حکم نگهداری و تربیت کبوتر
حکم نگهداری و تربیت کبوتر موضوع: متفرقه تاریخ انتشار: 2013-12-26 | بازدید: 888

در مسند امام احمد روایتی نقل شده منسوب به حسن بصری که گفته : « شَهِدْتُ عُثْمَانَ یَأْمُرُ فِی خُطْبَتِهِ بِقَتْلِ الْکِلابِ، وَذَبْحِ الْحَمَامِ ». «در خطبه نماز جمعه عثمان بن عفان رضی الله عنه حضور داشتم که او امر به کشتن سگها و ذبح کبوترها می نمود». آیا معنی این آنست مه بایستی کبوتر را ذبح کنیم و تربیت نکنیم؟

 

الحمدلله،

اولا : اثر منسوب به حسن بصری رحمه الله، دارای ضعف سندی است، چنانکه محققین مسند امام احمد (شعیب الأرنؤوط - عادل مرشد و بقیه) گفتند : اسناد آن ضعیف است (1/543).

و علامه البانی در " ضعیف الأدب المفرد " (213/1301) گفته : ضعیف است.

 

دوما : چندین حدیث از پیامبر صلی الله علیه وسلم در ذم نگهداری و تربیت کبوتر وارد شده است که هیچیک از آن احادیث صحیح نیست جز یک حدیث که به درجه حسن رسیده است.

از ابوهریره رضی الله عنه روایت شده که : « أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ رَأَی رَجُلًا یَتْبَعُ حَمَامَةً فَقَالَ : شَیْطَانٌ یَتْبَعُ شَیْطَانَةً» أبو داود (4940).

یعنی : «رسول خدا صلی الله علیه وسلم مردی را دید که دنبال کبوتری می رفت، فرمود : شیطانی بدنبال شیطانی می رود».

این حدیث را ابن قیم در "زاد المعاد" (4/351) حسن دانسته، و همینطور علامه البانی در "صحیح أبی داود" و محققین مسند احمد (2/345).

علامه ‏عظیم آبادی در " عون المعبود " گفته : «آن مرد بدین جهت شیطان نامبرده شد چون از حق دور گشته بود، و به چیزی مشغول شده بود که سودی برایش نداشت، و کبوتر نیز شیطان نامیده شد زیرا موجب شده بود که آن مرد از ذکر و یاد خدا غافل شود».

علامه شوکانی می گوید : «این حدیث دلیل بر کراهیت بازی کردن با کبوتر (کفتربازی) است، و جزو سرگرمی هایی است که بدان اجازه داده نشده است، و گروهی از علماء حکم به کراهیت آن داده اند، و البته تحریم آن بعید نیست، زیرا شیطان خواندن فاعل دلیل بر آنست ..» " نیل الأوطار " ( 8 / 106 ) .

هیچ حدیث مرفوعی درباره کبوتر به صحت نرسیده جز همین حدیث که ذکر کردیم.

امام ابن قیم می گوید : «احادیث کبوتر هیچکدام صحیح نیستند» سپس حدیث سابق ابوهریره رضی الله عنه را مستثناء دانسته است. "المنار المنیف" (رقم/119).

و از جمله احادیث دروغین درباره کبوتر، این حدیث است : « عشر خصال عملها قوم لوط بها أهلکوا...وذکر منها : ولعبهم بالحمام ». یعنی : «ده خصلت و ویژگی بودند که قوم لوط به آن مشغول شدند و موجب هلاکت آنها شد : .. یکی از آنها : مشغول بازی با کبوتر بودند (کفتر باز بودند)». در سند این حدیث چند راوی کذاب وجود دارد، نگاه به : "السلسلة الضعیفة" (1233).

 

سوما : از بعضی از سلف صالح از صحابه و تابعین در ذم کبوتربازی نقل هایی وارد شده، از جمله از ابراهیم نخعی و عمر بن عبد العزیز ..

و علماء گفتند که مقصود سلف صالح از ذم کبوتربازی و تربیت آن، ذم حالتهای خاصی از آنست، مثلا :

1- کسی که به بهانه تربیت و پرورش کبوتر بر بام منازل می رود و در پی عورت مردم و خانه هایشان برمی آید.

2- کسی که با کبوترهایش موجبات آزار همسایگانش را فراهم آورد، مثلا کبوترها محصولات همسایه ها را بخورند و یا با سنگ پراکنی به کبوترهایش و افتادن سنگها به خانه همسایه آنان را اذیت کند.

3- کسی که توسط کبوترهایش، کبوتر مردم را برباید و مال خود کند.

4- کسی که با مشغول شدن به کبوترهایش از انجام واجبات و مستحبات دینی غافل شود.

شیخ الاسلام ابن تیمیه می گوید : «بازی کردن با کبوتر مورد نهی است .. کسی که با کبوترهایش بازی کند و (بدین وسیله) بر حریم مردم اشراف یابد، و یا به کبوترهایش سنگ پرتاپ کند و بر (خانه های) همسایه بیافتد، او به سبب این اعمالش تعزیر می شود تا تنبیه شود، و باید مانع او از اینکارش شد، زیرا اینکار ظلم و تجاوز بر همسایه ها است» "مجموع الفتاوی" (32/246).

علامه ابن قیم در "الطرق الحکمیة" می گوید : «بر ولی امر لازمست مانع کسانی شود که بر بام (خانه های) مردم مشغول کفتربازی هستند، زیرا آنها به این وسیله بر خانه های مردم اشراف می یابند و از عورات آنها مطلع می شوند».

بنابراین کسی که اقدام به پرورش و تربیت کبوتر می کند تا تعدادشان افزون شود و بعد آنها را بفروشد، یا گوشتشان را بخورد، یا با آنها مانوس شود، و یا دیگر نیازهای خود و مردم را با آن برطرف کند – و برای مردم مزاحمتی ایجاد نکند و او را از دینش غافل ننماید - این بلامانع است.

علامه بهوتی حنبلی می گوید : «نگهداری از کبوتر بقصد مانوس شدن با آواز آنها، یا تکثیر آنها، یا حمل نامه مباح است» "شرح منتهی الإرادات" (3/592).

امام نووی گفته : «نگهداری از کبوتر بقصد جوجه کشی، و تخم آن، و یا انس گرفتن، یا حمل نامه جایز است و کراهیتی ندارد، اما بازی کردن با کبوتر بقصد تَّطَیُّرِ (فال گرفتن با پرواز پرنده) مکروه است، و اگر بوسیله آن قمار کند شهادتش پذیرفته نیست» بنقل از "عون المعبود".

و علامه کاسانی حنفی می گوید : «کبوتربازی که کبوترهایش را به پرواز درنمی آورد، عدالت او ساقط نمی شود، و اگر چنین کند عدالتش ساقط است، زیرا با اینکارش بر عورت زنان آگاهی می یابد، و او را از انجام نماز و طاعات غافل می کند» " بدائع الصنائع " ( 6 / 269 ).

امام ابن قدامه می گوید : «کفتربازی که کبوترهایش را به پرواز درمی آورد، شهادتش قبول نیست، این قول اصحاب رأی (یعنی حنفیه) است، و شریح (قاضی) گواهی صاحب کبوتر را جایز نمی دانست، زیرا (مشغول شدن به این کار) نوعی از فرومایگی و کمبود مروت است، و با پرواز دادن آنها موجب آزار و اذیت همسایگان می شود، و بر خانه های مردم اشراف می یابد، و سنگ پراکنی می کند .. اما اگر بقصد جوجه آوری یا حمل نامه یا انس گرفتن بدان نگهداری کند بدون آنکه موجبات آزار مردم شود، شهادت او مردود نمی شود» " المغنی " ( 10 / 172 ، 173(.

منبع : سایت (الإسلام سؤال وجواب).

 

والله اعلم

وصلی الله علی نبینا محمد وعلی اله وصحبه وسلم

 

    منبع: سایت جامع فتاوی اهل سنت (IslamPP.Com)

 

نصیحت و حکمت

 

سپاس الله تعالی

 

فقیه محدث ابومطرف عبدالملک بن مروان القَنَازعی قرطبی مؤلف "تفسیر الموطأ" متوفی 413 هـ می فرماید:

"در مصر بودم و در نماز عید با مردم شرکت کردم. همه به سوی آنچه که آماده کرده بودند رفتند و من به سوی رود نیل به راه افتادم. با خود چیزی برای خوردن جز باقی مانده ی ترمسی که در خرقه ام بود، نداشتم. بر ساحل نشستم و شروع به خوردن آن کردم و پوسته هایش را به مکانی می انداختم.

با خود گفتم:

امروز که در مصر، عید است آیا کسی با حالی بدتر از حال من هم یافت می شود؟!

چیزی نگذشت که سرم را بلند کرده و به جلو خود نگاه کردم، مردی را دیدم که پوسته های ترمسی را که در آنجا انداخته بودم را بر می داشت و می خورد!

پس دانستم که آن هشداری است از سوی الله عزوجل.! پس او را سپاس گفتم.

 

[به نقل از کتاب "المغرب فی حلی المغرب" تألیف: لابن سعید المغربی الأندلسی متوفی 685 هـ، 1 – 171].

 

 

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.