آیا انسانها کاملا و در همه چیز مختار خلق شده اند؟ موضوع: قضا و قدر تاریخ انتشار: 2013-07-27 | بازدید: 622

دیشب  با چند نفر از دوستان که عده ای معتقد بودند زندگی جبر است و عده ای معتقد بودنددر زندگی جبر واختیار با هم وجود دارند و بنده که معتقد به اختیار بودم بحثهایی صورت گرفت.

آنها دلیلشان بر جبر چیزهایی بود که من نمی توانستم بپذیرم.از جمله اینکه معتقد بودند انسان مجبور است به دنیا بیاید،مجبور است بخورد تا زنده بماند و مجبور است بمیرد و من معتقد به این بودم که زندگی فرصتی است که خدا به انسان داده تا در فرصت معینی (عمر انسان) که به او میدهد او را ازفضل و نعمات خویش بهره مند کند و این منافاتی با اختیار انسان ندارد .اما انها قانع نمی شدند لطفا مرا راهنمایی کنید و نیز منابعی را در این مورد به بنده معرفی کنید.

البته یکی از آنها حرف مسخره ای زد و صفت جبار بودن خداوند را به مجبورکردن بندگان معنی کرد!

 

الحمدلله،

انسان صد در صد دارای اختیار نیست، یعنی مواردی هستند که در حوزه ی اختیار انسانها نیست، مانند زمان تولد، یا زمان مرگ، یا آنکه مذکر یا مونث بودن، و یا گاهی انسان با وجود آنکه اسباب و مسببات شرعی را برای رسیدن به هدف مورد نظرش فراهم می آورد، باز به نتیجه نمی رسد، زیرا خدا جور دیگری تقدیر کرده که اینجاست گویند حکمت الهی بر خلاف میل ما رقم خورد.

اما معمولا سنت الهی اینگونه است که انسان مختار است، او مختار است که بنشیند یا راه برود یا بخورد و بنوشد و یا درس بخواند و یا بخوابد و یا تصمیمی برای زندگیش بگیرد و آنرا عملی کند، کسی که ادعا دارد که انسان مجبور است و چنین مثال می آورد که غذا خوردن نوعی جبر است، در حقیقت غذا خوردن را جهت زنده بودن بشر به جبر تفسیر کرده است! در حالیکه تفسیر او دقیق نیست، چرا که ما می بینیم گاها افرادی در اثر غذا نخوردن (که خود با اختیار خود غذا نمی خورند) موجبات مرگ را فراهم می آورند، هرچند مرگ در دست خودشان نیست و اگر خداوند تقدیر فرماید، خواهد مرد. بلکه غذا جزو نیازهای بشری است که او دوست دارد نیازش را برآورده سازد.

البته این طرز تفکر که انسان در تمامی اموراتش مجبور است، از قدیم الایام توسط فرقه های گمراه مطرح شده است و اخیرا هم برخی از مکاتب ماتریالیستی بر این باورند که انسان در عملی که انجام می دهد مجبور است، اگر این گفته ی آنها پذیرفته شود، پس نتیجه می گیریم خود این تفکرشان هم از روی جبر بوده! و لذا آنها مجبور بوده اند که چنین فکر کنند؟! و یا با این حساب، هرکس که در جامعه جرمی مرتکب شد و به حقوق دیگران تعرض نمود، فرد مورد تجاوز واقع شده حق ندارد شکایت کند و قاضی حق ندارد بر کسی که مجبور بوده حکم صادر کند، زیرا صدور حکم بر انسان مجبور نوعی بی عدالتی و ظلم است و از این رو در جامعه هرج و مرج بوجود می آید و همه به بهانه ی جبر ، به خواسته های نامشروع خود جامه ی عمل می پوشانند و کسی نمی تواند آنها را بازخواست کند!

بنابراین این طرز تفکر انحرافی آشکار و  باطل است که بنظر می رسد هر آدم عاقلی براحتی می تواند تشخیص دهد که این طرز تفکر چقدر ابلهانه و بدون منطق است، البته بجز کسانی که منحرف شده اند و ارشاد دیگران نیز در انحراف آنها تاثیری نمی گذارد.

 

والله اعلم

وصلی الله وسلم علی محمد وعلی آله وأصحابه والتابعین لهم بإحسان إلی یوم الدین

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com

 

    منبع: سايت جامع فتاواي اهل سنت و جماعت (IslamPP.Com)