به تو نشان دهم که از این کار برای تو بهتر است. تو مرد فقیری هستی و مال و ثروتی نداری. از همین جا برگرد و من در عوض هر روز به تو دو دینار می دهم. مرد عابد پذیرفت و در روز اول دو دینار دریافت نمود. روز دوم هم دو دینار دیگر گرفت، ولی روز سوم دو دینار را دریافت ننمود. مرد عابد بسیار خشمگین شد و تبرش را برگرفته و گفت: باید درخت را قطع نمایم. ابلیس باز به صورت پیرمردی کهنسال بر او ظاهر گشت و پرسید: کجا می روی؟ مرد عابد گفت: می خواهم درخت را قطع کنم.

ابلیس گفت: نمی توانی، من جلوی تو را خواهم گرفت. آن دو با هم به مبارزه پرداخته و ابلیس مرد عابد را بر زمین انداخت. مرد عابد با تعجب پرسید: این بار چه کار کردی؟! دفعه ی پیش که من تو را بر زمین زدم! ابلیس گفت: چون بار اول بخاطر خدا خشمگین بودی و عمل تو خالص برای او بود؛ برای همین خداوند ترا از دست من محافظت نمود. اما این بار، تو بخاطر خودت و از دست دادن دو دینار خشمگین شدی و من ترا شکست داده و بر تو پیروز گشتم.

***
یکی از زنان صحابه به نام قیس از مکه بسوی مدینه هجرت نمود. مردی نیز برای ازدواج با او، و نه برای نصرت دین خداوند، هجرت کرد. پیامبر صلی الله علیه و سلم در این مورد فرمود: (إنما الأعمال بالنیات، و إنما لکل امرئ ما نوی؛ فمن کانت هجرته إلی الله و رسوله؛ فهجرته إلی الله و رسوله، و من کانت هجرته لدنیا یصِیبُها أو امرأة ینکحها (یتزوجها)؛ فهجرته إلی ما هاجر إلیه) [متفق علیه] یعنی: "همانا ثواب اعمال به نیت بستگی دارد و هر کس نتیجه ی نیت خود را درمیابد، پس کسی که هجرت او بسوی خدا و رسول او است ثواب هجرت بسوی خدا ورسولش را در می یابد و کسی که هجرتش بسوی دنیا باشد بآن میرسد یا هجرت او برای ازدواج با زنی باشد، پس هجرت او بسوی چیزیست که برای رسیدن به آن هجرت نموده است."

 

منظور از اخلاص چیست؟

اخلاص یعنی انجام هرکاری برای رضای خداوند سبحان و نه بخاطر ریا و شهرت. مسلمان خالص کاری را برای این انجام نمی دهد تا دیگران ببیند و از کارهایش تعریف و تمجید نمایند و او را بستایند.

اخلاص در هرکاری لازم است:

مسلمان باید در هر عمل خود نیت خود را پاک و خاص نماید تا از جانب خداوند متعال پذیرفته شود. خدای سبحان تنها عملی را می پذیرد که خالص بخاطر او باشد، خود او جل جلاله در کتابش می فرماید: وما أمروا إلا یعبدوا الله مخلصین له الدین حنفاء} [بینة: 5] یعنی: "و فرمان نیافته بودند جز اینکه خدا را بپرستند و در حالی که به توحید گراییده‏اند دین [خود] را برای او خالص گردانند..." و نیز: {ألا لله الدین الخالص} [زمر: 3] یعنی: "آگاه باشید آیین پاک از آن خداست..."

و پیامبر بزرگوارش صلی الله علیه و سلم می فرماید: (إن الله لا یقبل من العمل إلا ما کان له خالصًا، و ابْتُغِی به وجهُه) [نسائی] یعنی: "خداوند هیچ عملی را نمی پذیرد مگر آنکه خالص و پاک برای او بوده و بخاطر رضای او انجام شده باشد."

اخلاص یکی از صفات همیشگی مسلمان است چه خدمتکار، تاجر یا دانشجو یا هر شغل دیگری داشته باشد. خدمتکار کار خویش را بدرستی به انجام می رساند چرا که خداوند او را به دقت و درستی در کارش امر فرموده است، تاجر نیز در تجارت خویش از خدا پروا داشته و به مردم گران نمی فروشد، بلکه پیوسته به دنبال کسب سود حلال است. دانشجو در مطالعات و فراگیری درس هایش می کوشد و مقصود وی از کسب علم حصول رضای پروردگار و خدمت به مسلمانان می باشد.

اخلاص؛ خصلت پیامبران:

خداوند متعال در مورد حضرت موسی علیه السلام بیان می فرماید: {واذکر فی الکتاب موسی إنه کان مخلصًا وکان رسولاً نبیًا} [مریم: 51] یعنی: "و در این کتاب از موسی یاد کن زیرا که او پاکدل و فرستاده‏ای پیامبر بود." و خدای عزوجل حضرت ابراهیم، اسحاق و یعقوب علیهم السلام را نیز اینگونه توصیف می فرماید: {و اذکر عبادنا إبراهیم و إسحاق و یعقوب أولی الأیدی و الأبصار. إنا أخلصناهم بخالصة ذکری الدار. و إنهم عندنا من المصطفین الأخیار} [ص: 45-47] یعنی: " و بندگان ما ابراهیم و اسحاق و یعقوب را که نیرومند و دیده‏ور بودند به یادآور. ما آنان را با موهبت ویژه‏ای که یادآوری آن سرای بود خالص گردانیدیم. و آنان در پیشگاه ما جدا از برگزیدگان نیکانند."

اخلاص در نیت:
عده ای نزد پیامبر صلی الله علیه و سلم رفته و گفتند: ای پیامبر خدا! می خواهیم همراه شما برای غزوه ی تبوک بیرون بیاییم ولی توشه و اسلحه ای نداریم. پیامبر خدا صلی الله علیه و سلم نیز چیزی نداشت تا به آنان کمک نماید، بنابراین فرمود تا برگردند. این عده نیز با غم و اندوه و در حالی که از اینکه برای جهاد در راه خدا توانایی نداشتند، می گریستند بازگشتند. خداوند عزوجل در حق آنان آیات قرآنی را نازل نمود برای آنکه تا روز قیامت آن را بخوانند: {لیس علی الضعفاء و لا علی المرضی و لا علی الذین لا یجدون ما ینفقون حرج إذا ما نصحوا لله و رسوله ما علی المحسنین من سبیل و الله غفور رحیم. و لا علی الذین إذا ما أتوک لتحملهم قلت لا أجد ما أحملکم علیه تولوا و أعینهم تفیض من الدمع حزنًا ألا یجدوا ما ینفقون.} [توبة: 91-92]

یعنی: "بر ناتوانان و بر بیماران و بر کسانی که چیزی نمی‏یابند [تا در راه جهاد ] خرج کنند در صورتی که برای خدا و پیامبرش خیرخواهی نمایند هیچ گناهی نیست [و نیز] بر نیکوکاران ایرادی نیست و خدا آمرزنده مهربان است. و [نیز] گناهی نیست بر کسانی که چون پیش تو آمدند تا سوارشان کنی [و] گفتی چیزی پیدا نمی‏کنم تا بر آن سوارتان کنم برگشتند و در اثر اندوه از چشمانشان اشک فرو می‏ریخت که [چرا] چیزی نمی‏یابند تا [در راه جهاد] خرج کنند."
وقتی رسول خدا صلی الله علیه و سلم عازم جنگ شد به یارانش فرمود: : (إن أقوامًا بالمدینة خلفنا ما سلکنا شِعْبًا و لا وادیا إلا و هم معنا فیه (یعنی یأخذون من الأجر مثلنا)، حبسهم (منعهم) العذر) [صحیح بخاری] معنی حدیث: " همانا، در مدینه کسانی را ترک نمودیم که هیچ راه کوهستانی و هیچ وادی را طی نکردیم مگر اینکه آنان با ما بودند(یعنی به اندازه ی ما پاداش می گیرند) و جز عذر، آنها را چیزی از همراهی با ما باز نداشت."

 

اخلاص در عبادت:

خداوند متعال نه طاعت و نه عبادتی را انسان نمی پذیرد مگر آنکه خالص برای او بوده باشد. پیامبر صلی الله علیه و سلم در حدیث قدسی از پروردگار رب العزة، روایت فرموده اند: (أنا أغنی الشرکاء عن الشرک، من عمل عملا أشرک فیه معی غیری، ترکتُه و شرکَه) [مسلم] یعنی: " خداوند تعالی می فرماید: من بی نیازترین شرکاء از شرک می باشم. آنکه عملی انجام دهد که غیرم را در آن با من در نظر داشته باشد، خودش و شرکش را فرو می گذارم."

انسان مسلمان در نماز روی دل بسوی پروردگار جهانیان دارد و آن را با خشوع و آرامش و وقار بجای می آورد. مسلمان به امید به پاداش خداوند روزه می گیرد و نه برای آنکه مردم بگویند: فلان کس نماز می گزارد، زکات می دهد، روزه می گیرد و ... بلکه تمام کارهایش را بخاطر خوشنودی پروردگار خود انجام می دهد.

 

اخلاص در جهاد:

مسلمان در جهاد در راه خدا، نیتی جز دفاع از دین خود و برافراشتن کلمة الله و دفاع از سرزمین خود و از مسلمانان نداشته و هرگز نیت او این نخواهد بود که مردم بگویند چقدر مرد قهرمان و شجاعی است. مردی پیش پیامبر صلی الله علیه و سلم آمده و گفت: ای پیامبر خدا، من در مواقعی در جنگ خوشنودی خدا را در نظر داشته و در عین حال دوست دارم دیگران کارزار مرا ببینند(یعنی: از شجاعت من باخبر شوند). پیامبر صلی الله علیه و سلم پاسخی نداد تا آنکه این آیه نازل گشت: {فمن کان یرجوا لقاء ربه فلیعمل عملاً صالحًا و لا یشرک بعبادة ربه أحدًا} [کهف: 110] یعنی: "... پس هر کس به لقای پروردگار خود امید دارد باید به کار شایسته بپردازد و هیچ کس را در پرستش پروردگارش شریک نسازد."
یک بادیه نشین نزد رسول خدا صلی الله علیه و سلم آمده و گفت: ای رسول خدا، کسانی برای [بدست آوردن] غنایم و عده ای بخاطر یادشدن( شهرت یافتن میان مردم) مبارزه می کنند، و کسانی هم برای آن مبارزه می کنند تا مردم قدرت و جایگاه شان (شجاعت آنان) باخبر گردند، دراینصورت چه کسی در راه خدا می جنگد؟ آنحضرت صلی الله علیه و سلم فرمود: (مَنْ قاتل لتکون کلمة الله هی العُلیا فهو فی سبیل الله) [متفق علیه] یعنی: " آنکه بخاطر اعلای کلمة الله بجنگد، آن فی سبیل الله به حساب می آید."

 

پاداش مخلصان:

شیطان از مسلمان بااخلاص دور می شود و او را وسوسه نمی کند، چرا که خداوند مؤمنین مخلص را از گزند شیطان محفوظ می دارد. در قرآن کریم در نقل یک حادثه چنین آمده است که از زبان شیطان نقل می شود که: {قال رب بما أغویتنی لأزینن لهم فی الأرض و لأغوینهم أجمعین. إلا عبادک منهم المخلصین} [حجر: 39-40] یعنی: "گفت پروردگارا به سبب آنکه مرا گمراه ساختی من [هم گناهانشان را] در زمین برایشان می‏آرایم و همه را گمراه خواهم ساخت. مگر بندگان خالص تو از میان آنان را." همچنین خداوند متعال درباره ی پاداش مخلصان در آخرت می فرماید: {إلا الذین تابوا و أصلحوا و اعتصموا بالله و أخلصوا دینهم لله فأولئک مع المؤمنین و سوف یؤت الله المؤمنین أجرًا عظیمًا} [نساء: 146] یعنی: "مگر کسانی که توبه کردند و [عمل خود را] اصلاح نمودند و به خدا تمسک جستند و دین خود را برای خدا خالص گردانیدند که [در نتیجه] آنان با مؤمنان خواهند بود و به زودی خدا مؤمنان را پاداشی بزرگ خواهد بخشید."

 

مترجم: مسعود

مصدر: سایت نوار اسلام

IslamTape.Com

 

 

    منبع: سایت نوار اسلام

 

نصیحت و حکمت

قال ابن الجوزی ( تلبیس إبلیس: 447) ‏عن یحیی بن معاذ یقول: «اجتنب صحبة ثلاثة أصناف من الناس العلماء الغافلین والفقراء المداهنین والمتصوفة الجاهلین».

امام ابن جوزی در کتاب "تلبیس ابلیس" آورده: از یحیی بن معاذ نقل است که فرمود: «از صحبت سه گروه بپرهیزید: عالمان غافل، فقیران تملق گو و صوفیان جاهل».

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.