آیا اگر پیرزنی که آلزایمر (فراموشی) دارد مالش را ببخشد، شرعا صحیح است؟
آیا اگر پیرزنی که آلزایمر (فراموشی) دارد مالش را ببخشد، شرعا صحیح است؟ موضوع: میراث و وصیت تاریخ انتشار: 2013-10-17 | بازدید: 962

پدربزرگم یک زمین کشاوزی خرید که قسمتی از پول آن متعلق به مادربزرگم بود، اکنون که پدربزرگ فوت کرده نمی دانیم آیا این زمین کشاورزی تماما جزو میراث ایشان محسوب می شود یا خیر؟ این را از آن جهت می گوئیم چون مادربزرگم آلزایمر (بیماری فراموشی) دارد، او می گوید : من پول آن زمین را به شوهرم بخشیدم، حال نمی دانیم آیا با این وضعیت بیماری سخنش را معتبر بدانیم یا خیر؟ بعنوان مثال وقتی از خانه بیرون می رود راه بازگشت را بلد نیست، یا نوه هایش را بیاد نمی آورد مگر آنکه خودش را معرفی کند. از آنجائیکه این زمین با پول مرکب از مال پدربزرگ و مادربزرگ خریداری شده اکنون نمی دانیم آیا کل زمین را بین ورثه تقسیم کنیم یا آنکه سهم مادربزرگ – بدلیل اختصاص پولش برای خرید زمین – بیشتر می شود؟

 

الحمدلله،

اولا : اگر کسی در ملکی با شخصی شریک باشد و سپس فوت کند، ورثه تنها سهم متوفی را به ارث می برند نه سهم شریک را ..

بنابراین این زمین کشاورزی که با شراکت مالی پدربزرگ و مادربزرگ شما خریداری شده است، با فوت پدربزرگ، ورثه تنها در سهم او ارث می برند نه بیشتر ..

دوما : اگر شریک از حق خود بنفع شریکش بگذرد، آن برای شریکش حلال است، زیرا با رضای خاطر به وی بخشیده است، و این از باب هدیه است.

 

سوما : بخشیدن و هدیه دادن و فروختن و خریدن و بطور کلی هیچیک از تصرفات مالی انسان مجنون صحیح نیست و منعقد نمی شود، چون اهلیت تصرف ندارد.

در کتاب دائرة المعارف فقهی آمده : «هدیه مجنون و همینطور وقف و وصیت وی و آنچه در این صنف است صحیح نیست، زیرا شرط (درستی) تصرفات (مالی) داشتن کمال عقل است، درحالیکه عقل انسان مجنون سلب شده یا مختل شده است، و توانایی تمییز و اهلیت را ندارد، و این به اجماع علماء بود» "الموسوعة الفقهیة" (16/107).

اما انسان مجنون – و کسانی که در حکم اویند مثل مبتلا به آلزایمر – اگر بعضی اوقات عقلشان برود و گاهی بازگردد، در اینحالت تصرفات و معاملات آنها در زمان بازگشت عقل صحیح است.

امام ابن قدامه می گوید : «و اما کسی که بعضی اوقات مجنون می شود (عقلش می رود) و بعضی اوقات بهبود می یابد؛ اگر در هنگام جنونش وصیتی بکند، وصیت او صحیح نیست، و اگر در هنگام (بازگشت) عقلش وصیت کند، وصیتش صحیح است، زیرا در این هنگام در شهادات و واجب شدن عبادات بمنزله انسان عاقل است، و همینطور در وصیت و تصرفاتش (بمنزله عاقل است)» "المغنی" (6/216) .

و در کتاب "عون المعبود" آمده : «اگر در بعضی اوقات عقلش بهبود یابد، تکالیف بر وی نیز تعلق خواهد داشت».

پس بر مبنای این توضیحات :

اگر روشن شود که مادربزرگ شما – که مبتلا به آلزایمر است – از سهم خود در هنگام وجود عقل و سلامتی فکر گذشت کرده باشد، در آنصورت هدیه او صحیح است، و تمام زمین بعنوان میراث پدربزرگ بین ورثه تقسیم شود.

اما اگر گذشت از سهمش در هنگام فراموشی و عدم تمییز صورت گرفته باشد، و یا در احوالی باشد که ندانیم آیا عقلش کامل است یا خیر، در این دو حالت هدیه و گذشت وی صحیح نیست و همچنان در ملکیتش باقی می ماند، و در وقت توزیع میراث باید سهم وی را ابتدا جدا کنید، بعد تقسیم کنید و سهم ارث وی را هم بدهید.

منبع : سایت (الإسلام سؤال وجواب).

 

    منبع: سایت جامع فتاوی اهل سنت (IslamPP.Com)

 

نصیحت و حکمت

 

سپاس الله تعالی

 

فقیه محدث ابومطرف عبدالملک بن مروان القَنَازعی قرطبی مؤلف "تفسیر الموطأ" متوفی 413 هـ می فرماید:

"در مصر بودم و در نماز عید با مردم شرکت کردم. همه به سوی آنچه که آماده کرده بودند رفتند و من به سوی رود نیل به راه افتادم. با خود چیزی برای خوردن جز باقی مانده ی ترمسی که در خرقه ام بود، نداشتم. بر ساحل نشستم و شروع به خوردن آن کردم و پوسته هایش را به مکانی می انداختم.

با خود گفتم:

امروز که در مصر، عید است آیا کسی با حالی بدتر از حال من هم یافت می شود؟!

چیزی نگذشت که سرم را بلند کرده و به جلو خود نگاه کردم، مردی را دیدم که پوسته های ترمسی را که در آنجا انداخته بودم را بر می داشت و می خورد!

پس دانستم که آن هشداری است از سوی الله عزوجل.! پس او را سپاس گفتم.

 

[به نقل از کتاب "المغرب فی حلی المغرب" تألیف: لابن سعید المغربی الأندلسی متوفی 685 هـ، 1 – 171].

 

 

نظر سنجی

شما به کدام بخش سایت بیشتر مراجعه میکنید؟









      

گالری تصاویر
  • قرآن

    قرآن

  • حدیث

    حدیث

  • دعا

    دعا

Close

برای دریافت مطالب جدید سایت لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.