حکم تغییر وصیت متوفی
حکم تغییر وصیت متوفی موضوع: میراث و وصیت تاریخ انتشار: 2013-10-17 | بازدید: 1222

اگر شخصی در زمان حیاتش به چیزی وصیت کرده باشد، اما بعد از وفات او ورثه اینگونه صلاح بدانند که وصیت وی را در مورد چیز دیگری تنفیذ نمایند، آیا اینکار جایز است؟

 

الحمدلله،

علامه ابن عثیمین رحمه الله در این مورد می گوید : «تغییر وصیت به چیزی که افضل تر از آن باشد، مورد اختلاف بین اهل علم است؛ بعضی از علماء گفتند : جایز نیست، به دلیل عمومیت فرموده باری تعالی : «فَمَن بَدَّلَهُ بَعْدَمَا سَمِعَهُ فَإِنَّمَا إِثْمُهُ عَلَی الَّذِینَ یُبَدِّلُونَهُ» (بقره 181). یعنی : «پس کسانی که بعد از شنیدن (وصیت) آنرا تغییر دهند، گناه آن، تنها بر کسانی است که آن (وصیّت) را تغییر می‏دهند». و آنها هیچ موردی را مستثناء نکردند مگر وصیتی که برای گناه باشد یا در گناه واقع شود، پس وصیت (بعد از مرگ وصیت کننده) باید بر همان چیزی بماند که از وصیت نموده و نباید تغییر داده شود.

و بعضی از اهل علم گفتند : تغییر آن به چیزی که افضل تر باشد جایز است؛ زیرا غرض از وصیت برای تقرب الی الله و همینطور برای منفعت وصیت شده است، پس هر آنچه موجب قربت بیشتر و برای وصیت شده پرنفع تر باشد، این اولاتر است. وانگهی وصیت کننده انسان است و ممکن است افضل از او پنهان بماند، و یا گاهی (آنچه بدان وصیت کرده) در زمان خود افضل باشد اما در زمان دیگری افضل نباشد، علاوه بر آن می بینیم که پیامبر صلی الله علیه وسلم به تغییر جهت نذر به چیزی افضل تر اجازه دادند بشرطیکه بدان وفاء شود ..

و اما آنچه من در این مسأله راجح می دانم : اگر (خطاب) وصیت برای (شخص) معینی باشد، مثلا وصیت فقط برای زید باشد، یا مثلا (وصیت در مورد) وقفی برای زید باشد، تغییر دادن آن جایز نیست، زیرا حق شخص معینی به آن تعلق دارد. اما اگر (وصیت) برای (شخص یا امر) غیر معینی باشد، مثلا برای مساجد یا برای فقراء باشد، در اینحالت ایرادی ندارد که وصیت را به چیز افضل تری تغییر داد». "تفسیر القرآن للعثیمین" (4 / 256) .

� � �D�K� است، چیزی اهدا کرده ام، ولی مادرش می‏گوید که شما را باید گواه بگیرم. رسول ‏الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «آیا سایر فرزندانت را هم، چنین هدیه ای داده‏ای»؟ گفت: خیر. فرمود: «از خدا بترسید و میان فرزندانتان، با عدالت رفتار کنید». نعمان می‏گوید: آنگاه، پدرم برگشت و بخشش خود را پس گرفت.

 

امام نووی در "شرح مسلم" می گوید : «یعنی بین فرزندان در جنس و مقدار هدیه تساوی را رعایت کند».

و فرقی بین پدر و یا مادر وجود ندارد، همانگونه که پدر مؤظف به رعایت عدالت است، مادر نیز باید در عطاء کردن بین فرزندانش عدالت را رعایت کند، بر مادر حرام است که یک یا چند نفر آنها را تفضیل دهد مگر آنکه همه راضی باشند.

اما باید به یک نکته مهم دقت کرد : بین نفقه و عطاء کردن تفاوت هست؛ تساوی در نفقه مابین فرزندان الزامی نیست بلکه به هرکدام باتوجه به نیاز و احتیاجش داده می شود و این نیاز ممکن است در بین آنها مختلف باشد، مثلا ممکن است فرزند بزرگ چیزی نیاز داشته باشد که کوچکتر بدان محتاج نیست، و یا فرزند پسر محتاج چیزی است که فرزند دختر بدان نیازمند نیست، و یا فرزند متاهل محتاج چیزی است که فرزند مجرد لازمش ندارد، و همینطور فرزند بیمار با فرزند سالم و ..

علامه ابن عثیمین در مورد نفقه فرزندان می گوید : «کیفیت عدالت مابین فرزندان در نفقه اینگونه است که به هرکدام به قدر نیازش داده شود، چه مقدار نفقه او با سایر برادران و خواهرانش شبیه باشد یا خیر، و این مشخص است که نیاز فرزندان به نفقه مختلف است؛ مثلا .. فرزند بالغی که به سن ازدواج رسیده و توانایی ندارد که خودش ازدواج کند، هزینه ازدواج او بعنوان نفقه داده می شود ولی به سایر فرزندان مشابه این نفقه داده نمی شود.

مهم آنست که در مسأله نفقه به هرکدام به میزان نیازش داده می شود، چه دیگر فرزندان مشابه آنرا بگیرند یا خیر» " فتاوی نور علی الدرب" (16/2).

پس میزان نفقه بر اساس مقدار نیاز فرزند است؛ اگر یکی از فرزندان نیاز به ازدواج دارد، پدر می تواند او را در این امر مساعدت کرده و اموالی برایش خرج کند، و اگر برای او هزینه کرد ملزم نیست که به بقیه که نیاز به ازدواج ندارد پولی یا مالی مشابه آن بدهد، چون آنها به آن نیازی ندارند یا فعلا بدان نیاز ندارند.

پس اگر شما قصد ازدواج دارید، و برای آن به پول محتاج هستید، مادر می تواند به اندازه نیاز به شما از اموال خود پول بدهد، و بر او واجب نیست مشابه آنرا به سایرین بدهد، و یا اجازه آنها لزومی ندارد.

و اما برادر کوچکتر شما؛ مادر به او چیزی ندهد تا اینکه او نیز ازدواج می کند و یا به پول نیاز پیدا کند، آنگاه می تواند بقدر نیازش به او بدهد نه بیشتر ..

منبع : سایت (الإسلام سؤال وجواب).

 

    منبع: سایت جامع فتاوی اهل سنت (IslamPP.Com)

 

نصیحت و حکمت

آرزوهای ذکر شده در قرآن

 

آیا می دانید آرزوهای ذکر شده در قرآن کریم چه هستند؟!

ای کاش خاک بودم!

ای کاش برای زندگی خویش (خیرات و حسناتی) پیشاپیش می ‌فرستادم!

ای کاش کارنامه ی اعمالم به من داده نمی شد!

ای وای ای کاش فلانی را به دوستی نمی گرفتم!

ای کاش از الله و رسولش اطاعت می کردم!

ای کاش با رسول الله راهی را برگزیده بودم!

ای کاش من هم با آنها بودم و به کامیابی بزرگی نائل می شدم!

تمام این ها آروزهای مردگان هستند که ما می توانیم الآن این ها را به دست آوریم.

پس تا زمانی که زنده هستیم قبل از از دست دادن فرصت آن ها را به دست آوریم.

 

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.